Кіріспе

1975 жылғы фильм

"Мастер-мерген" – 1975 жылы Panavision форматында шыққан, Том Лафлин жазған және өндірген, сонымен қатар Финли рөлін ойнаған батыс фильмі. "Мастер-мерген" негізінен 1969 жылғы "Гойокин" жапон фильмінің қайта түсірілуі болып табылады, алайда оқиға 1800 жылдардың басында Калифорниядағы Голета аймағында болған, қырғынға ұшыраған үндістерге қатысты нақты оқиғаға негізделген.

Сюжет

Калифорнияның оңтүстігінде, Санта-Барбара маңында, Калифорния АҚШ құрамына енгеннен кейін көп ұзамай, американдық қоныс аударушылар мен АҚШ үкіметі мексикалық жер иелерін кемсітіп, олардың жерлерін жиі күшпен немесе заңды түрде алдап алады. Жері мен байлығы қауіпке ұшыраған бай латындық шопандар АҚШ үкіметінің алтынмен жүктелген кемесін қасақана дұрыс бағыттан ауыстырып, оны құлатпақ және тонамақ болады. Өздерін ұстатпау үшін жергілікті чумаш тайпасын қырып салуды жоспарлайды. Батыр – қазір отбасысынан алыс кеткен асырап алынған ұл Финли (Том Лафлин), ол шебер қылышкер және мерген, осы жоспарды тоқтатуға тырысып, сонымен бірге отбасын құтқаруға асығады.

Шығару

Билли Джек және Билли Джектің соты фильмдерінің сәттілігіне байланысты Лафлин «Мастер-мерген» фильмінің де табысқа жететінін күтті. Фильмге 3,5 миллион долларлық маркетингтік бюджет бөлінді және Лафлиннің дистрибуциялық компаниясы – Taylor Laughlin Distribution Co. арқылы 1000 кинотеатрға таратылды. The New York Times газетінен Ричард Эдер: «Фильм ұзақ, жалған, өзіне сыни, нашар ойналған және көңілсіз. Бұдан басқа, ұсынылатын ештеңе жоқ» деп жазды. Variety журналынан Джозеф Макбрайд оны «әуесқой сюжет пен шебер өндірістің ерекше үйлесімі» деп сипаттап, «Джон Уэйн осы фильмде Лафлиндей көп жаман жігіттерді өлтірген емес, ал Эрол Флинн өзінің ең жарқын ролінде де Лафлиннің мұнда көрсеткен керемет жекпе-жек шеберлігіне жете алмады. Бұл ерте заманғы батырлыққа оралу, бірақ қазіргі заманғың ашық көңілді көзқарастарымен үйлескенде фильм екіжүзділікке ұшырайды» деді. Chicago Tribune газетінен Джин Сискел фильмге 4 жұлдыздың біреуін беріп, былай деп жазды: «Мастер-мерген» мені теледидарға арналған фильмге еске салады: оқиға үнемі спонсордан келген хабарламалармен тоқтатылып тұрады. Бұл жағдайда спонсор – Билли Джек. Бірде Билли мерген рөлінде адалдық, ар-намыс немесе нәсілдік теңсіздік туралы ұзақ сөздер айтқанда, әрекет тоқтап қалады. Сөздері ашық, күлкілі, ұятты және қорлаушы болып кезегімен ауысады». Los Angeles Times газетінен Кевин Томас: «Тәжірибелі Джек А. Мартаның тамаша түсірген «Мастер-мерген» – керемет кезеңді қайта жаңғырту, ол тіпті хаоста да сұлулықты табатын әсерлі суреттерге толы, дәл самурай фильміндегідей. Кейде жас Лафлиннің темпі біркелкі болып көрінеді, бірақ әрекет сахналары қызықты қойылған» деді. The Washington Post газетінен Гари Арнольд: «Сурет бірнеше жүз сөзден тұратын кіріспемен басталып, күннің шығуынан алынған кадрлармен Берджесс Мередит оқығанда, сіз ұзақ, жай кешке тап болатыныңызды білесіз. Бастапқы сахналар фильм бойына камикадзелік құлшыныспен сақталып, шатасқан, ұғымсыз әрекет пен жалған актерлік ойынның үлгісін қалыптастырады. Лафлин күн батып бара жатқанда көптеген көрермендер комада болады немесе үйлеріне оралып, жаман инвестицияны күлдіріп тастауға тырысады» деп жазды. Time Out журналы да сынға алып, «Фильм жұмыс істей алатын еді, бірақ формулалық ингредиенттердің көп болуы және дұрыс емес уағыздар салдарынан олай болмады. Жапон фильмінен бейімделген, аудармада самурайдың қылышпен күресуі мен жартылай шығыс киімдері сақталған. Ал, осы уақытта итальяндық вестернге тән әдепті камера жұмысы өз игілігін тигізеді. Мәдениеттердің араласқан оқиғасында дінге қарсы тақырыбы жиі назардан тыс қалады» деп жазды.

Тағайындаулар

"Алтын глобус": "Фильмдегі ең жақсы актерлік дебюті" – әйел, Барбара Каррера, 1976 жыл.