Кіріспе

Монт-Сен-Бернард аббаттығы – Англияның Лестершир графтығындағы Коулвилл қаласының жанында орналасқан, траппистер орденіне қатысты Рим-католик монастыры. Ол 1835 жылы Уитвик приходында, қазір Шарли приходында құрылған. Аббаттық Реформациядан бері Англияда құрылған тұңғыш тұрақты монастырь болып табылады және Англиядағы жалғыз траппистік орын. Монахтар Ұлыбританиядағы жалғыз траппистік сыраны қайнатады.

Өмірбаян

Маунт-Сент-Бернард аббаттығының ерте тарихы, Лулворттағы цистерциандық монахтардың аз ғана уақытқа созылған негізімен және Ирландиядағы Маунт-Мелрей аббаттығымен байланысты. Франциядағы монастырлар жабылып, 1794 жылы траппист монахтарының шағын тобы Лондонға келді, олардың мақсаты Канадада монастырь құру болатын. Олар католик дінінен бас тартқан және қайырымдылық жасаған Томас Велдтің назарына ілікті. Велд француз революциясынан зардап шеккен босқындардың қиындықтарын жеңілдетумен көзге түсті және монахтарға Шығыс Лулворттағы өзінің жерінен оларға монахтар қауымын құруға мүмкіндік берді. Монахтар 1817 жылға дейін Лулвортта тұрды, содан кейін Бурбон әулетінің қайта орнатылуынан кейін, Францияға оралып, Бреттаньдегі ежелгі Меллерей аббаттығын қайта құрды. Алайда, бұл қайта құру ұзаққа солмады, себебі 1830 жылғы шілде революциясынан кейін монахтар қайтадан қуғынға ұшырап, 1833 жылы Ирландияда Маунт-Мелрей аббаттығын құруға мәжбүр болды. 1835 жылы Ирландиядағы Маунт-Мелрей монастырынан монахтардың шағын тобы Маунт-Сент-Бернард монастырын құру үшін жіберілді. Цистерциандық орденнің тарихы 12 ғасырға дейін жетеді, ал трапписттер, бастапқыда цистерциандық реформа болғандықтан, 17 ғасырдың ортасына дейін созылады. Маунт-Сент-Бернард – Англиядағы осы орденге тиесілі жалғыз аббаттық.

