Кіріспе

Шетел валютасындағы ипотекалық несие – қарыз алушының тұрақты мекен жайы елдің валютасынан өзге валютада төленетін ипотекалық несие. Шетел валютасындағы ипотекалық несие жеке және корпоративтік ипотекалық несиелерді қаржыландыру үшін қолданылуы мүмкін. Шетел валютасындағы ипотекалық несие бойынша есептелетін пайыздық мөлшерлеме ипотекалық несие берілген валютаға қатысты пайыздық мөлшерлемеге негізделген, ал қарыз алушының өзінің ішкі валютасына қатысты пайыздық мөлшерлемеге емес. Сондықтан, шетел валютасындағы ипотекалық несие туралы мәселе тек қана шетел валютасы бойынша пайыздық ставка қарыз алушының ішкі валютада ала алатын пайыздық мөлшерлемеден айтарлықтай төмен болған жағдайда ғана қарастырылуы керек. Қарыз алушылар ипотеканы басқа валютада қайтару міндеті бар екенін және валюта бағамының үнемі өзгеретінін есте сақтауы тиіс. Егер қарыз алушының ішкі валютасы ипотекалық несие берілген валютаға қатысты нығайса, онда ипотекалық несиені толық өтеу үшін оған ішкі валютада аз шығын түседі. Осылайша, қарыз алушы капиталды үнемдейді. Керісінше, егер қарыз алушының ішкі валютасы ипотекалық несие берілген валютаға қатысты әлсірейтін болса, онда ипотекалық несиені өтеу үшін оған ішкі валютада көбірек шығын түседі. Осылайша, қарыз алушы капиталдан шығын көреді. Ипотеканың сомасы үлкен болған жағдайда, валюталық тәуекелді азайту немесе шектеу үшін қоржынға алу (хеджирлеу) мүмкіндігі бар (төменде қараңыз). Басқарылатын валюталық ипотекалар тәуекелді азайтуға көмектеседі. Қарыз алушы валюта менеджеріне өз атынан қарызды басқаруға (шектелген өкілеттік арқылы) рұқсат бере алады, онда валюта менеджері қарыз алушының борышын базалық валютаға қатысты құны өзгерген сайын шетел валютасына ауыстырады. Сәтті валюта менеджері қарыз алушының борышын құны базалық валютаға қатысты төмендейтін валютаға ауыстырады. Содан кейін менеджер несиені базалық валютаға (немесе басқа әлсіреген валютаға) жақсы бағаммен қайта ауыстыра алады, осылайша несиенің құнын төмендетеді. Бұл өнімнің тағы бір артықшылығы – валюта менеджері базалық валютаға қарағанда төмен пайыздық мөлшерлемесі бар валюталарды таңдауға тырысады, сондықтан қарыз алушы едәуір пайыздық үнемдеуге мүмкіндік алады. Мұндай ипотекалармен байланысты тәуекелдер бар және қарыз алушы валюта нарығындағы жағдайларға байланысты борышының құнының (көбінесе шектеулі) өсуін қабылдауға дайын болуы керек. Сәтті валюта менеджері валюта нарығын қарыз алушының қарызын (борышты азайту және пайыздық мөлшерлемені үнемдеу арқылы) қарыздың қалыпты мерзімі ішінде төлеу үшін пайдалана алады, ал қарыз алушы тек пайыздық төлемдерді жүзеге асырады. Қарыз алушы ақша аудару қызметтерін ұсынатын мамандандырылған компаниялардың түрлі өнімдерін таңдай алады, мысалы, форвардтық келісімшарттар және валюталық опциялар, онда транзакцияның болашақ күнін таңдауға болады. Бұл екі өнім де қарыз алушыға валюта бағамын бекітуге мүмкіндік береді, бұл оның ақшасын валюта нарығындағы құбылулардан қорғайды. "Тәуліктік төлемді" қамтамасыз ететін өнімдер ипотекалық төлемнің сіз көрсеткен күні төленетінін қамтамасыз етеді, осылайша төлемдерді өтеуден қалудың алдын алады.