Кіріспе

Геллендік астролог

Сидондық Дорофей (шамамен б.з. 75 ж. – ? б.з.) – 1-ші ғасыр грек астрологы және астрологиялық ақыны, грек тілінде шолушы астрология туралы дидактикалық өлең жазған. Бұл өлең «Пентатеух» (Πεντάτευχος; сөздік мағынасы – бес кітап; Батыс әлемінде көбінесе «Carmen Astrologicum» деп аталады) деп белгілі. Гелленистік астрология бойынша оқулық болған «Пентатеух» бізге негізінен 800 жыл шамасында Омар Тибериадис жасаған араб тіліндегі аударма арқылы жеткен (бұл аударма түпнұсқа грек тілінен орта парсы тіліне аударылып, содан араб тіліне аударылған болуы мүмкін, бірақ бұл мәселе даулы, және араб тіліндегі аударма түпнұсқа грек қолжазбасынан жасалған болуы да мүмкін). Алайда, араб мәтінінде кейінірек парсы қолдарымен қосылған интерполяциялар бар, бірақ бәрібір ол гелленистік және римдік дәуірлердегі астрология практикасы туралы ең маңызды дерек көздерінің бірі болып табылады және кейінгі христиан, парсы, араб және ортағасырлық астрологтарға зор әсер еткен еңбек. Дорофейдің гүлденген кезі деп саналатын 1-ші ғасырдың соңы, екі мың жылдық жинақталған дәстүрден кейін астрологиялық дамудың қарқынды кезеңі болды. Дорофей туралы өте аз мәлімет белгілі. Дорофей, ең болжамды, Египеттегі Александрияда өмір сүрген және жұмыс істеген, ол гелленистік әлемдегі ең маңызды ғылыми орталық болған, сонымен қатар ең көне Месопотамия, грек және египет астрологиялық техникалары шолушы астрологияны құру үшін біріктірілген негізгі орын болды. Фирмикус Матернның сөзіне сүйенсек, Дорофей Сидон қаласының тумасы (Фирмикус, Mathesis, 2, 29: 2).

Жарияланымдар

Доротей Сидонский, "Кармен Астрологикум", ред. Дэвид Пингри, Teubner, Лейпциг, 1976. Дорофей Сидонский, "Кармен Астрологикум", пер. Дэвид Пингри, английский перевод с арабского, переиздан Ascella Publications (Лондон, 1993). Переиздан Astrology Classics (Бел Эйр, МД), 2005. Роберт Хэнд, Введение к "Записям древних мудрецов" на греческом языке. Проект Hindsight. (Golden Hind Press, Беркли Спрингс, WV, 1996.) (Онлайн: .) Коттрелл, Э.Джей., Росс, М.Т. Персидская астрология: Дорофей и Зороастр согласно средневековым арабским источникам (VIII-XIII вв.). Материалы Восьмой Европейской конференции по иранским исследованиям. Издательство Государственного Эрмитажа. Санкт-Петербург. 2019.