Тарих

Монт-Сен-Бернард аббаттығы 1835 жылы Томас Гисборннан сатып алынған жерге, жергілікті жер иесі және католиктік дінге кірген Амброз Лизл Марч Филлипс монастырь өмірін елге қайта енгізуді қалаған адамның күшімен құрылды. 1862 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Амброз қосымша де Лизл есімін алып, Амброз Чарльз Лизл Марч Филлипс де Лизл атанды. Ол траппистерге тартылды, себебі оның отбасылық сарайы, Гарендон Холл, таратылуға дейінгі цистерциандық Гарендон аббаттығының орнында салынған еді. 1835 жылдың қыркүйегінде монахтар иеленген жердің көп бөлігі өңделмеген еді, бірақ онда Тинт-Медоу деп аталатын ежелгі қоршау болды. Монахтар төрт бөлмелі, жартылай қираған Тинт-Медоу үйінде тұрды. Алғашқы монахтар Августин, Лука, Ксавье, Киприан, Пласид, Симеон және әйгілі Одило Вулфрей болды. 1837 жылы ашылған уақытша монастырь Уильям Райлтонның жобалары бойынша салынды. Райлтон Амброз Марч Филлипс үшін бірнеше тапсырмаларды орындады, соның ішінде Грейс Диу сарайын да. Монастырь ғимараттары нео-тюдор стилінде салынған. Райлтонның ғимараттары көп ұзамай үлкен монастырь кешенімен ауыстырылды. 1844 жылы Джон Талбот, Шрусберидің 16-шы графы және басқа да меценаттардың көмегімен жаңа, тұрақты монастырь ашылды. Оны Август Пьюгин жобалады, ол өз қызметін тегін ұсынды. "Барлық ғимараттар, - деп жазды Пьюгин, - қалың қабырғалары мен тіректері, ұзын және тар терезелері, биік қақпалары мен шатырлары, терең аркалы есіктері бар, ланцет стилінде ең қатаң түрде салынған. Салтанаттылық пен қарапайымдық - монастырьдың ерекшеліктері, ал архитектура мен жабдықтардың әр бөлігі осы тәртіптің қатаңдығына сәйкес келеді". Киелі шіркеу 1844 жылдың 20 тамызында, әулие Бернардтың мерекесі күні қасиеттендірілді, бірақ тоқсан жылдан астам уақыт бойы аяқталмай тұрды. Қаржы жетіспеушілігіне байланысты Пьюгиннің монастырь шіркеуінің тек кемесі ғана салынды. Содан кейін ол Пьюгиннің шпильді және шығыс қосбөлмелі мұнараны жоспарлаған жерінде қабырғамен қоршалды. Аяқталмаған шіркеудің шығыс жағында екі қоңыраулы мұнара салынды, осылайша монахтарды құлшылыққа шақыруға болады, ал ортағасырлық қайта жаңғыру стиліндегі суретші Уильям Уоррингтонның Қыз бен Баланың кішкентай төрт қабатты терезесі қақпақ астына орнатылды. Монастырь солтүстік жағында үлкен тас тізілімімен қоршалған, ол Кит-Хилл деп аталды. 1852 жылғы басылымда, бөрдер абысының алғы сөзін жазған Аббат Бурдерге сәйкес, бұл орын Райлтон жобалаған бастапқы монастырь үшін қолайлы орын болар еді, бірақ жер сатып алынғаннан кейін көп ұзамай тастың монастырь жеріне мешіт жеріне тиесілігі туралы дау туды. Монастырь құрылуына қарсы үлкен қарсылық көрсетті Уитвик викары Фрэнсис Мереветер, ол уағыз айтты және "римдік діннің" қайта жаңғыруына қарсы жазды, ал приходтық билік, көрінеу, "тасқа көңіл көтеру тойларын өткізу және монахтарды қарау туралы" айтты. Округ констеблі дауды шешу үшін шақырылды және монахтардың пайдасына шешім қабылдады, сондықтан қарсыластарды "жаңа монастырь құрылысында діни қызметкерлерді одан әрі мазалаудан" бас тартуға міндеттеді. Тас тізілімінің басына бір крест орнатылды. Бұл орынға монахтар жасаған тас баспалдақпен көтерілетін бұрылысты жаяу жүргінші жолы арқылы жетуге болады. Монастырь жерін өңдеу кезінде 1840 жылдың 2 маусымында Джон Патрик МакДэнелл, Уильям Хиккин және Чарльз Лотт еңбекшілерімен бірге, шамамен 2000 римдік монеталар салынған, "бірге бірігіп, мыстың жасыл оксидімен қапталған" сабанды арамен тауып алды. Монеталар біздің заманымыздың III ғасырында Галлиен мен Тетрикус I-нің заманында табылған деп анықталды, бұл орын Рим дәуірінде мекендеген болуы мүмкін деген болжамға әкелді. 1852 жылы жазушы, әйгілі Роберт Смит былай деп атап өтті: "Монеталардан басқа, үш дюймдық шағын жебе немесе найза басы табылды. Сондай-ақ, римдік шамға ұқсайтын және терракоттадан жасалған шағын дөңгелек бұйым табылды. Римдік құмыралар мен қыш бұйымдарының көптеген бөліктері табылды". Әкесі Роберт бұл табылған заттар мен жақын маңдағы "бірнеше көне үйінділердің" болуы бұл жерде Рим әскери бекеті болған деген пікірді айтты. Жаңа монастырь көп ұзамай туристерді өзіне тартты. Балалардың монастырына келгендердің арасында Уильям Вордсворт пен Флоренс Найтингейл болды. Көптеген әйгілі ағылшын дін қызметкерлері келді, мысалы, Николас Вайзман, Джон Генри Ньюман, Генри Эдвард Мэннинг, Уильям Бернард Уллаторн және Джордж Стэнли Фабер, сонымен қатар монастырь шетелден жазушылар мен мемлекеттік қайраткерлерді де тартты, олардың арасында Чарльз Форбс Рене де Монталамбер, Жан Батист Анри Лакордер, Игнац фон Дёллінгер және Анри, Шамбор графы болды. Жастығында, 1851 жылы, Пре-Рафаэлит суретшісі Эдвард Берн-Джонс монастырьға сапар жасады, ол жақын жердегі туыстарымен тұрды. Бұл оқиға оған үлкен әсер етті және содан соң 45 жыл өткен соң ол былай деп жазды: "Мен өзіме уақыт таба алмаймын, күніне бес минут та жоқ, мен ашуланып барамын. Көбірек және көбірек менің жүрегім Чарнуд орманындағы сол монастырьға құштар болып барады. Неге? Менің білуімше, мен кішкентай кезімде оны көрдім және содан бері оны іздеп келемін". 1898 жылы қайтыс болғаннан кейін оның әйелі былай деп жазды: "Ол осы орынды дене көзімен қайта көргеніне күмән болса да, оның ойында өмірі бойы болды. Достар, әйел және балалардың барлығы оның сол күні көргенін ойлаған тыныштық пен бейбітшілікке деген құштарлығын білді, ол олардан жасырмады және соңғы жылдары осы арманмен өмір сүрді, одан әрі бәрінен және барлығынан бас тартып, есіктерінен кіріп, оларды өзінен жауып тастау туралы". Чарльз Диккенс аббаттықта оқшауланған уақыт өткізген деген қауесет бар, бірақ ол монастырьдың "Қысқаша тарихи очеркінде" атақты қонақтар тізімінде көрсетілмеген. Басқа сәулетші, англикандық Джордж Фредерик Бодли, Пьюгиннің монастырынан соншалықты әсерленгендіктен, ол аббаттық сипаттамасын жатын бөлмесінде сақтап жүрген дегенді айтады. 1847 жылы "36 000 адам монахтардың қолынан қайырымдылық пен қонақжайлылық алды". 1848 жылы монастырьқа Папа Пий IX-ның құрметімен аббат мәртебесі берілді, ал оның алғашқы аббаты, Доминик Бернард Палмер 1849 жылдың 18 ақпанында аббаттық бата алды. Сонымен қатар, сол жылы монастырь Папаның бұйрығымен қатаң сақталатын цистерциандық тәртіпке бағынды. 1862 жылы Джон Роджерс Герберт "Laborare est Orare" (Еңбек ету - дұға ету) картинасын жасады, ол "1861 жылғы егін жинауға көмектескен, жақын жердегі түзету мекемесінен келген балалармен бірге, Сент-Бернард аббаттығының монахтарын бейнеледі". Бұл картина 1972 жылы Тейт галереясы сатып алды. Бұл картинада мұнарасы мен шпилі бар шіркеу ғимараты бейнеленген, сондықтан Герберттің суреті Монт-Сен-Бернардты бейнелемейді, өйткені аббатта 20 ғасырға дейін мұнара болған жоқ және ешқашан шпилі болған емес. Алайда, Тейт галереясының каталогында Герберт сәулетшінің көзқарасын сақтау үшін Пьюгиннің бастапқы жобаларын пайдаланғаны түсіндірілген. Герберт Пьюгинмен жақын дос болды және оны 1845 жылы суреттеген. Аббаттың қонақтар кітабы Герберттің 1861 жылдың 22 шілдесінде аббатқа келгенін растайды. Герберт өзінің суретінде алдыңғы қатарда бейнеленген. 1878 жылы Лестершир көмір кеніші саудада үлкен құлдырауға ұшырады, нәтижесінде шахтерлер мен олардың отбасылары көптеген қиындықтарға тап болды. Көптеген жұмыссыз адамдар күнделікті монастырьға келіп, монахтардан көп мөлшерде сорпа алды.

