Кіріспе

Спорттық киім

Крикет спортындағы қауіпсіздік шлемдері 20 ғасырда дамытылды.

Тарих

Крикет тарихында крикетшілердің шарфтар мен төсенішпен жабдықталған бас киімдерді киіп, өздерін қорғағаны туралы жазбалар бар. Патси Хендрен 1930 жылдары өзі жасаған қорғаныш бас киімді алғаш рет қолданғандардың бірі болды. Қалқандар 1970 жылдарға дейін кеңінен қолданылмады. Алғашқы қалқандар World Series Cricket турнирінде пайда болды, Дэннис Амисс жеке тапсырыспен жасалған мотоцикл қалқанын үнемі киген алғашқы ойыншы болды. Майк Брирли өзінің дизайнын жасаған тағы бір ойыншы еді. Тони Грейг олардың боулерлерді допты секіріте беруге ынталандыратынын, соның салдарынан крикеттің қауіпті болуы мүмкін деген пікірде болды. Австралиялық Грэм Яллоп 1978 жылдың 17 наурызында Бриджтаун қаласында Батыс Индияға қарсы өткен матчта қорғаныш қалқасын киген алғашқы ойыншы болды. Кейін Англияның Дэннис Амисс оны Тест матчтарында танымал етті. Осыдан кейін қалқандар кеңінен қолданыла бастады. Жоғары деңгейдегі (Тест матчтары) соңғы ойыншы, өзінің мансабы бойында ешқашан қалқан кимеген Вив Ричардс 1991 жылы халықаралық карьерасын аяқтады. Крейг Спирман және Крейг Кисветтер сияқты карьерасын аяқтауға соққан жарақаттар, сондай-ақ Англия және Уэльс крикет федерациясының зерттеулері қазіргі заманғы қалқандардағы жақсартуларға әкелді.

Қазіргі заманғы крикет шлемдері

Қазіргі заманғы крикет шлемдері Халықаралық крикет кеңесінің (ICC) соңғы қауіпсіздік стандарттарына сәйкес жасалады және Британдық стандарт BS7928:2013-қа сәйкес болуы тиіс. Крикет шлемдерін жасау үшін қолданылатын материалдар – соққыға төзімді ABS пластик, шыны талшық, көміртек талшық, титан, болат және жоғары тығыздықтағы көбік сияқты материалдар. Крикет шлемінің негізгі бөліктері – гриль (болаттан, титаннан немесе көміртек талшығынан жасалған), иегіне бекітілетін бау, ішкі көбік материалы, сыртқы соққыға төзімді қабық және т.б. 2019 жылы Британдық стандарттар BS7928:2013+A1:2019 жаңа шлемдер стандарты жарияланды. Бұл бас қорғанысының бір бөлігі ретінде тағылатын мойын қорғаушыларына арналған стандарттарды енгізуді қамтамасыз етті. Осы стандартты әзірлеу, сынау, өндіру және аккредиттеу процесі, австралиялық халықаралық ойыншы Филип Хьюздің трагикалық қазасынан кейін, қосымша қауіпсіздік шарасы ретінде жеделдетілді. Мойын қорғаушылары заманауи шлемдер мен грильдерге қосымша ретінде тағылады және бас сүйегінің төменгі, осал бөлігін қорғайды. 2022 жылдың қазан айынан бастап Англия және Уэльс крикет федерациясы барлық соққы жасау және жақын алаңда ойнау кезінде қосымша мойын қорғаушыларын міндетті түрде қолдануды талап етті.

Заңнама

2023 жылдан бастап ICC жоғары тәуекелді позицияларда шлем киюді міндетті етті: (а) жылдам немесе орташа темппен тастауға қарсы соққы беру; (б) қақпаға жақын тұрып, допты ұстау; және (с) соққы берушінің орнына жеті метрден жақын жерде орналасу (поппинг креасындағы ортаңғы қақпа сызығында), мысалы, қысқа аяқ немесе ақымақ нүкте, бірақ қақпаның оң жағындағы шаршыдан тыс жердегі кез келген позициядан басқа. 2016 жылдан бері Англиядағы барлық крикет матчтарында барлық соққы берушілер, қақпашылар және қақпадан 8 ярдқа жақын тұратын алаңшылар шлем киюге міндетті. Бұл талап орташа темп пен спин тастауға қарсы ойнағанда да күшінде. Жаңа Зеландия мен Үндістанда соққы берушілер шлем киюге міндетті емес. Австралияда жылдам немесе орташа темппен тастауға қарсы соққы берушілер, қақпаға жақын тұрып допты ұстаған қақпашылар және соққы берушіден 7 метр қашықтықтағы барлық алаңшылар шлем киюге міндетті, бірақ қақпаның оң жағындағы шаршыдан тыс жердегі кез келген позициядан басқа.

Ойыншылардың қарсылығы

Көптеген ойыншылар қалқан тағудан бас тартты, себебі олардың пікірінше, соққы кезінде қалқан көру қабілетін қиындатады, немесе, мұз хокейындағы ұқсас пікірталас сияқты, қалқандар еркектікке жатпайды деп есептеді – осындай көзқарас көптеген көрермендерде болды. Англиялық Деннис Амисс қазіргі заманғы ойында қалқан таққан алғашқы ойыншы болды, ол Әлемдік серия крикет матчында осыны істеді, осыдан кейін көпшілік және басқа ойыншылар оны қысымға алды. Австралия құрамасының капитаны Грэм Яллоп 1978 жылы Батыс Индияға қарсы матчта (тест матчында қалқан тағылған алғашқы рет) оны таққанда сыбдырылды, ал Батыс Индия құрамасының капитаны Вив Ричардс мұндай қорғанысты әлсіздік белгісі деп қарады. Үндістан құрамасының капитаны Сунил Гаваскар қалқандар соққы берушінің реакциясын баяулатады деп ойлады және оны тағудан бас тартты. Жақында көптеген соққы берушілер заманауи қалқан дизайндарының көбінесе көруға кедерілтіретінін айтты. Атап айтқанда, Англия құрамасының капитаны Аластер Кук бір кезде ICC қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетін жаңа қалқанды тағудан бас тартты, себебі ол алаңдататын және ыңғайсыз еді. Оның Англия құрамасынан әріптесі Джонатан Тротт та осыған ұқсас себептермен бас тартты, ал әріптесі Ник Комптон (Филип Хьюздің жақын досы) жаңа ережелердің шартты түрде қабылдануын дұрыс емес деп санады.

Криккет қалқаларын өндірушілер

Криккет шлемінің көптеген өндірушілері мен брендтері бар. Олардың арасында Gunn & Moore, Sanspareils Greenlands және Sareen Sports Industries сияқты компаниялар бар. Көптеген кәсіби крикетшілер Masuri крикет шлемін таңдайды, және 2019 жылғы Крикет әлем чемпионатында бәсекелескен ойыншылардың шамамен 70% осы брендті киген. Masuri сонымен қатар 2015 жылы Stem Guard-ты ұсынғанда, крикет шлемінің артқы жағына бекітілетін алғашқы мойын қорғағышын – қосымша қорғаныш құралын ойлап тапқан.