Кіріспе

Ортағасырлық құқықтық қорғау

Комбургация, сондай-ақ ант арқылы сот, заңға тікелей ставка және антпен көмектесу деп те аталатын, негізінен ортағасырлық құқықта қолданылатын қорғаныс болды. Айыпталушы өзінің кінәсіздігін немесе жауапкершілігінің жоқтығын ант беру арқылы және әдетте он екі адамды құрайтын, қажетті сандағы адамдардың айыпталушының антына сенгенін ант беруі арқылы дәлелдей алатын. Заңға тікелей ставка, негізінен кейіпкерге берілген сілтеме еді, бастапқыда туыстары, ал кейін көршілері (жауапкермен бірдей аймақтан), көбінесе 11 немесе 12 адам, және бұл адамның анты жазбаша деректерге қарағанда сенімдірек болған кезде айыпталушының антына сенуге мүмкіндік беретін тәсіл болды. Оны заңдық ставкамен салыстыруға болады, ол заңдық іс-қимылдың басында негіссіз сот дауларын азайту үшін кепілдік беруді қамтиды. Комбургация ерте германдық құқықта, ерте француздық құқықта (très ancienne coutume de Bretagne), Уэльс құқығында және ағылшын шіркеу соттарында он жетінші ғасырға дейін кездесті. Ортақ құқық бойынша, 1164 жылғы Кларендон конституцияларымен қылмыстар бойынша қорғаныс ретінде маңызды тоқтатылды. Бұл қорғаныс борыш бойынша азаматтық істерде әлі де рұқсат етілді және оның іздері әртүрлі уақытта ортақ құқық елдерінде заңмен күшін жойғанға дейін сақталды: Англияда 1833 жылы, ал Квинслендте 1867 жылғы Квинслендтің ортақ практика туралы заңына тікелей сілтеме жасалған кезге дейін.

Этимология

Компугация сөзі латын тілінен тұрады, "com" – "біліммен" және "purgare" – "тазалау, кешіру, ақтау". Латын тіліндегі "com" сөзін күшейтеді және сөзді жоғары дәрежеге жеткізеді, сондықтан этимологиялық тұрғыдан алғанда компугация – "толыққанды тазалау немесе ақтау" дегенді білдіреді.

Шығу тегі

Заңдық талас бойынша процедураны Блэкстоун Мұса заңымен байланыстырса да, тарихи тұрғыдан ол Англияға Нормандиядан әкелінген компургация жүйесінен туындаған сияқты. Бұл жүйе ағылшын қазылар алқасының қалыптасуына қатты әсер еткен деп саналады. Сонымен қатар, ол Рим құқығындағы спонсио мен шешімді анықтайтын антқа, сондай-ақ шотланд заңындағы антқа ұқсас тұстас нәрселерге және тарихи байланысқа ие.

Заңның, шайқастың және сынақтың сынағы

Заңның нысаны, сондай-ақ компургация деп аталады, бұл ежелгі құқықтық тәжірибе, саксон және феодалдық кезеңдерге дейін барады, бұл соғыс арқылы соттасуға (заңдық тілде – соғыс нысаны, жекпе-жектен соттасу немесе соттық дуэль) және сынақ арқылы соттасумен бір уақытта болды. Нақты немесе ойдағы соғыстың орнына серт беру – ағылшын құқығында нақты, рим құқығында ойдағы – құқықтық дамудың бір қадамы болып табылады. Техникалық термин sacramentum – бұл құқықтың екі кезеңінің арасындағы байланыс. Заңның нысаны бойынша сотталушы он бір куәгермен бірге сотқа келіп, қарызды төлемегенін немесе (мүлік дауында) талапкердің мүлкін ұстап тұрмағанын серт ететін. Ал куәгерлер оның шындықты айтқанына сенеді деп серт ететін. Заңның нысаны Англияда (және ағылшын американдық колонияларында) 16 ғасырға дейін қылмыстық істерде, ал 19 ғасырға дейін азаматтық істерде қолданылды.

Қабылдауға берілген ант

"Өзінің заңын жасауды" таңдаған сотталушыға сот алдында мәлімдеме жасауға, оның шындық екеніне ант беруге және ол антпен шындықты айтқан деп сенетінін ант берген бір немесе бірнеше адамды, көбінесе 12-ні ұсынуға рұқсат етілді. Феодалдық соттардағы қорғаныстың басым түрі болғандықтан, бұл практика бір мерзімге дейін жалпы құқық соттарында да сақталды. Бұл адамдар "оқиғаның өзі туралы куәлік бермейтін, тіпті осы оқиға туралы жеке білімі болмауы мүмкін еді. Адамның антының құны оның әлеуметтік статусына байланысты өзгеруі мүмкін; кейде сотталушыға айыпты жою үшін белгілі бір сомадағы анттарды жинау қажет болатын. Ант берудің діни мағынасы болғандықтан және заңдық санкциялар (айыптар) мүмкін болғандықтан, адамдар жаман беделге ие адамдарға ант беруден бас тартуы мүмкін. Бұл практиканың ұзақ сақталуының бір себебі, 'заңдағы тікелей келісімдер' қарыздық дауларда есеп кітаптарынан гөрі жақсы дәлел ретінде қарастырылатын еді". Уэльс заңдары ассах деп аталатын тазарту нысанына рұқсат берді, онда 12 емес, 300 тазартушы қажет болды. 1413 жылғы жарлық (I Генрих V, 5-тарау) Уэльстегі сол кездегі көтеріліске сілтеме жасайды және уэльстіктер патшаның адал қолдаушыларының туыстарының өлімі үшін әлі де кек алуда деп шағымданады. Олардың кейбіреулерін ақы төленгенше немесе аталған көтерілісшілердің өлімінен тазарғанша түрмеде ұстап тұрады.

Жою

Патшалар билігін консолидациялағанда, зорлық-зомбылықты басып, соттардың құзырын арттырғанда, заңға сүйенудің бұрынғы күші азайды және сотқа жүгінушілерге көйлек болды, олар оның жиі жалған серт беруге есік ашатынан күдіктенді. Заңға сүйенуді қорғау ретінде қабылдамайтын әрекеттердің түрлі формалары пайда болды, ал талапкерлер оларды мүмкіндігінше пайдаланды. Заңға сүйену рәсімі Генрих IV (1399–1413 жж.) тұсында жойылғаннан бері ұзақ уақыттан бері қолданылмай келді. Заңға сүйену соңғы ғасырларға дейін сақталды және көптеген юрисдикцияларда ол заңмен жойылды. Ол 1841 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1841 жылғы Әділеттілікті дамыту туралы заңмен жойылды (Виктория және Квинсленд екеуі де осы уақытта Жаңа Оңтүстік Уэльстің құрамында болды). Бұл Квинслендтің Жаңа Оңтүстік Уэльстен бөлінуінен кейін Квинслендтің 1867 жылғы жалпы құқық тәжірибесі туралы заңында қайта қабылданды, бірақ оның 1841 жылы бұрын жойылғандығын ескере отырып, бұл қажетсіз болды.