Абаттар мен басшылар

Аббат/Жоғары лауазымдық мерзімдер Уильям Одило Вулфрей (1803–1856) Жоғары: 1835–39 Бенедикт Джонсон (1797–1850) Жоғары: 1839–41 Джон Бернард Палмер (1782–1852) Жоғары: 1841–49; Аббат: 1849–52 Джордж Бернард Бердер, MA (1814–1881) Жоғары: 1852–53; Аббат: 1853–58 Джон Бартоломеу Андерсон (1820–1890) Жоғары: 1859–63; Аббат: 1863–90 Уилфред Хипвуд (1910 ж. қайтыс болды) Аббат: 1890–1910 Луис Керу (1927 ж. қайтыс болды) Жоғары: 1910–27 Сельсус О'Коннел (1882–1958) Жоғары: 1927–29; Аббат: 1929–33 Томас Малахи Бразил (1883–1965) Аббат: 1933–59 Амброзе Саути (1923–2013) Аббат: 1959–74 Сирил Банс Аббат: 1974–80 Джон Моаклер (1927–2020) Жоғары: 1980–82; Аббат: 1982–2001 Жозеф Деларги (1962–) Аббат: 2001–13 Эрик Варден (1974–) Жоғары: 2013–15; Аббат: 2015–19 (1 қазан 2019 ж. Норвегиядағы Тронхейм территориялық прелатурасының епископы болып тағайындалды) Жозеф Деларги Қайта сайланған Аббат: 2020 (2022 ж. лауазымынан бас тартты) Питер Клавер Крэдди (1941–) Жоғары: 2022–23 Жозеф Деларги Қайта сайланған Аббат: 2023

