Кіріспе
Нағыз кешірім емес, кейде кері кешірім, мәнсіз кешірім, кешірім емес немесе жалған кешірім деп аталатын кешірім түрі, жасалған немесе айтылған нәрсеге өкініш білдірмейтін, немесе кешірімді қабылдаушыларға кінә табатын мәлімдеме. Бұл саясатта және қарым-қатынастарда жиі кездеседі. Сөздері мен істері үшін жауапкершілікті білдірмейтін, бірақ өкініш сезімін тудыруға бағытталған жалған кешірім сұраулар, кінәні мойындамай, кешірім алуға мүмкіндік береді.
A non apology apology, sometimes called a backhanded apology, empty apology, nonpology, or fauxpology, is a statement in the form of an apology that does not express remorse for what was done or said, or assigns fault to those ostensibly receiving the apology. It is common in politics and public relations. Statements of pseudo apology that do not communicate responsibility for words or deeds may be meaningful expressions of regret, but such statements can also be used to elicit forgiveness without acknowledging fault.
Америка Құрама Штаттары
Кешірім сұрамайтын адамдар кінәлі екендерін немесе жауапкершілікті мойындаудан туындауы мүмкін сот процесінен қашуға тырысуы мүмкін. Көптеген штаттар, оның ішінде Массачусетс және Калифорния штаттарында, талапкердің кешірімді кінәлілік дәлелі ретінде пайдалануына жол бермейтін заңдар бар. Мысалы, дәрігер пациентке жағымсыз нәтиже үшін кешірім сұрай алады, бірақ бұл кешірім сотта салғысыздақ екенін дәлелдеу үшін оған қарсы қолданылмайды деп қорқа алмайды.
Канада
2008 жылдың қарашасында Альберта провинциясының заң шығарушы органы қолданыстағы Альберта дәлелдеу туралы заңына (R. S. A. 2000, c. A 18) түзетулер енгізді, бұл түзетулер кешірім сұраған тараптарды заңдық жауапкершілікке тартылу және сақтандырудан айырылу қаупінен қорғауға бағытталған. Заңның 26.1-бабында кешірім сұрау кінәні немесе жауапкершілікті тікелей немесе жанама түрде мойындау болып табылмайды делінген. Британдық Колумбия провинциясы 2006 жылы осыған ұқсас заң қабылдады, ол – «Кешірім туралы заң» (S. B. C. 2006, c. 19).
"Қосымша қателіктер болды"
"Қателер жасалды" деген тіркес көбінесе риторикалық тәсіл ретінде қолданылады, онда сөйлеуші жағдайдың нашар немесе тиісті емес шешілгенін мойындайды, бірақ пассивті сөз қолдану арқылы тікелей мойындаудан немесе жауапкершілікке кінәлаудан қашуға тырысады. "Қателер" туралы мойындау абстрактілі түрде беріледі және кім қате жасағаны туралы тікелей сілтеме жасалмайды. "Мен қате жасадым" немесе "Жон Доу қате жасады" сияқты белсенді сөз құрылымы қолданылуы мүмкін. Сөйлеуші жеке жауапкершілікті қабылдамайды және ешкімді кінәламайды. "Қателер" деген сөз де қасақана жасалғанын білдірмейді. "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл тіркесті "Вашингтонның классикалық тілдік құралы" деп атады. Саяси кеңесші Уильям Шнайдер осы қолданысты "өткенге қатысты ақтау" деп атауды ұсынды, ал комментатор Уильям Сафайр бұл тіркесті "қателікті мойындаудың пассивті, жалтару жолы, сөйлеушіні жауапкершіліктен алшақтатады" деп түсіндірді. NPR комментаторы бұл тіркесті "кешірім сұрамайтын сөздердің патшасы" деп мәлімдеді. Саясатта ең көп танымал болғанымен, бұл тіркес бизнес, спорт және ойын-сауық салаларында да қолданылады.
