Кіріспе

Француз сценарийшісі және кинорежиссері (1943 жылы туған)

Андре Течине (teʃine; 13 наурыз 1943 жылы туған) – француз сценарийшісі және кинорежиссері. Оның ұзақ және көрнекті мансабы оны «Жаңа толқыннан» кейінгі ең талантты француз кинорежиссерлерінің қатарына қояды. Течине «Cahiers du cinéma» журналымен байланысты француз киносыншыларының екінші буынына жатады, олар Франсуа Трюффо, Клод Шаброл, Жан-Люк Годар және басқалардың ізбасарлары болды. Ол эмоциялар мен адамның жағдайының күрделілігіне терең бойлайтын, әдемі және эмоционалды фильмдерімен танымал. Течине фильмдеріндегі ерекшелік – адамдар арасындағы қарым-қатынастарды сезімтал, бірақ сентименталды емес тұрғыдан зерттеуі, бұл оның ең танымал фильмдерінде айқын көрінеді: «Менің сүйікті маусымым» (1993) және «Жабайы қамыстар» (1994). Ол фильмдерінде мораль және қазіргі қоғамның дамуымен байланысты әртүрлі тақырыптарды қамтиды, мысалы гомосексуализм, ажырасу, ізгіліксіздік, отбасының ыдырауы, жезөкшелік, қылмыс, есірткіге тәуелділік немесе ЖИТС.

Өмір

Андре Тешине 1943 жылғы 13 наурызда Францияның Тарн-и-Гаронна департаменті, Midi Pyrénées аймағындағы шағын қала Валенс-д'Агенде дүниеге келген. Оның испан текті отбасы шағын ауыл шаруашылығы техникасымен айналысатын бизнеске ие болды. Тешине былай дейді: «Олар менің отбасым мен интернатымнан қашудың жалғыз мүмкіндігі болды. Бұл қауіпті болған шығар, себебі фильмдер арқылы мен әлемнің қалай жұмыс істейтінін және адамдар арасындағы қарым-қатынастың қалай құрылатынын білдім. Бірақ бұл керемет еді, мен сол сиқырдың ізбен жүруге бекіндім». Ол 1967 жылы Марконың «Идолы» (Les Idoles) эксперименталды пьесасының фильмдік нұсқасында режиссердің ассистенты болды. Тешине сондай-ақ 1969 жылы Жако Риветтің (Cahiers du Cinéma редакторы) «L'amour fou» фильмінде режиссердің ассистенты болды. Тешине адам табиғатының күрделілігі мен эмоцияларын зерттейтін, әдемі және эмоционалды фильмдерімен танымал. Тешине адамдар арасындағы қарым-қатынасты сезімтал, бірақ көңілге жақын емес түрде қарастырады. Ролан Барт, Бертольт Брехт, Ингмар Бергман, Уильям Фолкнер және француз жаңа толқынының ықпалымен Тешине стилі сексуалдық және ұлттық идентичностьті зерттеуде, гомосексуалдық қарым-қатынастарды бейнелеуде, қазіргі француз мәдениетіндегі Солтүстік Африканың ролінде немесе Париж бен оның туған Оңтүстік-Батысы арасындағы орталық-шөл далалық қарым-қатынаста көрінеді. Ұшудан қорқуының салдарынан, ол Люксембург бағын көрсететін Париж пәтерінен пойызбен саяхаттаудан артық, көптеген кинофестивальдерге қатыса алмайды. Тешине алғаш рет өзінің екінші фильмі «Souvenirs d'en France» (French Provincial) (1974) арқылы көзге түсті. Бұл фильмде қара комедия, романтикалық драма және ностальгияның ерекше үні біріктірілген. Фильм Орсон Уэллстің «Ұлы Амберсон» шығармасынан шабыттандырылып, Тешиненің туған ауылында түсірілген. Бұл ғасыр басынан бастап, Кеңес Одағына қарсы күреске және 1968 жылғы мамыр айына дейінгі шағын қалалық отбасының тарихын қысқаша көрсетеді. Тешине өмірдің кең ауқымы мен жеке тарих арасындағы байланысты зерттеді. Фильмде Жанна Моро басты рөлде ойнайды.

