Кіріспе

Американдық романист Йошико Учида (24 қараша 1921 жыл – 21 маусым 1992 жыл) – жапон-американдық балалар кітаптарының авторы. Ол жапон және жапон-американдық тарихы мен мәдениетін жапон-американдық балалармен бөлісуді мақсат етті. Ол ең белгілісі «Топазға саяхат» (1971) кітабынан басталатын туындыларымен танымал, ол екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапон-американдықтардың жаппай көшіріліп, түрмеге қамалу дәуірінде болған оқиғаларды көрсетеді. Ол сонымен қатар өзінің және отбасының соғыс кезіндегі интернациясы туралы ересектерге арналған естеліктер жинағын («Desert Exile», 1982), өмірбаянының жасөсперімдерге арналған нұсқасын («Invisible Thread», 1991) және жапон-американдық отбасы туралы романды («Picture Bride», 1987) жазды. Ол Берклидегі Лонгфеллоу мектебінде және Оклендтегі Университет орта мектебінде оқыды. 2 жарым жылдың ішінде орта мектепті бітіріп, Берклидегі Калифорния университетіне түсті. Йошиконың мансабы Филадельфияда квакер мектебінде мұғалім болып жұмысқа орналасқаннан кейін басталды. Нью-Йоркке көшіп бармас бұрын ол бірнеше жыл сол жерде жұмыс істеді. Мұнда ол хатшы болып жұмыс істеп, бірқатар жазушылық жобаларын бастады. Бірақ, әзірлеген туындылары жарияланбады. Оның алғашқы жарияланған туындысы 1949 жылы «Биелейтін қазан және басқа жапон халық ертегілері» болды. Осы туындысынан бастап, көптеген балалар кітаптарын жариялап, жазушылық мансабында табысқа жетті. Осы басылымдары арқылы ол жапон-американдық балалар әдебиетін жасаған автор ретінде танылды, себебі бұрын азиялық әдебиетке қатысты ешқандай жарияланған туынды болған емес. 1952 жылы ол Жапонияда 2 жылдық зерттеу стипендиясын алды, ол оған тағы үш халық ертегілері жинағын жасау үшін қажетті ақпаратты берді. 1980 жылдардың басында Учида саяхаттап, лекциялар оқыды және туындылары үшін 20-дан астам сыйлыққа ие болды. Осы кезеңде ол 1982 жылы «Desert Exile» автобиографиясын жазды, онда өзінің және отбасының интернациядағы тәжірибесін баяндады. «Desert Exile»-ден басқа, оның «Picture Bride», «A Jar of Dreams» және «The Bracelet» сияқты көптеген романдары бірінші дүниежүзілік соғыс, Ұлы депрессия, екінші дүниежүзілік соғыс және осы жылдар ішінде жапон-американдықтар бастан өткерген нәсілшілдік сияқты маңызды тарихи оқиғалардың жапон-американдықтардың көзқарасынан бейнеленген. Мен балалардың өмірдегі жақсы жақтарын, олардың бағалайтын және қадірлейтін нәрселерін ерекше атап көрсетуге тырысамын. Олардың "шетелдіктер", "азиялықтар" сияқты белгілерге қарамастан, адамдарды жай ғана адамдар ретінде қарастыратын, мейірімді де білімді болуын қалаймын. Егер менің ойым оларға жетсе, мақсатым орындалған болар еді.

Жапондық халық керамикасының жұмыстары

1952 жылы Учида Жапониядағы халықтық керамика қозғалысын зерттеу үшін Форд қорынан стипендия алды. Ол екі жыл бойы зерттеулер жүргізіп, осы көркем ағымның ірі өкілдерімен, соның ішінде Шоджи Хамада мен Канжиро Каваймен танысты. Учида Каваймен бірлесіп "Біз жалғыз емеспіз: Канжиро Кавайдың ой-пікірлері" атты кітап жазды. Ол Хамада мен Кавайға тиесілі бірнеше керамикалық бұйымдарды жинап, кейіннен Сан-Францискодағы Азия өнері мұражайына сыйлады.