Кіріспе

Американдық сәулетші Джеймс Инго Фрид (23 маусым 1930 жыл - 15 желтоқсан 2005 жыл) – Германияның Эссен қаласында туған американдық сәулетші. Тоғыз жасында әпкесі Беттимен бірге, кейін ата-анасымен АҚШ-қа келгеннен кейін, ол Иллинойс технология институтында оқыды және сәулет саласындағы диплом алды. 1970 жылдардың соңында ол «Чикаго жетілігінің» мүшесі болды және үш жыл бойы өз бітірген оқу орнындағы сәулет мектебінің деканы қызметін атқарды. Ол мансабының көп бөлігін Нью-Йоркте өткізіп, интернационализм және модернизм стильдерін басып өтті. И. М. Пеймен серіктестікте, «Pei Cobb Freed & Partners» фирмасында АҚШ-тың маңызды мемлекеттік ғимараттары мен мұражайларының жобаларын іске асырды.

Ерте өмір және білім

Джеймс Инго Фрид 1930 жылы Германияның Эссен қаласында неміс еврей отбасында дүниеге келген. Фрид тоғыз жасқа толғанда, 1939 жылы оның отбасы нацистік Германия режимінен қашу үшін Германиядан кетіп қалды. Олар Америка Құрама Штаттарына көшіп, Чикаго қаласына қоныстанды. Ол Хайд Парк орта мектебін бітірді. 1953 жылы Фрид Иллинойс технология институтында сәулет саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Мансап

Фрид алғаш Чикаго және Нью-Йорк қалаларында, соның ішінде көрнекті модернист сәулетші Людвиг Мис ван дер Рохемен жұмыс істеді. 1956 жылы ол Нью-Йоркте И. М. Пеймен, кейін Пей Кобб Фрид және Партнерлер деп аталған фирмада жұмыс істей бастады. 1970-ші жылдардың соңында Фрид Чикаго жетілігінің мүшесі болды – бұл топ модернизмнің догмалық қолданылуына қарсы шықты, әсіресе Чикагода Мис ван дер Рогедің ізбасарларында бұл көрініс басым болды. 1975 жылдан 1978 жылға дейін Фрид Иллинойс технология институтының архитектура мектебінің деканы болды, ал оның кампусын ван дер Рохе жобалаған еді. Ол сондай-ақ Купер Юнион, Корнелл университеті, Род-Айленд дизайн мектебі, Колумбия университеті және Йель университетінде оқытумен айналысты. Фридтің маңызды жұмыстарының қатарында Нью-Йорктегі Джейкоб К. Джавиц конгресс орталығы, Сан-Францискодағы Басты мемлекеттік кітапхана және Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы, Пентагонның жанында орналасқан АҚШ Әуе күштерінің мемориалы бар (ол қайтыс болған кезде құрылысы аяқталмай жатқан еді). Ол Вашингтон қаласындағы бірнеше маңызды ғимараттарды жобалады: Рональд Рейган ғимараты және Халықаралық сауда орталығы, сондай-ақ АҚШ Холокост құрбандарының еске алу мұражайы. Фрид И. М. Пеймен бірге Нью-Йорктегі Кипс Бей Плаза жобасын жасауда жұмыс істеді. 1988 жылы ол Ұлттық дизайн академиясының қосымша мүшесі болып сайланды, ал 1994 жылы толық құқықты академик атанды. 1995 жылы Фрид Ұлттық өнер медалімен марапатталды. 2005 жылдың 15 желтоқсанында 75 жасында Нью-Йорк қаласындағы Манхэттенде Паркинсон ауруынан көз жұмды.