Барокко (1976)

Течине атмосфералық әңгіме айтуға деген бейімділігін келесі фильмі – қылмыс драмасы "Барокко" (1976) триллері арқылы көрсетті. Сайлауға әсер ететін жалған куәлік беру үшін саясаткерден үлкен пара алған, бірақ одан бас тартқан боксшы жалданған өлтірушінің қолынан қаза табады. Боксшының сүйіктісі өлтірілген жарының бейнесін қайта жасауға тырысып, осы іске қатысқан кісіге ғашық болады. Фильм өзінің әсем түсірілуі үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. Осы фильм Кэтрин Деневпен ұзақ және жемісті ынтымақтастықтың бастауы болды. "Кейбір режиссерлер басқаларына қарағанда нәзік сезімталдығымен ерекшеленеді, мысалы, Течине, Труфо. Олар актрисалар үшін құнды сыйлық", – деді Денев.

"Келісім" (1985)

"La Matiouette ou l'arrière pays" (1983) телефильмін жасағаннан кейін Тешине (Téchine) "Rendez vous" (1985) фильмімен қайтадан сыншылардың назарына ілікті, бұл сол кезеңнің тартымды сыртқы жағымен толы қара фильмдік мелодрама болды.

Жабайы қамыс (1994)

Келесі жылы Течине өзінің ең үлкен жетістігіне қол жеткізді – «Жабайы қамыс» (Les roseaux sauvages) (1994) фильмімен. Фильм француз теледидарының «Tous les garçons et les filles de leur âge» атты сегіз фильмнен тұратын сериясының аясында тапсырыс бойынша түсірілді, бірақ ол алдымен кинотеатрларда көрсетілді. Бұл 1962 жылы Аквитаниядағы пансионда демалып жатқан төрт жасөспірімнің өзін-өзі тану туралы әңгіме, олардың ішкі күйзелісі, саяси және сексуалдық оянуы, сонымен қатар Алжир соғысының оларға тигізген әсері бейнеленген. Течине отбасылық байланыстар, гомосексуализм және эмиграция сияқты белгілі бір тақырыптармен жұмыс істейді. «Жабайы қамыс» – оның ең жеке басымен байланысты фильмі; жасөспірім Течине сияқты, басты кейіпкер Франсуа да тек ұлдарға арналған пансионда оқиды. Бұл фильм 1994 жылы Prix Delluc сыйлығын жеңіп алды. «Жабайы қамыс» Течиненің АҚШ-та шыққан алтыншы фильмі болды (1995 жылы «French Provincial (Souvenirs d'en France)», «Barocco», «Hôtel des Amériques», «Rendez-vous» және «Scene of the Crime» фильмдерінен кейін) және оның осы күнге дейінгі ең жеке басымен байланысты туындысы. «Жабайы қамыс» Нью-Йорк киносыншыларының сыйлығы мен Ұлттық киносыншылар қоғамының «Үздік шетелдік фильм» сыйлығына ие болды.

Ұрылар (1996)

1996 жылы режиссерді «Les voleurs» (Қоршылар) (1996) фильмімен одан әрі мақтаулар күтіп алды, бұл амбициялық және күрделі қылмыс драмасы. Фильм уақыт бойынша секіріп, «Рашомон» стилінде отбасылық және махаббат байланыстарын зерттейді. Ол тағдырға бағынған, отбасылық тегі мен романтикалық құштарлықтарымен байланысқан әлемді көрсетеді, онда әрбір кейіпкер эмоционалды да, өмірлік те, әлдебір түрде ұры болуға мәжбүр. Бұл фильм Тешине Канн кинофестивалінде «Сезар» және «Алтын пальма» сыйлықтарына үміткер болды, сондай-ақ көптеген басқа да наградаларға ие болды.

Алиса мен Мартин (1998)

Течине бұл табысқа "Алиса мен Мартин" (1998) фильмімен жетеді, бұл екі эмоционалды түрғыдан қиын жағдайдағы адамдар арасындағы қайғылы махаббат оқиғасы және оның Джульетта Биношпен қайта қарым-қатынасын белгіледі. 2024 жылдың ақпан айында Франсис Рено Течинені сексуалдық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады.