Кіріспе

Guerin v The Queen [1984] 2 S. C. R. 335 – Канада Жоғарғы Сотының аборигендік құқықтар бойынша маңызды шешімі, онда Сот алғаш рет үкіметтің Канаданың бірінші ұлттарына қатысты сенімгерлік міндеттемесі бар екенін айтты және аборигендік меншік құқығын ерекше, бірегей құқық ретінде бекітті.

Өмірбаян

Мускьюм үндістері Ванкувер аймағындағы құнды жерлердің иесі болды. 1958 жылы федералды үкімет, аталған тайпа атынан, Шаунесси Хайтс гольф клубымен жерді жалға беру туралы келісім жасады, мақсаты – гольф клубын салу. Бірақ, үкімет пен клуб арасындағы келісімнің нақты шарттары тайпаға хабарланған шарттардан өзгеше болды. 1970 жылы тайпа нақты шарттарды біліп, үкіметтің келісімнің толық мазмұнын дұрыс түсіндіруге міндетті екенін айтып, наразылық білдірді. Сотта сот, мемлекеттік билік тайпаға деген сенімін бұзғанын анықтады және Мускьюм тайпасына 10 миллион доллар төлеуді бұйырды. Бұл шешім Федералдық апелляциялық сот тарапынан күштен шығарылды. Содан кейін мәселе Канаданың Жоғарғы сотында қарастырылды. Іс Мускьюм тайпасының басшысы Делберт Гериннің атымен аталды, ол өзінің анасы Гертруда Геринге, бұрынғы басшыға, осы істің шабыты болғанын мойындады: "Герин ісі оның шағымдарын тыңдағандықтан туындады, оған еш күмән жоқ".

Шешім

Диксон Дж., Бец, Шойнард және Ламер келісіп, аборигендік титулдың мәні Тажға орындалатын сенімгерлік міндетті жүктейді деп шешті. Диксон аборигендік титулдың сипатын теңдесі жоқ, sui generis құқық ретінде сипаттады. Аборигендік титулдың 1763 жылғы Корольдік жарлығымен, Үндістер туралы заңтың 18(1) бабымен немесе басқа атқарушы бұйрықтармен немесе заңнамалық ережелермен құрылмаған, бұрыннан бар заңды құқық екені анықталды. Ол жерді Тажға тапсыру қажеттілігімен және Таж бен аборигендер арасындағы тарихи қарым-қатынасқа негізделген. Бұл ерекше құқық жерге иелік құқығы тек Тажға берілуі мүмкін дегенді білдіреді, ол оны тек аборигендердің мүддесі үшін ғана пайдалана алады. Сот Таж агенттерінің белгілі бір шарттармен аталған жерді жалға беруге Бандке уәде бергенін, бірақ іс жүзінде одан әлдеқайда арзан бағамен басқа шарттармен жалға бергенін анықтады. Осының салдарынан көпшілік Тажға Тұңғыш Ұлттың Бандіне берілген уәделерді елемеуге рұқсат берудің әділдікке қанағаттандырмайтынын шешті. Сот өкілдік құқығының қағидаларына сүйенді, яғни, тапсырыс берушінің атынан әрекет ететін агент әрқашан тапсырыс берушінің ең жақсы мүддесін қорғауы керек. Таж сенімгерлік міндеттемелерін бұзғандықтан, төменгі соттың тағайындаған залап ақысы Бандтің зиянын өтеу үшін қабылдануы тиіс.

Салдары

"Ата сенім" принципі кейіннен 1982 жылғы Конституциялық актінің 35-бабын түсіндіруде маңызды рөл атқара бастады, ол аборигендердің құқықтарын қорғауды көздейді.