Бастапқыда Сент-Бернард тауындағы монастырь Ирландиядағы Маунт-Меллерай аббаты Дом Винсент Райанның басшылығында болды, ол жаңа қоныстың ана үйі деп есептелді. Сент-Бернард тауындағы монахтардың кішкентай, негізін қалаушы тобын бастапқыда Дом Одило Вулфрей басқарды, ол сонымен қатар көршілес Грейс-Диу және Уитвик католик шіркеулерінің пастырлық міндетін де атқарды. Кейіннен екеуі де Австралияда миссионерлік жұмысқа шықты. Одило Вулфрей 1856 жылдың 31 наурызында қайтыс болды және оның ағасы Норбертпен бірге Жаңа Оңтүстік Уэльстің Льюишем қаласындағы Сент-Томас Бекет шіркеуінің ауласына жерленді. 1813 жылы Лулворттағы монастырьға қосылған Дом Бенедикт 1850 жылы Сент-Бернард тауында қайтыс болды. Қауымның бір мүшесі былай деп жазды: «Бұл жолдардың авторы өлер алдында Құдайға, өзін қасиетті дінге шақырғаны үшін және өмірінің соңғы сағатына дейін оған беріктік сыйлағаны үшін шүкірлік айтқанды ешқашан ұмытпайды». 1841 жылы оның орнын 1808 жылы Лулворт монастырына кірген Дом Джон Бернард Палмер басты. Ол 1817 жылы қауыммен бірге Меллерейге кетті, бірақ 1836 жылы оған Маунт-Сент-Бернардтың жаңа қауымына қосылуды сұрады. 1848 жылы монастырь аббатханаға айналды және Дом Бернард Палмер оның бірінші абаты болып сайланды. Дом Бернард «жаппай, әдебиетсіз адам болғаны, бірақ қасиеттілігімен және терең тазалығымен танымал болғаны» туралы айтылады. Ол ағайындарының бірінші абаты ретінде бірауыздан таңдалды. 1852 жылы қайтыс болғанға дейін ол Англиядағы жалғыз митралы аббат болды, ал «Сент-Бернард тауының абаты» кеңінен танымал болды, бірақ оның кішіпейілділігі, қайырымдылығы және кедейлерге деген сүйіспеншілігі үшін оны ең көп таныды және құрметтеді». Ол католиктік дінге ауысты және 1846 жылы ол Сент-Бернард тауының қонақ үйіне келді, онда оны Палмер абаты қауымға қабылдады. Бердер кеңседе тез өркендеді, алты жылдан кейін Палмер аббаттан кейін «жаңадан келгендердің шебері» және одан кейін төменгі приор болып тағайындалды. Аббат Бердер ағылшындарға қатаң траппистер өмірі тым қиын деген пікірге келді және монастырьды траппистердің жалпы бөлімінен бөліп, оны бенедиктиндерге қосу туралы даулы жоспарлар жасады. Сонымен қатар, монастырь қауымының көпшілігі 1856 жылы абат бастаған жақын маңдағы жас реформаторлар мектебі монастырь өміріне әсер ете бастағанына қатты алаңдады. Нәтижесі сөзсіз болды және абат 1858 жылы папа комиссиясының тергеуінен кейін лауазымынан кетті. 1859 жылы Дом Бартоломеу Андерсон жоғары лауазымға тағайындалды, 1863 жылы аббат болып сайланды және ол қауымды отыз жыл бойы басқарды – қауым басшысы ретінде кез келген монахтың ең ұзақ мерзімі. Оның үш ағасы да Сент-Бернард тауының монахтары болды. Оның жиырма жылдық аббаттық қызметі дерлік тұрақты денсаулықсыздықпен қиындыққа тап болды және ол өмірінің соңғы он жылында бөлмесіне қамалды. Оның мерзімінде монахтардың саны азайды; 1910 жылы ол қайтыс болған кезде қауымда отыздан аз монах болды. Кейіннен ол орденнің анықтамалық органына кірді. Оның тәртіптілігімен танымал болған, 1915 жылы Ньюпорт пен Меневия епискобы Джон Хедли оны өлімге дайындау үшін Дом Луиді өзінің жетекшісі ретінде шақырған кезде, ол көрсетілген құрметтің белгісі болды. Жаңа аббат, Дом Амброзе Саути, жарты ғасырдан астам уақыт бойы аббатхананы басқарған алғашқы ағылшын болды. Дом Амбрози 1974 жылы ордендегі ең жоғары лауазымға, генерал-абат болып сайланған кезде, орденнің абат-викарі болған. 1974 жылы монастырь абысы ретінде Дом Сирил Банс сайланды. 1980 жылы оның орнын Дом Джон Моаклер, 2001 жылы Дом Жозеф Деларги иеленді. 2001 жылы абаттан зейнетке шыққаннан кейін Дом Джон Моаклер зейнеткер аббат болып тағайындалды және кейіннен Уэльстің Уитланд қаласындағы Холи Кросс аббатханасында капеллан қызметін атқарды. Дом Жозеф Деларги 2013 жылдың маусымында екі алты жылдық мерзімін аяқтағаннан кейін абаттық лауазымынан кетті. Үндістандағы қысқа демалыстан кейін, әке Жозеф аббатхананың қонақ үйіне міндеттерді жүктеді.

