Иоганн Себастьян Бахтың «Рождестволық ораториясы» (BWV 248) – мерекелік шіркеу музыкасы. 6 бөлімнен тұрады, 1734 ж. жазылған. Тарихы, құрамы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иоганн Себастьян Бахтың ораторийі
Oratorio by Johann Sebastian Bach
Рождестволық ораторий (нем. Weihnachtsoratorium), BWV 248, – Иоганн Себастьян Бахтың Рождество маусымында шіркеуде орындауға арналған ораторийі. Ол алты бөлімнен тұрады, әр бөлімі Рождество маусымының мейрам күнінде шіркеу қызметінде орындауға арналған кантата. Ол 1734 жылғы Рождество маусымы үшін жазылған және бұрынғы композициялардан музыканы қамтиды, соның ішінде 1733 және 1734 жылдары жазылған үш әлемдік кантата және көбінесе жоғалған шіркеу кантатасы BWV 248a. Бұл дата Бахтың қолжазбасында расталған. Келесі толық қоғамдық орындалу 17 желтоқсан 1857 жылы Эдуард Грельдің басшылығымен Берлиндегі Sing Akademie-де болды. Рождестволық ораторий – пародиялық музыканың ерекше күрделі мысалы. Мәтіннің авторы белгісіз, бірақ Кристиан Фридрих Генричи (Пикандер) ынтымақты автор болуы мүмкін. Бұл шығарма 1734 және 1735 жылдары маңызды мерекелерге арналған үш ораторийдің тобына жатады, ал қалған екі шығарма – Аспанға Көтерілу ораторийі (BWV 11) және Пасхалық ораторий (BWV 249). Бұл үш ораторийдің барлығы да бұрынғы композицияларды белгілі бір дәрежеде пародиялайды. Рождестволық ораторий – бұл үш шығарманың ең ұзын және ең күрделісі. Бірінші бөлім (Рождество күні) Исаның тууы, екінші бөлім (26 желтоқсан) бақташыларға жариялау, үшінші бөлім (27 желтоқсан) бақташылардың құлшылығы, төртінші бөлім (Жаңа жыл күні) Исаның сүндеттелуі және атының қойылуы, бесінші бөлім (Жаңа жылдан кейінгі бірінші жексенбіде) патшалардың саяхаты және алтыншы бөлім (Епифания үшін) патшалардың құлшылығын сипаттайды. Ораторийдің толық орындалу уақыты шамамен үш сағатты құрайды. Концерттік орындалымда ол көбінесе екі бөлікке бөлінеді.
The Christmas Oratorio (German: Weihnachtsoratorium), BWV 248, is an oratorio by Johann Sebastian Bach intended for performance in church during the Christmas season. It is in six parts, each part a cantata intended for performance in a church service on a feast day of the Christmas period. It was written for the Christmas season of 1734 and incorporates music from earlier compositions, including three secular cantatas written during 1733 and 1734 and a largely lost church cantata, BWV 248a. The date is confirmed in Bach's autograph manuscript. The next complete public performance was not until 17 December 1857 by the Sing Akademie zu Berlin under Eduard Grell. The Christmas Oratorio is a particularly sophisticated example of parody music. The author of the text is unknown, although a likely collaborator was Christian Friedrich Henrici (Picander). The work belongs to a group of three oratorios written in 1734 and 1735 for major feasts, the other two works being the Ascension Oratorio (BWV 11) and the Easter Oratorio (BWV 249). All three of these oratorios to some degree parody earlier compositions. The Christmas Oratorio is by far the longest and most complex work of the three. The first part (for Christmas Day) describes the Birth of Jesus, the second (for 26 December) the annunciation to the shepherds, the third (for 27 December) the adoration of the shepherds, the fourth (for New Year's Day) the circumcision and naming of Jesus, the fifth (for the first Sunday after New Year) the journey of the Magi, and the sixth (for Epiphany) the adoration of the Magi. The running time for the entire oratorio is around three hours. In concert performance, it is often presented split into two parts.
Тарих
Саксониядағы реформация дәуірінің литургиялық күнтізбесінде Рождество мерекесі 25 желтоқсанда (Рождество күні) басталып, 6 қаңтарда (Епифания) аяқталды. Оған дейін Адвент, ал одан кейін Епифаниядан кейінгі жексенбілер кезеңі келді. Бұл кезеңде діни қызметтерде мерекелік музыка ойнатылатын кем дегенде үш мерекелік күн болды: Рождество (Мәсіхтің тууы) және Епифания (Ғалымдардың келуі) қатар, бұл кезеңге Жаңа жыл күні (1 қаңтар) де кірді, Бах заманында бұл күн әлі де көбінесе Мәсіхтің сүндеттелу мерекесі деп аталатын. Сонымен қатар, 26 және 27 желтоқсан (Рождествоның екінші және үшінші күні) де әдетте мерекелік күндер саналды, онда шіркеуде мерекелік музыка ойнатылды. Егер 27 желтоқсан мен 1 қаңтар аралығында жексенбі түссе, Рождестводан кейінгі бірінші жексенбіде де шіркеуде музыкамен қызмет өткізілді, және сол сияқты, 1 және 6 қаңтар аралығында жексенбі түссе (Рождестводан кейінгі екінші жексенбі, немесе: Жаңа жылдан кейінгі бірінші жексенбі) де музыкамен ғибадат өткізілді.
