Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
324 жылы Рим императоры Мартиний (Мартиний; 325 жылы қайтыс болды) – 324 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін Рим императоры болды. Ол бұрынғыда Лициний императорының қызметінде болған жоғары дәрежелі бюрократ ретінде, Лицинийдің Константин I императорына қарсы азаматтық соғысы кезінде императорлық таққа көтерілді. Константин екі императорды жеңіп, олардың тақтан бас тартуына мәжбүр етті, ал бастапқыда кеңшілік көрсеткеннен кейін оларды өлімге кесті.
Roman emperor in 324
Martinian (Martinianus; died in 325) was Roman emperor from July to September 324. He was raised to the purple by the emperor Licinius, whom he had hitherto served as a senior bureaucrat, during Licinius's civil war against the emperor Constantine I. Constantine defeated both emperors and forced them to abdicate, and executed them after initially showing leniency.
Атауы
Мартинийдің толық аты-жөні нақты белгісіз, өйткені ол монеталарында қысқартылған түрде келтірілген. Оның кең таралған атынан бұрын тұратын Мар() деген ат, "Марций" тегінен немесе "Мартин" деген есімнен болуы мүмкін. Монеталардың бір жинағындағы S әрпі "Секст" есімі деп жорылған, бірақ кейбір заманауи авторлар оны C әрпімен бірге императорлық "Цезарь" атағының қысқартылған түрі деп есептейді.
Martinian's full name is ultimately unattested, as it is given in abbreviated form on his coins. The name Mar( ), which precedes his common name, probably stands for the nomen "Marcius", or possibly the cognomen Martinus. The letter S in one collection of coins has been interpreted as the forename "Sextus", but some modern authors think it's simply, along with the letter C, an abbreviation of the imperial title "Caesar".
Биіктігі
324 жылы Лициний мен Константин I арасындағы екінші азаматтық соғыс қызу шағында болғанда, Лицинийдің жағдайы үмітсіз еді. Адрианополь шайқасында жеңілгеннен кейін, ол Константиннің орнын батыс Августы ретінде (тек атау бойынша) алмастыруға шешім қабылдады. Оның орнына ол Мартиниянды бір император етіп тағайындады, бұрын Константинмен болған соғысында Валентті тағайындағандай. Адрианополь шайқасынан кейін Мартиний Лицинийдің сарайында magister officiorum қызметін атқарды. Лицинийде Константиннің үлкен ұлы Крисп сияқты адал орынбасар болған жоқ; Лициний туыс емес болса да, Мартиниянды осы кемшілікті толтыру үшін тағайындады.
In 324, as the second civil war between Licinius and Constantine I was at its height, the situation for Licinius was not promising. Following his defeat at the Battle of Adrianople, he decided to replace Constantine (in name only) as western Augustus. As his replacement he named Martinian co emperor, as he had previously appointed Valens during his earlier war with Constantine. Prior to his elevation, which took place some time after the battle of Adrianople, Martinian was serving as magister officiorum at Licinius' court. Licinius lacked the aid of a loyal deputy that Constantine possessed in the person of his eldest son Crispus; Licinius appointed Martinian, though not a relative, to make up this deficiency.
Әскери қызмет
Адрианополде жеңілгеннен кейін Лициний Мартинийді, құрамында вестготтардан тұратын қосымша әскерлерімен бірге Лампсакқа (Геллеспонт немесе Дарданеллдің Азия жағалауында) жіберді. Константиннің ұлы Крисп Геллеспонт теңізінде болған теңіз шайқасында Лицинийдің теңіз күштерін талқандады. Осы жеңілістен соң Лициний Константинмен қоршауда болған Византиядан әскерін Босфордың Азия жағалауындағы Халкидонға көшірді. Константин Мартинийдің күштерінен жалтару үшін Геллеспонттағы негізгі флотынан бөлек, өзі салған жеңіл көлік кемелерінің флотын пайдаланып, Босфордан Кіші Азияға өтті. Лициний Мартинийді Лампсактан шақырып алып, бас әскерін күшейтуге тырысты. Мартинийдің әскерлері 18 қыркүйекте Лициний Хрисополь шайқасында соңғы рет жеңілгенге дейін Лицинийге жеткені белгісіз.
In the wake of his defeat at Adrianople Licinius sent Martinian, with an army including Visigothic auxiliaries, to Lampsacus (on the Asiatic shore of the Hellespont or Dardanelles) to prevent Constantine from using his fleet to effect a crossing from Thrace into Mysia and Bithynia in Asia Minor. A naval battle in the Hellespont resulted in the destruction of Licinius' navy by Constantine's son Crispus. Following this defeat, Licinius withdrew his forces from Byzantium, which was being besieged by Constantine, to Chalcedon on the Asiatic shore of the Bosphoros. Constantine then crossed the Bosphoros to Asia Minor, using a flotilla of light transports he had built independently from his main fleet on the Hellespont, in order to evade the forces of Martinian. Licinius recalled Martinian from Lampsacus to reinforce his main army. It is not clear whether Martinian's forces reached Licinius before September 18 when Licinius was defeated for the last time at the Battle of Chrysopolis.
Тағдыр
Флавия Юлия Констанцияның, Константиннің әпкесі және сонымен қатар Лицинийдің әйелінің араласуының арқасында Лициний мен Мартиний екеуі де бастапқыда жазадан құтылды, Лициний Салоникада, ал Мартиний Каппадокияда түрмеге қамалған болатын. Алайда, Константин бұл туралы тез өкінген сияқты, себебі бұрынғы императорлар екеуі де кейіннен өлім жазасына кесілді. Мартиний, шамасы, 325 жылдың көктемінде Каппадокияда таңылды.
Due to the intervention of Flavia Julia Constantia, Constantine's sister and also Licinius' wife, both Licinius and Martinian were initially spared, Licinius being imprisoned in Thessalonica, Martinian in Cappadocia; however, Constantine seems to have soon regretted his leniency as both former emperors were subsequently executed. Martinian was probably executed in the spring of 325, in Cappadocia.