Келесі аббат сайлаулары шешілмеді және норвегиялық Дом Эрик Варден қауымның келісімімен (яғни, қауымның келісімімен) жоғары лауазымға тағайындалды. 2015 жылдың 16 сәуірінде Дом Варден Сент-Бернард тауының он бірінші абаты болды, қосымша сайлаудан кейін, Ұлыбритания немесе Ирландияда тумаған алғашқы абат болды. 2019 жылдың қазанында Папа Франциск Варден аббатты оның туған Норвегиядағы Тронхейм территориялық прелатурасының епископы болып тағайындады. Аббатханадағы оның ең маңызды мұрасы, әдетте, табыс көзі ретінде оның сыра қайнату зауымын құру болар. 2020 жылдың қаңтарында Сент-Бернард тауының монахтары Дом Жозеф Деларгиді үшінші рет осы лауазымға абат ретінде қайта сайлады. Абат Жозеф 2022 жылы осы лауазымнан кетті және оның орнына Дом Питер Клавер Крэдди жоғары лауазымға тағайындалды.

Белгілі молшылықтар

Сент-Бернард тауындағы аббатхананың бірнеше монахтары өз монастырьінен тысқары жариялылыққа ие болды. Ықылас Тансиден басқа, немесе абат немесе басшы болғандар туралы мәліметтер төменде келтірілген. Ансельм Бейкер (1834–1885) – геральдикалық суретші. 1857 жылы аббатханаға қосылды. «Foster’s Peerage» кітабындағы гербтердің шамамен үштен екісі оның қолымен салынған және «F.A.» (Бауырлас Ансельм) деп қол қойылған. Ол сондай-ақ Атерстон приорлығының шіркеуіндегі қабырға суреттерін, Шепшедтегі Сент-Винифред шіркеуіндегі, Гарендон паркіндегі ғибадатханадағы және Сент-Бернардтағы ханымдар мен науқастар шіркеулеріндегі суреттерді салды. Аббатхана зиратында жерленген. Генри Огастин Коллинз (1827–1919) – ән жазушы. 1853 жылы Англиялық шіркеудің діни қызметкері болып тағайындалған Генри Коллинз католик дініне ауысып, 1861 жылы Сент-Бернард тауы аббатханасына қосылды, онда ол Әке Остин ретінде танылды. Ол көптеген танымал әндердің авторы, соның ішінде «Иса, Раббым, Құдайым, менің барлығым». Аббатхана зиратында жерленген. Хилари Костелло (1926–2018) – жазушы. Лондонда туған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әке Хилари «Бевин Бой» ретінде көмір шахтасына жұмысқа алынып, 1943 жылдан 1947 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін аббатханаға қосылды. 1955 жылы діни қызметке қабылданғаннан кейін ол ортағасырлық қолжазбаларды көшірумен айналысып, осы салада өзін таныстырды, цистерциандық әкелер және осыған ұқсас тақырыптар туралы көптеген кітаптар мен мақалалар жариялады. Бірнеше жыл бойы аббатхана кітапханашысы болды. Оның соңғы кітабы (2015) – Уильям Сент-Тьерри, Арнольд Бонневаль және Джеффри Оксердің «Вита прима Бернарди» еңбегінің аудармасы. Винсент Эли – мүсінші/ағаш кесуші/құмыра жасаушы. «Көкше дөңгелегіндегі монах: Чарнвуд цистерциан бұйымдарының тарихы» (Эдмунд Уорд, 1952) кітабының авторы. Лафбороу өнер мектебіндегі құмыра жасау курсын бітіргеннен кейін, ол монастырда пеш және басқа да жабдықтармен жабдықталған шеберхана ашып, ағылшын ортағасырлық дәстүрінің берік үлгілеріне негізделген бұйымдар жасауды бастады. Бұл жұмыс Германияда туған қауым мүшесі Мартин Ховарттың басшылығымен аббатханада жалғасуда. Әке Винсенттің кейбір туындылары Ұлыбритания фестиваліндегі Оңтүстік жағалау көрмесінде көрсетілді. Голгофаның үстіндегі мүсіндерді және басқа да безендіру элементтерін жасауға да жауапты болды. Роберт Генри Смит (1807–1866) – жазушы. 1848 жылы аббатханаға қосылып, біраз уақыт бойы сол жердегі реформаторлық мектептің басшысы болды. Екі кітаптың авторы және төрт кітаптың аудармашысы, соның ішінде Джон Климактың «The Holy Ladder of Perfection» (1858) кітабының алғашқы ағылшын тіліне аудармасы (шамамен 500 беттен тұрады). Әке Роберт сондай-ақ «Цистерциандық орденнің қысқаша тарихы» (1852) кітабының авторы, ол аббатхананың алғашқы дамуы туралы мәлімет береді. Эрик Варден (13 мамыр 1974 жылы туған) – норвегиялық католик рухани жазушысы және 2019 жылдың 1 қазанынан бастап Тронхейм Рим католиктік аумақтық прелатурасының епископы. 2015 жылдың 16 сәуірінде Әке Эрик Варден тағы бір сайлаудан кейін Сент-Бернард аббатханасының он бірінші абаты болды, сонымен қатар Ұлыбритания немесе Ирландиядан тыс жерде туған алғашқы абат атанды. Ол христиандық руханилық және монахтық саласындағы кітаптар мен мақалалардың авторы. Ол сонымен қатар музыкант және доктор Мэри Берридің жетекшілігімен Грегориан әнін оқыды, кейіннен Стэнбрук аббаттығының Дам Маргарет Труранмен бірге Ән форумын құрды. Сент-Бернард тауының кейбір монахтары ұзақ өмір сүруімен және қауымға ұзақ жылдар бойы қызмет етуімен белгілі болды. Әке Питер Лог (1913–2010) 96 жасында қайтыс болған кезде аббатханадағы ең егде монах болған, ол 75 жылдан бері монах болған. Бұл рекордты Габриэль Маноуг (1914–2013) 2013 жылдың 6 шілдесінде 99 жасында, аббатханада 74 жыл қызмет еткеннен кейін бұзып тастады.

