Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Михр ун-ниса Бегум (مهرالنساء بیگم; 1605 жылы туған), сондай-ақ Бану Бегум (بانو بیگم) және Баху Бегум (بہو بیگم) деп те белгілі, бірақ Ладли Бегум (لاڈلی بیگم) деген атпен көбірек танымал, Моғол империясының императрицасы Нур Джаханның және оның бірінші күйеуі Шер Афганның қызы болды. Ол император Жахангирдің ұлы Шахриар Мырза ханзаданың әйелі болған.
Mihr un nissa Begum (مهرالنساء بیگم; born 1605), also known as Banu Begum (بانو بیگم) and Bahu Begum (بہو بیگم), and better known as Ladli Begum (لاڈلی بیگم), was the daughter of Empress Nur Jahan and her first husband Sher Afgan of the Mughal Empire. She was the wife of Prince Shahryar Mirza, son of Emperor Jahangir.
Ерте өмір
Мырза Ғияс Бегтің қызы Мәһр ун Ниса Ханум, сондай-ақ Итимад уд даула деп те белгілі, Мәһр ун Ниса Бегумнің анасы болды. Михр ун-Нисса, Ладли Бегум деп әйгітлi, император Шах-Джаханның әйелі, император Мумтаз-Махалдың бірінші туысы, Асаф ханның қызы еді. 1607 жылы Шер Афган қайтыс болғаннан кейін, оны және анасын Жахангир қорғау үшін Аграға шақырды. Оның анасы шамамен екі жыл бойы марқұм император Акбардың басты әйелі Рукайя Сұлтан Бегумге қызмет етті. 1611 жылы анасы Жахангир императорына үйленді және Нұр Жахан деп танылды. 1617 жылы Нұр-Жахан Михр-ун-Нисаны Жахангирдің үлкен ұлы Хусрау Мирзаға үйлендіріп, оны ханзада Хурам Мирзаның (болашақ император Шах-Жахан) орнына мұрагер етіп қайта жасарлауды жоспарлады. Алайда, Хусрау олардың ұсынысын қабылдамады, себебі ол өзінің әйелін, Мирза Азиз Коканың қызын, онымен бірге ұзақ жылдар бойы тұтқындық пен соқырлықты бастан өткергенін жақсы көретін.
Mehr un Nissa Khanum, daughter of Mirza Ghiyas Beg, also known as Itimad ud daula, was the mother of Mihr un nissa Begum. Mihr un nissa, better known as Ladli Begum, was the first cousin of Emperor Shah Jahan's wife, Empress Mumtaz Mahal, the daughter of Asaf Khan. After Sher Afgan's death in 1607, she and her mother were summoned to Agra by Jahangir for their protection and her mother served as lady in waiting to Ruqaiya Sultan Begum, the chief wife of the late Emperor Akbar, for almost two years. In 1611, her mother married Emperor Jahangir, and became known as Nur Jahan. In 1617, Nur Jahan planned to marry Mihr un Nissa to Prince Khusrau Mirza, Jahangir's eldest son, and to re create him as the heir apparent, in place of Prince Khurram Mirza (future Emperor Shah Jahan). However, Khusrau declined their offer, because he loved his wife, the daughter of Mirza Aziz Koka, who had been with him through the long years of imprisonment and blindness.
Неке
1616 жылы Нұр-Жахан күйеуі Жахангирдің денсаулығы нашарлағаннан кейін, Моғол сарайындағы билігі мен ықпалын сақтап қалу үшін, оны таққа қайтару ниетімен қызының неке ұсынысын Жахангирдің үлкен ұлы Хусрау Мирзаға жолдады. Ол Нұржаханның Ладли Бегум қызына күйеу болу үшін алғашқы таңдауы болды, себебі ол халықтың сүйіктісі еді, олар оны таққа отырғызуды армандаған. Бірақ ханзада, бас әйеліне адал болуды қалап, ұсыныстан бас тартты, әйелі оны қабылдауға көндіруге тырысты. Содан кейін бұл ұсыныс Хуррам Мирзаға берілді, ол да Нұр-Жаханның әкесі Жахангирге деген ықпалынан наразы болғандықтан бас тартты. Ақырында, оның неке ұсынысын Хусрау мен Хуррамның кіші інісі Шахриар Мирза қабылдады. Михр-ун-Ниса Шахриар Мирзаға тұрмысқа шыққанда он алты жаста болды. 1620 жылдың 22 желтоқсанында Мырза Ғияс Бегтің қаресіне бір лак рупия ақша және заттар сақақ ретінде жеткізілді, бұл сәтте көптеген көрнекті әмірлер де болды. Ғияс Бегтің қаресінде үлкен, әсем той өтті. Жахангир де патшалық харемдегі әйелдерімен бірге оның қаресіне келді. Неке 1621 жылдың 23 сәуірінде Ғияс Бегтің үйінде болды. Бұл жолы да Жахангир патша харемінің әйелдерімен бірге тойға қатысты. Бірнеше рәсімдер өтті, қына жағу Жахангирдің анасы Мәриям-уз-Заманидің үйінде, ал үйлену тойы Итимад-уд-Дауланың үйінде өтті. Бейсенбі түннің сегізінші сағаты өткен соң, той жақсы ырыммен өтті. Оқиғаны өз көзімен көрген Мұхаммед Шариф Мутамид Хан, Нұр-Жаханның амалдары мемлекеттің қауіпсіздігіне қауіп келтіріп жатыр деп сенді. 1623 жылдың 13 қыркүйегінде Михр-ун-Ниса жұбайлардың жалғыз баласын, Арзани Бегум есімді қызды дүниеге әкелді, оны Лардили Бегум және Вали Бегум деп те атады. Жахангир 1627 жылдың 28 қазанында қайтыс болғаннан кейін, оның күйеуі Шахриар Лахорда таққа отырды, бұл Нұр-Жаханның қалаған нәрсесі еді. Шах-Жахан 1628 жылдың 19 қаңтарында таққа отырды, ал 23 қаңтарда Шахриарды, Даниял Мирзаның ұлдары Тахмурас Мирза мен Хошанг Мирзаны, сондай-ақ Хусрау Мирзаның ұлдары Дауар Бахш Мирза мен Гаршап Мирзаны өлімге кесуге бұйрық берді. Керісінше, Нұр-Жаханның бұрынғы билігі мен беделі бірден жойылды, бұрынғы патшайым енді саяси маңызға ие болмады. Оның есімімен таңбаланған монеталар айналымнан алынды. Осылайша, Жахангирдің билігінің соңғы жылдарында өзінің билігін және қызының болашағын қорғау үшін интригалар жасаған Нұр-Жахан барлық билігінен айырылып, қызының патшайым болу арманынан бас тайды.
