Кіріспе

Ихрара, бұрын Члиара (каппадокиялық грек тілінде: Χλιάρα; латын тілінде: Chliará) – Түркияның Аксарай провинциясының Гюзелюрт ауданындағы қала (бельде) және муниципалитет. Халқы 2289 адамды құрайды (2021 жылғы мәлімет). Провинция орталығы Ақсарайдан шамамен 100 шақырым қашықтықта және Гюзелюрт қаласына жақын орналасқан. Бұл қалалық округ жақын жердегі сол аттас Ихрара аңғарымен әйгілі. Бұл Каппадокияның оңтүстік бөлігіндегі жанартаулық тау жыныстарына ойылып жасалған, Эрджиес тауының бірнеше атқылауларынан кейін пайдалған ұзын шатқал. Мелендиз өзені аңғар арқылы ағып өтеді. Ихрара аңғары Селимеден Ихрара ауылына дейін созылған Мелендиз өзенінің бойындағы 14 шақырымдық солтүстік-оңтүстік жағалауын құрайды. Аңғардағы 105 шіркеудің 16-сы келушілерге ашық, олардың көпшілігі Ихрарадағы ресми аңғар кіреберісінен 1 шақырымдай жерде орналасқан. Сіздің көретін алғашқы шіркеулердің бірі – Ағашалды Килисе (Ағаштар астындағы шіркеу), ол аңғарға апаратын баспалдақтардың төменгі жағында орналасқан. Жақсы сақталған күмбездегі Мәсіх бейнесін айнала қоршаған көк және ақ түсті әсем періштелерді көруге болады. Ағашалдыдан оңтүстікке қарай тағы 30 метрдей (кіреберіс баспалдақтарынан түскеннен кейін оңға бұрылып, Белисирмадан алыстап) Птиренлсеки шіркеуі орналасқан, оның өңі қалған қабырғалары Сивас қаласының көптеген шейіттерін қамтиды. 70 метр қашықтықта орналасқан Кокар Килисе (Иісті шіркеу) түрлі-түсті фрескалармен және әшекейлі геометриялық өрнектермен безендірілген төбе айқыштары арқылы библиялық оқиғаларды бейнелейді. Бұл аңғарды ерекшелейтін нәрсе – оның тұрғындарының ежелгі тарихы. Бүкіл шатқал византиялық кезеңде Каппадокиялық гректер салған тастан қаланған жер астындағы үйлер мен шіркеулерге толы. Осы жергілікті халық 1923 жылғы Түркия мен Грекия арасындағы халық алмасу кезінде осы аймақты тастап, Грекияға көшіп кетуге мәжбүр болды.

Этимология

Ихрара қаласы бұрын Рим және Византия дәуірінде Хлорос (көне грекше: Χλωρός) деп аталған. Бұл атау кейін Хлиара (каппадокиялық грекше: Χλιάρα; латынша: Chliará) түріне өтті, содан кейін Ичлараға, ал одан кейін қазіргі аты Ихрараға айналды.

Ерекшеліктері

Бұл Ақсарайдан 40 шақырым қашықтықта орналасқан. Ихлара аңғары – Хасандағы жанартауынан лава құйылып, одан кейін өзен эрозиясының нәтижесінде пайда болған каньон аңғары. Мелендиз ағысы миллиондаған жылдық процесте 14 шақырымға созылған, биіктігі 110 метрге жететін аңғарға ұқсас кеңістік құрды. Осы жарықтар арқылы каньонды қалыптастырып, қазіргі түріне келтірген Мелендиз ағысы ежелгі заманда Каппадокия өзені деген мағына беретін "Потамус Кападукус" деп аталған. 14 шақырымдық аңғар Ихларадан басталып, Селимеде аяқталады. Мелендиз ағысы каньон арқылы иректеп ағады. Ихлара мен Селиме арасында 26-дан астам иірім жасаған ағыстың ұзындығы 8 шақырым, бірақ іс жүзінде 13 шақырымға жетеді. Аңғардың биіктігі кей жерлерде 100–150 метрге жетеді. Аңғардың бойында сандаған паналар, қабірлер және тасқа қашалған шіркеулер бар. Ихлара аңғарындағы шіркеулердің әшекейлеу жұмыстары 6-шы ғасырда басталып, 13-шы ғасырдың соңына дейін жалғасқан. Кейбір паналар мен шіркеулер, жер асты қалаларындағыдай, туннельдер арқылы байланысқан.