Кіріспе

2005 жылғы желтоқсандағы Солтүстік Америка мұз дауылы – 2005 жылдың 14-16 желтоқсаны аралығында АҚШ-тың оңтүстік бөлігінің кең аумағында ауқымды мұздық зақымдарға әкелген, ал Канаданың Онтарио және Квебек провинцияларының бір бөлігінде қар көп жауғаны туралы хабарлар келіп түсті. Бұл мұз дауылы үлкен және кең ауқымды электр қуатының үзілуіне және кем дегенде 7 адамның қаза болуына себеп болды.

Өмірбаян

Дауыл 2005 жылғы 14 желтоқсанда Мексика шығанағында қалыптасқан терең төмен қысымдық жүйе салдарынан туындады, ол солтүстікке қарай жылжуды бастады. Сонымен бірге, Канаданың солтүстігінен суық арктикалық ауа АҚШ-тың орталық бөлігіне терең еніп, жер бетіндегі температураны төмендетті, ал Жылы ағыс (Gulf Stream) арқылы келген жылы ауа жағалауда тұрақтап қалды. Солтүстікке қарай жылжыған Альбертаның тағы бір клипері де жүйеге қосымша энергия берді. Жауын-шашын жағалау аймақтарында, Бостоннан Вашингтонға дейінгі ірі қалаларды қоса алғанда, жаңбыр түрінде қалды. Дегенмен, ішкі аймақтарда, оның ішінде Атланта маңында мұз жаңбыр кеңінен тарады, онда температура ұзақ уақыт бойы нөл градустан төмен болды. Мұз жаңбыр көп сағат бойы тоқтамай, кең ауқымда мұздың зақымдауына әкелді.

Электр қуатының үзілуі

Мұз дауылы Аппалач тауларында және оның аймағында бір миллионнан астам адамды электр қуатысыз қалдырды, оның ішінде Джорджияда 630 000 абонент, Оңтүстік Каролинада 358 000, Солтүстік Каролинада 328 000 және Вирджинияда 13 000 адам. Электр қуатын қайта қосуға бір аптадан астам уақыт кетті. Бірнеше төтенше жағдайларға арналған панала да ашылды. Көптеген жерлерде электр қуаты 2005 жылдың 20 желтоқсанына дейін қалпына келтірілмеді, содан кейін бір адамның өлімі осы ақауға байланысты деп есептелді.