In 1616, Nur Jahan in order to secure her powers and influence in the Mughal court after the decline of her husband, Jahangir's health, offered the marriage proposal of her daughter to the Khusrau Mirza, the eldest son of Jahangir, with the affirmation of bringing him back to power. He was the first choice of Nur Jahan for the marriage of her daughter, Ladli Begum, as he was the favorite of common people who desperately wanted to see him on the throne. However, the Prince in an effort to uphold the fidelity to his chief wife refused the marriage proposal though his wife begged him to accept the proposal and subsequently, this proposal was passed onto Khurram Mirza who too refused this proposal having disliked the influence of Nur Jahan over his father and her powers in Mughal Court. The proposal of her marriage was finally passed to and accepted by Shahryar Mirza, the younger half brother of Prince Khusrau and Prince Khurram. Mihr un Nissa was about sixteen, when she was betrothed to Shahryar Mirza. On 22 December 1620, one lakh rupees in cash and goods as a sachaq to Mirza Ghiyas Beg's quarters, which were accompanied by most of the great Amirs. A large elaborate celebration was held at Ghiyas Beg's quarters. Jahangir, accompanied by the ladies of the imperial harem, also went to his quarters. The marriage took place on 23 April 1621 and was performed at Ghiyas Beg's house. Here again, Jahangir, accompanied by the ladies of the imperial harem, joined in the celebrations. Several ceremonies were held, the putting on of henna took place in the home of Jahangir’s mother, Mariam uz Zamani, and the marriage feast itself took place in the home of Itimaduddaula. After eight had elapsed of Thursday night, the wedding took place under favorable auspices. Muhammad Sharif Mutamid Khan, who observed the events first hand, believed that Nur Jahan's manoeuvrings were jeopardising the security of the state. On 13 September 1623, Mihr un nissa gave birth to the couple's only child, a daughter named Arzani Begum, also known as Lardili Begum and Wali Begum. When Jahangir died on 28 October 1627, her husband Shahryar ascended the throne at Lahore, as her mother Nur Jahan had desired. Shah Jahan ascended the throne on 19 January 1628, and on 23 January, he ordered the execution of Shahryar, Prince Daniyal Mirza's sons Tahmuras Mirza and Hoshang Mirza, and Prince Khusrau Mirza's sons Dawar Bakhsh Mirza, and Garshasp Mirza. By contrast, all Nur Jahan's former power and authority at once drained away from the erstwhile queen, who now sank to a political nonentity. Coins stamped with her name were withdrawn from circulation. As a result, Nur Jahan, who created chaos with her intrigues in the last years of Jahangir's reign to protect her dominion and the future of her daughter, lost all her dominion and her desire to see her daughter as queen.
Жесірлік өмір мен өлім
Ладли жиырма екі жастағы жесір әйел болған. Ол қызымен бірге үй қамауындағы анасының Лахордағы үйіне қоныс аударды. Үшеуі де қарапайым және қанағатқа толы өмір сүрді. Нұр Жахан 1645 жылы қайтыс болды және күйеуі Жахангирдің қасына, Шах Жахан императордан алған қаржыға салынған жеке мазарға жерленді. Оның қайтысынан кейін Ладли анасының мазарында жатты.
Ladli was a young widow of twenty two when she along with her daughter settled with her mother at Lahore, who was put under house arrest. The three of them lived a simple and austere life. Nur Jahan died in 1645, and had herself buried close to her husband, Jahangir, in a separate mausoleum, which she had built from the funds she received from Emperor Shah Jahan. After her death, Ladli was buried beside her mother in her mausoleum.
Әдебиетте
Бенгал тіліндегі көрнекті жазушы Нараян Саньял "Ладли Бегум" тарихи романын Михр ун нисса негізінде жазды. Михр ун нисса – Инду Сундаресанның "Розалар мейрамы: Роман" (2003) тарихи романының кейіпкері. Михр ун нисса – Инду Сундаресанның "Инду Сундаресан жинағы: жиырмасыншы әйел, Розалар мейрамы және Көлеңке ханшайым" (2013) тарихи романының кейіпкері.
Eminent Bengali writer Narayan Sanyal wrote a historical novel Ladli Begum based on Mihr un nissa. Mihr un nissa is a character in Indu Sundaresan's historical novel The Feast of Roses: A Novel (2003). Mihr un nissa is a character in Indu Sundaresan's historical novel The Indu Sundaresan Collection: The Twentieth Wife, Feast of Roses, and Shadow Princess (2013).