In the liturgical calendar of the German reformation era in Saxony, the Christmas season started on 25 December (Christmas Day) and ended on 6 January (Epiphany). It was preceded by Advent, and followed by the period of the Sundays after Epiphany. It included at least three feast days that called for festive music during religious services: apart from Christmas (Nativity of Christ) and Epiphany (Visit of the Magi) the period also included New Year's Day (1 January), in Bach's time still often referred to as the Feast of the Circumcision of Christ. Also 26 and 27 December (second and third day of Christmas) were commonly considered feast days, with festive music in church. If a Sunday fell between 27 December and 1 January, also on this first Sunday after Christmas a church service with music was held, and similar for a Sunday between 1 and 6 January (second Sunday after Christmas, or: first Sunday after New Year).
Мәтін
Жаңа мәтіннің қазіргі музыкаға оңай үйлесуі – Рождестволық ораторияның түпнұсқаларына жасалған пародияның қаншалықты сәтті болғанын көрсететін белгілердің бірі. Музыктанушы Альфред Дюрр және Кристоф Вольф сияқты мамандар Бахтың кейде серігі болған Пикандердің (Кристиан Фридрих Генричидің псевдонимі) жаңа мәтінді жазғанын, ал Бахпен тығыз жұмыс істеп, бұрынғы музыкамен толық үйлесімділікті қамтамасыз еткенін айтады. Мүмкін, Бах BWV 213, 214 және 215 нөміріндегі әлемдік кантаталарын жазған кезде Рождестволық ораторияның жоспары болған шығар, себебі түпнұсқа туындылар ораторияға жақын уақытта жазылған және жаңа сөздер бұрынғы музыкаға өте оңай үйлеседі. Нил Дженкинс жаңа басылымды дайындады.
The ease with which the new text fits the existing music is one of the indications of how successful a parody the Christmas Oratorio is of its sources. Musicologist Alfred Dürr and others, such as Christoph Wolff have suggested that Bach's sometime collaborator Picander (the pen name of Christian Friedrich Henrici) wrote the new text, working closely with Bach to ensure a perfect fit with the re used music. It may have even been the case that the Christmas Oratorio was already planned when Bach wrote the secular cantatas BWV 213, 214 and 215, given that the original works were written fairly close to the oratorio and the seamless way with which the new words fit the existing music. A new edition has been worked up by Neil Jenkins.
Музыка
Бах музыканың өзінде бүкіл шығарманың бірлігін, оның ішінде тональдық схемаларды қолдану арқылы көрсетеді. I және III бөлімдер D мажор тональдығында, II бөлім оның субдоминанты G мажор тональдығында жазылған. I және III бөлімдерде қуатты трубалар қолданылса, ал Пасторальдік II бөлім (Шопандар туралы) керісінше, ағаш аспаптарға арналған және кіріспе хоры жоқ. IV бөлім F мажор (D минордың қатысты тональдығы) тональдығында жазылған және ораторияның бастапқы тональдығынан ең алыс музыкалық нүктені көрсетеді, мұнда горн аспаптары қолданылған. Бах содан кейін V бөлімнің доминанты A мажор арқылы бастапқы D мажор тональдығына қайта оралып, шығармаға жалпы арка пішімін береді. Бұл байланысты нығайту үшін Бах шығарманың басы мен соңы арасындағы байланысты көрсету үшін VI бөлімнің соңғы хорында "Nun seid ihr wohl gerochen" әнін, I бөлімнің "Wie soll ich dich empfangen" хорының әуенін қайта пайдаланады; бұл хор әуені "O Haupt voll Blut und Wunden" әнімен бірдей, Бах оны "Матфейдің құмарлығында" бес рет қолданған. Музыка, бұрынғы музыка жаңа мақсатқа бейімделетін пародия техникасының ерекше күрделі көрінісін ұсынады. Бах көптеген хорлар мен арияларды бұрын жазылған шығармалардан алған. Бұл музыканың көп бөлігі "әлемдік", яғни патшалар немесе белгілі жергілікті тұлғаларды мақтау үшін жазылған, шіркеуде орындау дәстүрінен тыс.
Bach expresses the unity of the whole work within the music itself, in part through his use of key signatures. Parts I and III are written in the keys of D major, part II in its subdominant key G major. Parts I and III are similarly scored for exuberant trumpets, while the Pastoral Part II (referring to the Shepherds) is, by contrast, scored for woodwind instruments and does not include an opening chorus. Part IV is written in F major (the relative key to D minor) and marks the furthest musical point away from the oratorio's opening key, scored for horns. Bach then embarks upon a journey back to the opening key, via the dominant A major of Part V to the jubilant re assertion of D major in the final part, lending an overall arc to the piece. To reinforce this connection, between the beginning and the end of the work, Bach re uses the chorale melody of Part I's "Wie soll ich dich empfangen" in the final chorus of Part VI, "Nun seid ihr wohl gerochen"; this choral melody is the same as of "O Haupt voll Blut und Wunden", which Bach used five times in his St Matthew Passion. The music represents a particularly sophisticated expression of the parody technique, by which existing music is adapted to a new purpose. Bach took the majority of the choruses and arias from works which had been written some time earlier. Most of this music was 'secular', that is written in praise of royalty or notable local figures, outside the tradition of performance within the church.