Кіріспе

Сарай көпірі (Lang ru, Dvortsoviy Most) – жол және жаяу жүргіншілерге арналған аспалы көпір, Санкт-Петербургтегі Нева өзені арқылы Сарай алаңы мен Васильевский аралы арасында жатыр. Невадағы басқа барлық көпірлер сияқты (Үлкен Обуховский көпірінен басқа), ол түнгі уақытта ашылады, бұл қаланың түрлі бөліктері арасында жаяу өтуді дерлік мүмкін емес етеді. Аспалы бөлігін америкалық «Шерцер Ролинг Лифт Бридж Компаниясы» жобалап, француз «Société de Construction des Batignolles» фирмасы 1912-1916 жылдар аралығында салған. Сарай көпірінің жалпы ұзындығы 260,1 метр, ені 27,8 метр. Көпірдің құрамында бес аралық бар, олардың ең оңтүстік бөлігі Қысқы сарай мен Адмиралтейство арасындағы Сарай жағалауына жалғасып, Сарай алаңына шығады.

Тарих

Император Николай I Петр I-нің Неваға көпір салуға тыйым салғаннан кейін, қазіргі құрылыстан шамамен 50 метр төменгі ағыста уақытша понтон көпірі орнатылды. 1862 жылы либералды, прогрессивті және конституциялық үкімет талабымен наразылық білдірген студенттерді Нева көпірінде полиция ұрып-соқты. Императрица Мария Федоровна өткенде, көпшілік оған қолдау көрсетті. "Олар өте адал екен, - деді ол, - мені құттықтады. Неге полицияға оларға осылай қатыгездікпен қарауға рұқсат бересіздер?". Құрғышты (темір) көпірдің құрылысы 1912 жылы Андрей Пшеницкийдің жобасы бойынша басталды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан жұмыс кешіктіріліп, көпір 1916 жылдың 23 желтоқсанында ғана көпшілікке ашылды. Бұл көпірдің құрылысына дейінгі тарих өте қиын болды, 1901 және 1911 жылдар аралығында 54 жоба қабылданбады. Көпірдің жобасы қатаң бақылауда болды, оның сарай жағалауынан Кунсткамераға, Императорлық өнер академиясына және Васильев аралдағы басқа да ғимараттарға көріністің бұзылуына жол бермеу үшін. Қазан революциясы кезінде көпір, қаланы бақылау үшін көтерілісшілер басып алуға тиіс басты нысандардың бірі ретінде таңдалды және ешқандай шайқассыз алынды. Ашылуынан бір жыл өткен соң, көпір Республика көпірі (Ланг ру) деп аталды, бірақ 1952 жылы бастапқы атауы қайта орнатылды. Совет кезеңінде де құрылыстың түрлі жақсартулары мен сәндемелері жалғасты. 1967 жылы көпір жөнделді. 1998 жылы трамвай жолдары алынып тасталды.

Тарту механизмі

Әрбір көпірдің 700 тонналық қанаттарын ашатын қозғалтқыш моторлардан, ірі тісті дөңгелектерден (олардың кейбіреуі әлі де бастапқысы) және мың тонналық қарсы салмақтардан құралған. Механизм сенімді жұмыс істейді, бірақ кейде ұсақ апаттар болады. 2002 жылдың қазан айында бір тіс сынды: соның салдарынан көпірдің ашылуы ортасынан тоқтады және кемелердің өтуі кешікті.