Кіріспе
еңбекке қарсы шара
Баяулау (Ұлыбританияда: жайлау) – бұл еңбекке қарсы шара, онда қызметкерлер өздерінің міндеттерін орындайды, бірақ осы міндеттерді атқаруда өнімділікті немесе тиімділікті төмендетуге тырысады. Баяулау ереуілге дейінгі дайындық ретінде немесе оның орнына қолданылуы мүмкін, себебі ол жұмысшылар мен олардың кәсіби одақтары үшін ереуілге қарағанда аз бұзылыс тудырады, сондай-ақ аз тәуекелді және шығынды болып саналады. Ереуілге шыққан жұмысшылар көбінесе жалақысыз қалады және олардың орнына басқаларды алу қаупі бар, сондықтан жұмыс жылдамдығын баяулату басқаруға қысым көрсетудің бір жолы ретінде қарастырылады, осы жағдайлардан қашу үшін. Кейде жұмысшылардың жұмысты баяулатуымен бірге, олардың жұмысына кедергі келтіретін саботаж актілері де жасалады. Дегенмен, жұмысты баяулатуға қатысқан жұмысшылар көбінесе жазаланады, кейде жұмыстан босатылады, ал кейде заңмен жазаланады.
Мысалдар
1970 жылдары Ұлыбританияның Дагенхэм қаласындағы Форд зауытында жұмысшылар, Форд басшылығы конвейердің жылдамдығын минутына 18 футтан 21 футқа дейін артқаннан кейін, жұмыс баяулату тактикасын қолданды. Бұл жылдамдықты екінші рет арттыру болды және жұмысшылар мұны әділетсіз деп есептеді. Конвейердегі жұмысшылардың жұмысын баяулатқаннан кейін Форд басшылығы конвейер жылдамдығын минутына 18 футқа дейін төмендетті. 2011 жылдың шілдесінде Qantas инженерлері ерекше жұмыс баяулату тактикасын енгізді, онда оң жақтағы инженерлер қажетті құралдарды пайдалану үшін тек сол қолдарын ғана қолданды.
Ережелер кітабының баяулауы
Басаңдаудың тағы бір түрі ереже кітабы арқылы баяулау деп аталады. Бұл жұмысшылардың іс-әрекеттерін реттейтін "ережелер кітаптарына" қатысты, көбінесе қауіпсіздік немесе сапа мақсатында жасалған. Көп жағдайда, тиімділік үшін көптеген ережелер шала түсіндіріледі. Кәсіподақ баяулау тактикасын қолдану үшін осы жиі кездесетін ережелерді елемеуден пайдаланып, жұмысшыларды "ережелерге қатаң орай жұмыс істеуге" итермелейді, яғни әрбір ережені толыққанды сақтайды, бұл өнімділіктің күрт төмендеуіне әкеледі. Бұл жұмысшылар мен кәсіподақтарға ешқандай заңбұзушылық жасалмайды деп мәлімдеуге мүмкіндік береді, себебі олар тек басшылықтың ережелерінде талап етілген нәрсені ғана орындайды. Мысалы, көптеген метроларда әр аялдамада есіктерді белгілі бір уақыт бойы ашық ұстау талап етіледі, бірақ іс жүзінде есіктер көбінесе ертерек жабылады. Сол сияқты, автобус жүргізушісі де басқа жүргізушілер сияқты жол қозғалысы ережелерінде белгілі бір еркіндікке ие болып, көбінесе жолаушылармен толы жүреді, ал тәжірибелі ұшқыш кейбір қолайсыз ауа райында қауіпсіз ұшуға шамасы жетеді. "Ереже кітабы" бойынша баяулау кезінде автобус жүргізушісі жолаушыларды толық көтеріп, ақырын және сақтықпен жүреді, ал ұшқыш қолайсыз ауа райында ұшудан бас тартады. Баяулау, жұмыстан бас тартумен байланысты болғанымен, одан ерекшеленеді, себебі жұмыстан бас тарту – жұмысшылардың талап етілген міндеттерінен артық ештеңе орындамауға басуға жасаған әрекеті.