Кіріспе

Санақалылық міндеті көбінесе сенімгерлік қатынастардың негізгі қағидасы деп аталады, бірақ сенімгерлік құқығында ерекше қатаң сақталады. Бұл жағдайда бұл термин сенімгердің сенімгерлік шартты тек пайда алушылардың мүддесі үшін және сенімгерлік шарттың талаптарына сәйкес басқаруға міндеттілігін білдіреді. Ол, әдетте, сенімгерге өзіне пайда келтіретін мәмілелерге немесе тіпті мүдделер қақтығысының болуына әкелетін іс-әрекеттерге қатысуға тыйым салады. Бұдан әрі, бұл сенімгердің өзара әрекеттесу кезінде оларға белгілі болған маңызды фактілерді ашық жариялауын талап етеді. Корпорациялық құқықта санақалылық міндеті – сенімгердің "мүдделер қақтығысын" сипаттау және сенімгерлердің корпорацияның мүддесін өздерінікінен жоғары қоюын қажет етеді. "Корпоративтік сенімгерлер корпоративтік активтерді, мүмкіндіктерді немесе ақпаратты жеке пайда үшін пайдаланғанда санақалылық міндеттерін бұзады". Осыдан кейін корпорацияның/компанияның мүдделерінің құқықтық контексте қандай екенін анықтау маңызды, осылайша санақалылық міндеті бұзылған-бұзылмағанын бағалауға болады. Корпорацияның мүддесі ұзақ мерзімді перспективада акционерлердің құндылығын барынша арттыру ретінде заң жүзінде анықталды. Акционерлердің басымдығы туралы ұғым алғаш рет Dodge V. Ford шешімінде пайда болды, онда сот шешімінде корпорация "негізінен акционерлердің пайдасы үшін" құрылғаны айтылды. Бұл Ebay V. Newmark ісінде де назарға алынды, онда Unocal тестісі қолданылды. Осы Unocal тестісінде "тиісті корпоративтік мақсаттар" деген тіркес қолданылады. Нақтырақ айтқанда, ұзақ мерзімді пайданы барынша арттыру – тиісті корпоративтік мақсат болып табылады. "Сондықтан санақалылық міндеті директорларды корпорацияның ұзақ мерзімді құнын акция капиталын ұсынғандардың пайдасына барынша арттыруға міндеттейді" деген тіркес Trados Incorporated Shareholder Litigation сотының шешімінде қолданылды. Корпорацияның мүддесі үшін әрекет ету заңды түрде акционерлердің пайдасын ұзақ мерзімді перспективада арттыру арқылы анықталады, бірақ осының қалай жүзеге асырылатыны көбінесе бизнес-шешімдер қағидасына сәйкес бизнес-шешімдерге қалдырылады.

АҚШ-тың үлгілік бизнес корпорациясы туралы заң

Үлгілік бизнес корпорация туралы заңның 8.60-бабында директор міндеттеме алған кезде өзінің немесе байланысты тұлғаның 1) мәмілеге қатыс екенін немесе 2) мәміледе пайдалы қаржылық мүддесі бар екенін білген жағдайда, мүдделер қақтығысы туындайды және ол корпорацияның зиянына әсер етеді деп айтылған.