Қазіргі күн

Монахтар күн сайын сағат 3:15-те тұрып, кешкі сағат 8:00-де ұйықтайды. ХХ ғасырдың соңына дейін монахтар ұзын жатақханаларда ұйықтаса, қазір әрқайсысының жеке ұясы бар, бұл оларға үлкен жекебастық пен жеке дұға жасауға мүмкіндік береді. Бұл аббатхананың негізгі кіріс көзін жойды, сондықтан монахтар Еуропадағы басқа монастырлардың дәстүріне сәйкес, балама ретінде сыра қайнатуды бастады. Көптеген мәліметтерде XIX ғасырда Маунт-Сент-Бернард монахтары сыра қайнатқандығы айтылады, олардың ең ертесі 1847 жылға дейін барады, онда монахтар «тазалық пен сапалы» сыра өндіргені хабарланған. Траппист орденінің дәстүріне сай, монахтар вегетариандық диетамен өмір сүреді. 1955 жылы Харли-стриттегі доктор Дуглас Латто жазғандай, Маунт-Сент-Бернард монахтары «керемет денсаулыққа» және ұзақ өмірге ие болған. Латтоның сөзіне қарағанда, монастырь өмірі стресті азайту арқасында денсаулыққа пайдалы болғанымен, діни қауымдастықтардың денсаулығы тамақтануларына байланысты айтарлықтай ерекшеленеді. Осыны дәлелдеу үшін ол Сайлдың зерттеуін келтірді, ол 100 картузиан, цистерциан және кармелит монахтарының (барлығы ет жемейтіндер) қан қысымын өлшеген, ол бендиктин монахтарынан (ет жеушілер) айтарлықтай төмен болды. Маунт-Сент-Бернардта қайтыс болған монахтар монастырьдің ортақ табынына қойылады. Табут жобалау рәсімі үшін шығарылып, содан кейін аббатхананың шатырына қайтарылады. Трапписттердің жерлеу рәсіміне сәйкес, монахтар табутсыз жерленеді. Капюшон бетке бүктеліп, дене жерге түсіріледі, онда ол соңғы құрмет көрсету үшін ұйымдастырылатын медбикеге тапсырылады. Әббат денеге алғашқы жұмсақ топырақты салады, содан кейін бауырлары қабірді дене аяқтарына топырақ салғанда толтырады, біртіндеп денені жабады, содан кейін барлығы кері шегінеді. Аббатханадағы өмір 2012 жылы Ричард Докинстің «Жыныс, өлім және өмір мағынасы» телебағдарламасында қысқаша көрсетілді. 2019 жылы Аббатхана Лестерлік режиссер Ник Хамердің «Қала сыртында» атты толық метражды деректі фильмінің тақырыбы болды. Деректі фильм үш жыл бойы түсірілді, Хамерге монастырьға беспрецеденттік қол жеткізілді, соның ішінде бір апта монахтармен бірге өмір сүріп, олардың күнделікті бақылауларын қадағалау мүмкіндігі болды. (2020 жылы түсірілген) Деректі фильм 2021 жылдың наурыз айында BBC Four арнасында «Бауырластық: Монахтардың ішкі өмірі» деген атаумен көрсетілді. 2022 жылдың 13 наурызында Кейт Боттли ұсынған BBC-дің «Мақтау әндері» бағдарламасында Аббатхана көрсетілді. Маунт-Сент-Бернард аббаттығы Англия шіркеуінде ресми танылған, үйленген және үйленбеген ерлерден құралған, шашыраңқы және қапақталмаған Англикан цистерциандарымен экуменикалық байланыс сақтайды. 2005 жылғы BBC мақаласына сәйкес, монастырьда 35 бауырластан тұратын толық квота болды және жыл сайын монастырьға қосылуға шамамен 50 өтініш келіп түседі. Жыл сайын монастырьда 5000-ға жуық қонақ тұратыны хабарланды. Қонақтар бес күнге дейін тұра алады және ешқандай төлем алынбайды, бірақ аббатхана келушілердің қонақ үйін ұстауға үлес қосуын ұсынады. Ресми веб-сайтынан басқа, қауымдастық Facebook-те де бар, ол 2022 жылдың маусым айына қарай 10 000-нан астам ізбасар жинады.

