Кіріспе

Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының кемесі

Роозвик – 1740 жылы батқан, Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының (VOC) кемесі. Жақындағы, замандас емес хабарламаларға сәйкес, кеме сол жылы суға батқан. Құлаған кеме Англияның тарихи мұражайларының басқаруындағы қорғалатын кеме болып табылады.

Құрылыс және қызмет көрсету

Соңғы мәліметтерге сәйкес, Rooswijk 1737 жылы VOC "Амстердам палатасы" үшін салынған. 1740 жылдың 9 қаңтарында, шығысқа жасаған екінші сапарында, ол Ұлыбритания материгінен 8 шақырым қашықтықтағы Гудвин құмдарының құм төбесіне батып кетті. Белгілі болғандай, ешкім тірі қалған жоқ. Ол кезде кеменің капитаны Дэниел Ронзиерс болды. Мұрағат құжаттарын зерттеу арқылы, ғалымдар борттағы 237 адамның 19-ын анықтауға қол жеткізді, олардың ішінде: медициналық көмек көрсетуге жауапты Геррит Хендрик Хаффелман; Томас Хуйдекопер; алғашқы сапарындағы 19 жастағы жігіт; және бұрын Вестервик кемесінің апаттан аман қалған теңізшісі Питер Калмер болды.

Қалдық

Роузвикті 2004 жылы Гудвин құмынан әуесқой суға түсуші тапты. Ол Келетт-Гуттың солтүстік-шығыс шетінде жатыр. 2005 жылдың желтоқсан айында сол жылдың мамыр мен қыркүйек айлары аралығында Рекс Коуэн басқарған топ кеме мен оның ішіндегі заттардың бір бөлігін тауып алғаны жарияланды. Бұл тонаушыларды тартудан сақтау үшін жасырын түрде жасалды. Табылған артефакттардың ішінде шамамен мың күміс таяқша, алтын монеталар және горчица құмырасы болды. 1798 жылы VOC таратылғанда оның мүліктері Батавия Республикасына өтті, оның заңды мұрагері қазіргі Нидерланд мемлекеті болып табылады, сондықтан ол Rooswijk-тен алынған заттарға құқылы. Олар 2005 жылдың 11 желтоқсанында Плимут қаласында Қаржы министрінің орынбасары Жооп Вийнге табыс етілді. Табылған монеталардың арасында 1720-шы және 1730-шы жылдардың басындағы бірнеше жүз мексикалық күміс кобтары, 1733-1734 жылдардағы ауысу кезеңіндегі клиптер, сондай-ақ көптеген жүздеген "баған доллары" және басқа монетаханалардан алынған кобтар болды. Алайда археологтар кемедегі ақшаның жартысына жуығы заңсыз саудаға арналғанын анықтады, өйткені олар санкцияланған жүкке кірмеген. Көптеген табылған монеталарда кішкентай ойықтар болды, бұл оларды экипаж мүшелері Голландиялық Шығыс Үндістанға контрабандалық жолмен әкету үшін киімдеріне тігіп отырғанын көрсетеді. Экипаж мүшелері Нидерландта күміс сатып алып, күміс кендері жоқ Голландияның Шығыс-Индия аралдарында сату арқылы пайда таба алатын. Заңсыз болғанына қарамастан, VOC контрабанданы көтерді, өйткені пайда контрабандистерге де, компанияға да тиесілі болды. Апаттан кейін палуба астындағы тіреулер құлап, кеме палубалары бірінің үстіне бірін құлап түсті. Бұл үш қабатта кемедегі өмірдің физикалық және әлеуметтік аспектілерін көрсетеді: жоғарғы қабат офицерлердің асханасынан тұрады; ортаңғы қабатта констебльдің кабинасы бар, онда 50 мылтық сақталған; ал төменгі қабатта патрон шкафы және қару палубасы орналасқан, онда таяқша және дөңгелек оқтар бар. 2005 жылғы құтқару операциясы бүкіл әлемдегі мұра ұйымдарының сынына ұшырады, өйткені археологиялық мұраны қорғауға қатысты халықаралық принциптер (Валетта шарты, 1992, ЮНЕСКО су асты мәдени мұрасын қорғау жөніндегі конвенциясы, 2001) ескерілмеді. 2007 жылы Rooswijk Ұлыбритания заңнамасына сәйкес қорғалатын кеме апат орны деп жарияланды, бұл одан әрі құтқару жұмыстарын жүргізуге тыйым салды. 2007/61 нөміріндегі заңдық акті шектеулі аймақты 51° 16.443' N 01° 34.537' E координаталарында орналасқан 150 метр радиусы бар шеңбер ретінде анықтады. Нидерланды сол жылы саясатын өзгертіп, тарихи кеме апаттары үшін қосымша құтқару құқықтарын беруді мүмкін емес етті. Кеме қалдықтары шамамен 25 метр тереңдікте жатыр және Нидерланд үкіметінің меншігінде. 2016 жылы апат Historic England-тың қауіп төндіретін мұралар тізіміне енгізілді. Rooswijk тұрақты эрозия, кеме құрттарының ағашқа шабуыл жасауы және рұқсатсыз суға түсу қаупі жоғары болғандықтан үлкен қауіп төндірді. RCE және Historic England орынның мониторингтік зерттеуін жүргізді, нәтижесінде қосымша жұмыс қажеттігі анықталды. Қазба жұмыстары 2017 жылы MSDS Marine компаниясы бастады. Қазба жұмыстары кезінде жаңа табылған заттар Ramsgate-тегі қоймаға тіркеліп, бастапқы сақтау үшін жеткізілді. Одан әрі талдау және консервация Historic England қоймасында жүргізілді, содан кейін ол Нидерландыға қайтарылды. Табылған заттардың арасында мыс қорытпасынан жасалған қазан, таба және қақпақ болды.