Кіріспе

Бұрын алкогольге құмарлықты сипаттау үшін қолданылған термин.

Біріншілік полидипсия және психогендік полидипсия – бұл организмде су ішуге қажеттілік болмаған кезде шамадан тыс сұйықтық ішумен сипатталатын полидипсия түрлері. Психиатриялық аурулар, көбінесе шизофрения салдарынан туындайтын психогендік полидипсия көбінесе ауыз құрғауымен бірге жүреді. Полидипсияның кейбір түрлері нақты психогендік емес. Біріншілік полидипсия – мұндай диагноз қою үшін басқа себептер жоқ екеніне көз жеткізу керек.

Пациенттердің профильдері

Психогенді полидипсия психикалық аурулары бар науқастарда кездеседі, ең көп кездесетіні – шизофрения, сондай-ақ қорқыныш бұзылыстары және сирек – көңіл-күй бұзылыстары, нервтік анорексия және тұлғалық бұзылыстар. Психогенді полидипсия психиатриялық стационарлардағы пациенттердің 6-20% арасында кездеседі. Бұл аутизм сияқты даму бұзылыстары бар адамдарда да табылуы мүмкін. Психогенді полидипсия көбінесе ауыр психикалық бұзылыстары бар адамдардан тыс жерде кездеспейді, бірақ психоз болмаған жағдайда басқа адамдарда да кездесуі мүмкін, алайда мұны растайтын ғылыми зерттеулер жоқ, тек жекелеген бақылаулар бар. Мұндай адамдар көбінесе мұздай суық, бөтелкедегі суды ұнатады және су мен басқа сұйықтықтарды артық мөлшерде ішеді. Дегенмен, мұздай суды ұнату симптомдары диабет инсипидусында да кездеседі.

Жедел гипонатриемия

Егер науқаста психогенді полидипсияға байланысты жіті гипонатриемия (судың артық болуы) байқалса, емдеу әдетте қан сарысуындағы натрий деңгейі қалыпты шектерге келгенше, тіпті науқас симптомдары басылса да, көктамырға гипертоникалық (3%) хлорид ерітіндісін (тұзды су) тамшылап беруді қамтиды.

Сұйықтықтарды шектеу

Егер науқас стационарға жатқызылса, мінез-құлқы мен сарысудағы натрий деңгейін бақылау қажет. Емге көнбес полидипсиялық психиатриялық науқастарда стационарлық жағдайда салмақ-су протоколы арқылы реттеуге қол жеткізуге болады. Біріншіден, бастапқы салмақ анықталып, сарысудағы натрий деңгейімен сәйкес келуі керек. Салмақ күні бойы ауытқуы мүмкін, бірақ полидипсиялық науқас су ішу мөлшерін арттырғанда салмақ табиғи түрде көтеріледі. Дәрігер салмақ көтерілген сайын қадамдық араласулар сериясын тағайындауы мүмкін. Бұл корреляция пациенттің қалыпты салмағы мен ауытқуларына, диетасына, бірге болатын ауруларына (мысалы, эпилепсия) және зәр шығару жүйесінің жұмысына назар аудара отырып, жекелендірілуі керек. Прогрессивті қадамдарға қайта бағыттау, бөлмеге шектеу қою және бақылаумен бірге физикалық шектеу деңгейін арттыру кіруі мүмкін. Мұндай жоспарлар бақылаудың прогрессивті ұлғаюын, сондай-ақ сарысудағы натрий деңгейін анықтау қажетті деңгейін де қамтуы керек.

Адам емес жануарлар

Психогенді полидипсия кейбір адам емес пациенттерде де кездеседі, мысалы, егеуқұйрықтар мен мысықтарда.