Дүниежүзілік зират

Монастырьдің зайырлы зиратында аббатхананың негізін қалаушының ұлы Эверард Алойсиус Лизл Филлипстің (1835–57) есіне арналған екі тақташа табылады. Бастапқы құмтастан жасалған тақташа қатты тозып, көбінесе оқылмайтын болғандықтан, Герард де Лизльдің (басқа бір ұрпағы) бастамасымен оның астына жазуды сақтап қалу үшін көбірек заманауи ауыстыру орнатылды. Онда ол "Үнділік көтерілісі кезінде Делидегі Су бекінісін шабуылдағанда батыл ерлік көрсеткен" және үш күннен кейін 14 қыркүйек 1857 жылы қаза тапқандығы, сондай-ақ қайтыс болғаннан кейін Виктория кресімен марапатталғандығы жазылған. Вице-адмирал Роберт Холл, CB, үшінші теңіз лорды және Қырым соғысының қатысушысы 1882 жылы осы жерге жерленген. Адмиралтействомен байланысты тағы бір мысал – 1885 жылы қайтыс болған Шарлотта Уайтманға орнатылған ескерткіш, оған "Солтүстік Килворттың адмиралы және Мария Добсонның екінші қызы" деп жазылған. Бенгалияның бұрынғы бас адвокаты Джеймс Тисдалл Вудрофф 1908 жылы осында жерленген. Музыкант және Rising High Records негізін қалаушы Каспар Паунд (1970–2004) өзінің әкесі Пелхам Пенденнис Паундпен (1922–1999) бірге осы жерге жерленді. Ол BBC World Service үшін "What The Papers Say" бағдарламасын жазған News of the World газетінің бұрынғы редакторы және лейборист саяхатшысы Стивен Паундтың әкесі болды. Олардың қарапайым ескерткішінде "Жоғарыға көтерілу" деген эпитафия жазылған. Аудандағы әртүрлі католик отбасыларына арналған ескерткіштер бар, соның ішінде Гарендон паркі мен Грацедьеу сарайының Де Лислилері және Нормантон залының Уорсли Уорсвиктер, граф Шилтон. Де Лильдің қабір тастарының арасында 1921 жылы қайтыс болған Бернард КМП де Лизльдің қабірі бар, оған "Көптеген опералар мен музыкалық шығармалардың авторы" деп жазылған.

Э. В. Пугин

Сондай-ақ, Кадеман орманында ғибадатханадан шамамен бір төрттен бір миль қашықтықта бір үйінді бар, оның үстінде де Лиль тапсырған басқа жол жиегінің іргетастары әлі де көрініп тұр, ол 1863 және 1864 жылдар аралығында салынған. Бұл De Lisle ұлы Everard Aloysius Lisle Phillipps VC-ге арналған ескерткіш ретінде салынған, сегіз жүз елу фут биіктіктегі мұнара, және жергілікті тұрғындар оны "Ескерткіш" деп атаған. Айналасындағы орман "Ескерткіш орман" деп аталды. Мұнараны Эдвард Уэлби Пьюгин жобалаған, ол ортағасырлық стильде, 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде Марш Филлипс қаза тапқан Делидегі Су бекінісін еске салады. Мұнара кейіннен бұзылыпты. Е. В. Пугин, А. В. Н. Пугиннің үлкен ұлы, 1860 жылы Капитул үйін қайта құруға жауапты болды. Сегізбұрышты, конустық шатыры бар бұл үй, А. В. Н. Пугиннің бастапқы нұсқасынан гөрі үлкенірек. Капитул үйінде аббатхананың ең бағалы өнер туындыларының бірі – XV ғасырдың басындағы фламандтық, адам өлшеміндегі ағаштан жасалған Құдай ана бейнесі сақталған. Ол бір шаруа үйінің еден тақталарының астынан табылған және бастапқыда Глостерширдегі Хайлс аббаттығында болған деп есептеледі. Чарнвудтағы Оукстің қиылысқан жолдарына жақын орналасқан бұл үйдің әсем плиткалы шатыры және кестеленген тас есік пен терезе жиектері бар, бұл ерекшеліктер оның Э. В. Пьюгин жобалағанын көрсетеді. Бас жолға қараған қабырғасында кішкентай нишада киелі Филипп Неридің кішкентай мүсіні орналасқан.

