Ян Тріска (1936-2017) – чеський актор, зіграв понад 160 ролей у театрі, кіно та телебаченні. Емігрував до США, повернувся після Оксамитової революції. Номінант Czech Lion.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ян Тришка (; 4 қараша 1936 – 25 қыркүйек 2017) – сахнада, кинода және телевидениеде 160-тан астам рөл ойнаған чех актері. 1970 жылдары эмиграциядан кейін ол АҚШ-та жұмыс істеді, бірақ "Барқыт революциясынан" соң туған еліне қайтып келді. Ол "Чех арыстаны" сыйлығына үш рет ұсынылған: "Бақытсыздық" фильміндегі (2005) ең үздік ер адам рөлі үшін және "Қуаныш" (1994) мен "Жоғары да төмен" (2004) фильмдеріндегі ең үздік қосалқы рөл үшін екі рет.
Jan Tříska (; 4 November 1936 – 25 September 2017) was a Czech actor who played over 160 roles across stage, film, and television. He worked in the United States after emigrating there in the 1970s, but later returned to his native country following the Velvet Revolution. He was a three time Czech Lion Award nominee, for Best Actor in Leading Role (Lunacy, 2005), and twice for Best Supporting Actor (Rád, 1994; Up and Down; 2004).
Өмірбаян
Тришка 1936 жылғы 4 қарашада Прагада дүниеге келген. Прагадағы Сахналық өнер академиясында оқыған. 1959 жылы бітіргеннен кейін Ұлттық театрға қосылған ең жас актер болды, онда ол Карел Чапектің "Ақ ауруы" және Вилем Мрстиктің "Мариша" пьесаларында ойнады. Ол сондай-ақ Отомар Кречьяның "За Браноу" театрымен (Divadlo za branou: 'Қақпа артындағы театр') және Прагадағы қалалық театрларда жұмыс істеді. Ол көптеген чехословакиялық фильмдерде түсті және 1965 жылдан 1977 жылға дейін Жан Пол Белмондоның чех тіліндегі ресми дублері болды.
Tříska was born in Prague on November 4, 1936. He studied at the Academy of Performing Arts in Prague. After graduating in 1959, he became the youngest member to join the National Theatre, where he acted in Karel Čapek's The White Disease and Vilém Mrštík's Maryša. He also worked with Otomar Krejča's Za Branou Theater (Divadlo za branou: 'Theatre Behind the Gate') and in municipal theatres throughout Prague. He appeared in many Czechoslovak films, and was the official Czech language dubber of Jean Paul Belmondo from 1965 to 1977.
АҚШ-тағы өмірі мен мансабы
77 Жарғыға қол қойғаннан кейін ол Кипр және Канада арқылы АҚШ-қа эмиграциялады. Оның алғашқы американдық кино рөлі Милош Форман режиссерлік еткен «Регтайм» (1981) фильмінде болды. Ол «Қызылдар» (1981, режиссері Уоррен Битти), «Остерманның демалыс күні» (1983, Сэм Пеккинпа), «2010: Біз байланыс жасайтын жыл» (1984, Питер Хаймс), «Карате Кид» 3-бөлімі (1989, Джон Г. Авильдсен), «Апт-Шәкірті» (1998, Брайан Сингер) фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады, сондай-ақ «Гайленд: Сериал» (1996) және «Гайленд: Қарақал» (1999) сериалдарында қонақ ретінде түсті. Оның ең танымал рөлдерінің бірі – Милош Форманның «Халық Ларри Флинтке қарсы» (1996) фильмінде Ларри Флинттің қатылуымен жоспарланған өлтірушісі Джозеф Пол Франклин рөлі болды.
After signing the Charter 77 proclamation, he emigrated to the United States via Cyprus and Canada. His first American film role was in Ragtime (1981), directed by fellow Czech emigre Miloš Forman. He played supporting parts in Reds (also 1981, directed by Warren Beatty), The Osterman Weekend (1983, Sam Peckinpah), 2010: The Year We Make Contact (1984, Peter Hyams), The Karate Kid Part III (1989, John G. Avildsen), Apt Pupil (1998, Bryan Singer), as well as guest appearances on Highlander: The Series (1996), and Highlander: The Raven (1999). One of his more notable roles was as Joseph Paul Franklin, the would be assassin of Larry Flynt, in Miloš Forman's The People vs. Larry Flynt (1996).
Чехияға оралу
1989 жылғы "Барқыт революциясынан" кейін Тржишка Чехияға барып, "Бастауыш мектеп" (1991), "Жоғалып-төмен" (2004), "Оскар" сыйлығына ұсынылған "Желарь" (2003) және Карел Гинек Маханың "Май" поэмасы негізінде түсірілген "Май" (2008) сияқты фильмдерде ойнады. 2002 жылы Тржишка Прага қаласындағы жазғы Шекспир фестивалінде "Лир патшадағы" Лир рөлін орындағаны үшін Альфред Радок сыйлығын алды. 2005 жылы ол Ян Шванкмайердің "Есілдік" фильміндегі рөлі үшін "Чех арыстаны" сыйлығына үздік актер ретінде ұсынылды.
After the Velvet Revolution of 1989, Tříska visited the Czech Republic to perform in movies such as The Elementary School (1991), Horem pádem (2004), the Academy Award nominated Želary (2003) and Máj (2008; based on the poem Máj by Karel Hynek Mácha). In 2002, Tříska received an Alfréd Radok Award for his performance as Lear in King Lear at the Summer Shakespeare Festival at Prague Castle. In 2005, he was nominated for the Czech Lion Award for Best Actor in Leading Role for his performance in the Jan Švankmajer film Lunacy.
Кейінгі өмір және өлім
Кейде Чехияға барып тұрса да, Тржишка АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласында тұрақты түрғын болып қала берді. 2017 жылдың 23 қыркүйегінде, себебі әлі анықталмаған, Тржишка Прагадағы Карл көпірінен құлады. Жақын жердегі қайықтағы жолаушылар оны Влтава өзенінен құтқарып алып, жан сақтап, ауыр халде ауруханаға жеткізді. Ол екі күннен кейін, 2017 жылдың 25 қыркүйегінде ауруханада көз жұмды.
Although he occasionally visited the Czech Republic, Tříska remained a permanent resident of the United States in Los Angeles, California. On 23 September 2017, for reasons yet to be determined, Tříska fell from the Charles Bridge in Prague. Passengers on a nearby boat rescued him from the Vltava River, after which he was resuscitated and hospitalized in serious condition. He died in hospital two days later on 25 September 2017.
Жеке өмір
Тришка 1943 жылы туған чех актрисасы Карла Чадимоваға үйленген. Оның екі баласы – Яна мен Карла, және екі немересі – Августин мен Жозефина бар.
Tříska was married to Czech actress Karla Chadimová (born 1943). He has two children, Jana and Karla, and two grandchildren, Augustin and Josephine.