Ифпология
Адвокат және іскерлік этика сарапшысы Лорен Блум, "Өтініш ету өнері" атты кітабының авторы, саясаткерлердің жиі қолдайтын "егер ренжіткен болсам кешірім сұраймын" сияқты сөздерін атап көрсетеді. Комедияшы Гарри Ширер "Le Show" бағдарламасының "Аптаның кешірімдері" сегментінде жиі кездесетін осы стиль үшін "Ifpology" терминін ойлап тапты. Алғашқы сілтемелердің бірі 1992 жылы Ричард Мунидің "The New York Times" газетіндегі редакциялық жазбасында кездеседі: "Егер бұл сөздер дұрыс естілмесе, қалай кешірім сұрауға және ештеңе мойындамауға болады?". Бұл негізінен сенатор Боб Паквудқа қатысты: "Егер біреу ренжісе, онда ғана кешірім сұраймын". Муни Билл Клинтонның Марио Куомо туралы айтқан сөздерін келтіреді: "Егер кассетадағы сөздерім губернатор Куомоға немесе итальяндық американдықтарға құрметсіздік көрсеткендей болса, оған өте өкінемін". Танымал мысал – гольфшы Фуззи Золлердің Тайгер Вудсқа қатысты нәсілдік сезімталдық танытпаған пікірлері. Золлердің сөздері мен оның жартылай кешірім сұрауы бірнеше күн бойы жаңалықтарда болды және нәтижесінде ол K Mart компаниясымен жасаған коммерциялық келісімінен бас тартылды. Джон Кадордың "Тиімді кешірім" кітабында айтылғандай, "Кешірім сұрауға 'егер' сөзін немесе басқа да шартты сөздерді қосу оны шын мәнінде кешірім емес етеді". 2014 жылы CNN арнасынан Дон Лемон кешірім сұрады: "Егер менің [Джоан Таршиске] қойған сұрағым біреуді ренжіткен болса, кешірім сұраймын, себебі мұндай ниетім болған жоқ". Бұл Джоан Тарсиспен сұхбаттасу кезінде оралдық секске түспеу үшін пенисті тістеуді ұсынған сұраққа қатысты болды. 2015 жылдың 16 қыркүйегінде Мэтт Деймон "кешірім сұрамайтын" кешірім сұрады, ол: "Менің [пікірім] кейбір адамдарды ренжіткеніне өкінемін, бірақ олар Голливудтағы әртүрлілік туралы әңгіме бастағанына қуаныштымын" деді. Бұл Деймонға қарсы наразылық білдіруге байланысты болды, ол 2015 жылдың 13 қыркүйегінде HBO шоуының "Project Greenlight" дебюті кезінде афроамерикандық кино продюсері Эффи Браунға әртүрлілік туралы пікірлер айтқаннан кейін, оны кемсіткені үшін сынға ілікті.
Басқа нұсқалар
1991 жылдың 24 шілдесінде «Нью-Йорк Таймс» газеті Австралияның сыртқы істер министрі Гарет Эванс Малайзия премьер-министріне Малайзия үкіметі «Эмбасси» австралиялық телесериалындағы Малайзияның қорлаулы бейнеленуі деп санайтын нәрсе үшін «шынайы кешірім емес, кешірім сияқты нәрсе» ұсынғанын хабарлады. Журналистермен сөйлескенде Эванс «қате болған жағдайда, оны мойындағысы келгенін» айтты. 2020 жылдың шілдесінде АҚШ Өкілдер палатасының мәжілісінде сөйлеген сөзінде Александрия Окасио-Кортез Тед Йохоның өзін «қатыгез әйел» деп атағаны үшін берген «кешірім емес, жалған кешірімді» мойындамады. Оқиға жарияланғаннан кейін Йохо оның алдындағы «дұрыс емес әңгімесі» үшін кешірім сұрады, бірақ ол сол сөздерді айтқанын жоққа шығарды.