Сүт

2018 жылдың маусым айында аббатхананың монахтары Ұлыбританияда тұңғыш рет траппистік сыра қайнатты. Абатхана орналасқан жерінің атымен аталған "Тинт-Медоу" (7,4% ABV) сырасы, келушілерге қолжетімді және жалпы сауда орындары арқылы сатылады. 2019 жылдың шілдесінде Аббатхана шамамен 30 000 бөтелке "Тинт-Медоу" сырасын өндіргені және сұранысты қанағаттандыруда қиындықтарға тап болғаны хабарланды. Бұл сыраның Бельгия және Нидерландыда ерекше танымал болғаны айтылды. Дегенмен, сыра қайнату монастырь жұмысы мен өмір салтынан кейінгі орында болуы тиіс болғандықтан, мұндай сұраныстың толық қанағаттандырылуы күмәнді.

Түзету мектебі

1856 жылы Санкт-Бернард тауында католик дініндегі тәртіпсіз ұлдарға арналған түзеу мектебі ашылды және ол Райлтон салған (қазір бұзылған) алғашқы монастырда орналастырылды. Бұл жергілікті жерде көбінесе «Колония» немесе «Жаман жігіттер үйі» деп аталатын Сент-Мэри шаруашылық колониясы еді. Алғашқы жылы көтеріліс болды, ал 1864 жылы қарақшылық оқиғасы болды. 1870 жылы бір ұл қайтыс болды. 1875 жылы тағы да көтеріліс болды, нәтижесінде 200 ұлдың 60-ы қашып кетті. Үш жылдан кейін тағы бір көтеріліс болды, қашқындар болды және бір офицер пышақталды. 1881 жылы мектеп жабылды, бірақ 1884-1885 жылдары Мерсиде тоқтаған HMS Clarence кемесі өртенген кезде, ұлдарды уақытша орналастыру үшін қайта ашылды. Барлық қызмет ету кезеңінде мекемеге барлығы 1642 ұл қабылданды деп есептелді. Түзеу ғимаратының іздері жойылды, бірақ Colony Reservoir, шағын тау көлі, Charnwood Lodge Nature Reserve (SK464152) аумағында сақталған. Атауынан көрініп тұрғандай, бұл көл түзеу мектебіне немесе «колонияға» су жеткізу үшін пайдаланылды және оны тұтқындар қазған делінеді. Түзеу мектебінің зираты үлкен ағаш крестпен белгіленген, онда қырық екі адам – ұлдар немесе мектеп қызметкерлері жерленген.

Қыз монастырлары

1963 жылы Маунт-Сен-Бернард аббаттығы Африкада өз негізін салуға қол жеткізді: Камерунның Солтүстік-Батыс аймағындағы Баменданың Біздің Анамыз монастыры, қазір тәуелсіз және дамып келе жатқан аббаттық, оның қауымы негізінен африкалық монахтардан құралған. Баменда аббаттығының өзі жақында Нигерияның Нсугбе қаласында Періштелер Анасы монастырына негіз салды.

Монос қоры

Монос қоры аббатханадан шамалы ғана қашықтықта, Чарнвуд орманы тасынан салынған үлкен викториандық үйде орналасқан. Монос қоры «қауымдастық және білім беру арқылы шіркеудегі, оның барлық түрлілігіндегі және жалпы қоғамдағы монахтық рухты дамытуға ұмтылатын христиан ұйымы» деп сипатталады. Он тоғызыншы және жиырмасыншы ғасырдың басында бұл үй «Чарнвуд мұнарасы» деп белгілі болды және жергілікті католиктерге жомарт көмек көрсеткен миссис Эмма Фрэнсис Хейдоктың үйі болды. Хейдок ханым Ворсли Ворсвик әулетінен шыққан және 1929 жылы аббатхананың әлемдік зиратына жерленді. Жақында ғана бұл үй «Белфри» аталған қоғамдық мейрамхана ретінде және «Абби Грандж» тұрғын үйі ретінде жалға берілді. Кейіннен Монос қоры үйге «Мерсиан орталығы» деген атау берді, ал ғимаратта St Joseph шайханасы орналасқан, ол аптаның алты күні жұртшылыққа ашық.