Жан-Батист Ванмур (1671-1737) – түрік тіліндегі өмірді бейнелеген француз суретшісі. Түрік дәуіріндегі суреттері, Константинопольдегі тұрмысы туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз суретшісі (1671–1737)
French painter (1671–1737)
Жан Батист Ванмур немесе Ван Мур (9 қаңтар 1671 – 22 қаңтар 1737) – фламандтық француз суретшісі, Осман империясының Тюльпан дәуірінде және Сұлтан Ахмет III билігі кезіндегі өмірді егжей-тегжейлі бейнелегенімен әйгілі.
Jean Baptiste Vanmour or Van Mour (9 January 1671 – 22 January 1737) was a Flemish French painter, remembered for his detailed portrayal of life in the Ottoman Empire during the Tulip Era and the rule of Sultan Ahmed III.
Өмірбаян
Ван Мур Валенсиеннен шыққан, сол кезде Испан Нидерландтарына, бірақ 1678 жылдан бастап Францияға қараған Фламанд қаласы. Ол Жак Альбер Гериннің шеберханасында өнерді оқыды, ал оның туындылары сол заманғы аристократ және мемлекет қайраткері, маркиз Шарль де Ферриольдың назарын аударды. Ван Мур 1699 жылы маркиздің француз елшісі болып тағайындалғаннан кейін де Ферриольмен бірге Константинопольге сапарлады. Дәл сол жерде де Ферриоль Ван Морға жергілікті халықтың жүзден астам портретын салуды тапсырды. 1711 жылы де Ферриоль Францияға оралғаннан кейін Ван Мур Осман империясындағы басқа да дипломаттарға қызмет етті. Ван Моурдың портреттерінен жасалған жүз гравиюрадан тұратын серия 1714 жылы Le Hay баспасынан "Леванттың әртүрлі ұлттарын бейнелейтін жүз штамптар жинағы" деген атпен жарық көрді. Бұл кітап Батыс Еуропаға зор әсер етті және кем дегенде бес тілде жарияланды. "Жүз штамптар жинағының" кең таралғаны және көпшілік тарапынан қабылдануы Ван Мурдың суретші ретінде танылуын күшейтті. Сұлтанның қабылдауындағы көрермендерді бейнелеу Ван Мурдың арнаулы саласы болды; оған тек оқиға орнын және бірнеше бет-пішіндерді өзгерту қажет болды. Ван Мур барлық міндеттерін орындау үшін көмекшілермен жұмыс істеді. 1725 жылы оған француз үкіметі үшін оның және Леванттың маңыздылығын мойындағандығы үшін Peintre Ordinaire du Roy en Levant құрметті атағы берілді.
Van Mour was a native of Valenciennes, a Flemish town that at the time of his birth belonged to the Spanish Netherlands, but since 1678 to France. He studied art in the studio of Jacques Albert Gérin, and his work attracted the attention of an aristocrat and statesman of the time, Marquis Charles de Ferriol. Van Mour accompanied the De Ferriol to Constantinople after the Marquis' appointment as the French Ambassador in 1699. It was there that De Ferriol commissioned Van Mour to do one hundred oil paintings of the local people. After De Ferriol returned to France in 1711, Van Mour worked for a variety of other diplomats in the Ottoman Empire. A series of one hundred engravings were created after Van Mour's portraits, which was published by Le Hay in 1714, titled as Recueil de cent estampes représentant différentes nations du Levant. The book had a great influence in Western Europe and was published in at least five languages. The wide distribution and popular reception of the Recueil de cent estampes led to an increased recognition of Van Mour as an artist. Painting audiences with the Sultan became Van Mour's speciality; he only had to change the setting and a few faces. Van Mour worked with assistants to fulfill all his obligations. In 1725 he was granted the extraordinary title of Peintre Ordinaire du Roy en Levant in recognition of both his and the Levant's importance to the French government.
Голландиялық Ван Моур сериясы
1727 жылы голланд елшісі Корнелис Калкоен Ван Морға Сұлтан Ахмет III-мен кездесуін суретке түсіруді тапсырды. Ван Морға осы рәсімдер кезінде елші мен оның сүйемелдеуші тобымен бірге сарайға кіруге рұқсат берілді; сондықтан ол елшілерді қабылдау үшін Османдық сарайындағы ерекше тәртіппен жақсы таныс болды. Калкоен Ван Мордың көптеген суреттерін өзімен бірге алып кетті, мысалы, ол Голландия Республикасының Дрездендегі елшісі болып тағайындалғанда. 1762 жылғы өсиетінде үйленбеген Калкоен өзінің жүрегі жақын туысы және мұрагері Николаасқа коллекцияны бірге сақтауды бұйырды және олар Амстердам қалалық әкімшілігінің шығыс саудасының директорларына арналған бөлмесінде ілінуі керек екенін айтты. Ол да, оның мұрагері де білмей, көп ұзамай қалалық әкімшілік француз билігіне өтіп, король Луи Наполеонның резиденциясына айналды. Батавия Республикасы атынан түрлі келіссөздерде маңызды рөл атқарған Николаас 1817 жылы қайтыс болды және бұл коллекцияны ол ойлаған ең жақын мекемеге, атап айтқанда, Амстердамдағы Левант саудасының директорларына (Directie van den Levantschen handel te Amsterdam) қалдырды. Бұл институт 1826 жылы таратылды, содан кейін коллекция ұлттық коллекцияға қосылып, бірнеше орынға таратылды. 1903 жылы суреттер қайта біріктіріліп, содан бері Риксмюзей коллекциясында бірге көрсетілуде.
In 1727 the Dutch ambassador Cornelis Calkoen asked Van Mour to record his audience with Sultan Ahmed III on canvas. Van Mour was allowed to enter the palace during these ceremonies accompanying the ambassador and his retinue; therefore, he was familiar with the special protocol that prevailed in the Ottoman court for ambassador's receptions. Calkoen took many paintings of Van Mour with him, such as when he was appointed as ambassador in Dresden for the Dutch Republic. In his will of 1762, the bachelor Calkoen directed his nephew and heir Nicolaas to keep the collection together, and it was his express wish that they were to hang in the room of Amsterdam City Hall reserved for directors of Eastern trade. Unbeknownst to him or his heir, soon the city hall itself was ceded to the French authorities and became the residence of King Louis Napoleon. Nicolaas, who went on to play a central role in various negotiations on behalf of the Batavian Republic, died himself in 1817 and bequeathed this collection to the closest substitute institution he could think of, namely the Directie van den Levantschen handel te Amsterdam, or 'Directors of the trade with the Levant in Amsterdam'. That institute was dissolved in 1826 whereupon the collection was absorbed into the national collection and spread over multiple locations. In 1903 the paintings were reunited and have since been on show together in the Rijksmuseum collection.