Кіріспе

1968 жылы Рене Баржавельдің "Мұз адамдары" романы – 1968 жылы жазылған француз ғылыми фантастикалық туындысы.

Сюжет

Француз экспедициясы Антарктидада 900 000 жыл бұрын өмір сүрген өркениеттің қираған қалдықтарын тапқанда, әлемнің түкпір-түкпірінен ғалымдар зерттеуге және түсінуге көмектесу үшін жиналады. Бүкіл планета ғаламдық спутниктік теледидар арқылы, барлаушылар "уақыт түні" деген французша атаудан көрінетіндей, бір ер адам мен әйелдің тоңған күйде сақталған бөлмесін ашқанда, таңғалып қарайды. Элеа есімді әйел оянып, аударма машинасы арқылы өзінің әлемі, өзі және оның жары Пайкан туралы, сондай-ақ соғыстың оның өркениетін қалай жойғанын айтады. Ол сонымен қатар, әлі де ұйықтауда жатқан серігінің өте жоғары деңгейдегі біліміне сіңіздіреді. Оның айтуынша, онымен бірге тоңдырылған ғалым Кобан осы білімді түсіндірудің басты көзі болған. Бұл білім барлық адамдарға энергия мен тағамды тегін беруге қабілетті еді. Ол оны сүйіктісі Пайканнан айырғандықтан жек көреді. Әлемнің үлкен державалары Элеаның құпиясын таратуға дайын емес, және 900 000 жыл және апаттан кейін адамзаттың өркендемегенін, қайтадан бірдей қателіктерге жол беруге дайын екенін көрсетеді. Сондықтан, халықаралық ғалымдар тобы саботажға ұшырауы мүмкін деген үнемі қорқынышпен жұмыс істейді, бұл қорқыныш бір ғалым жолдасының біреуін өлтіріп, содан кейін өзін-өзі өлтірген кезде іске асырылады. Ғалымдар іздеген білімді жеке жеткізе алатын Кобанды оятуды шешеді. Ол қан құюды қажет етеді, бірақ оның қан тобына сәйкес келетін жалғыз тірі донор Элеа, ол өзі жек көретін адамды өлтіру үшін уландырады, содан кейін өледі. Алайда, ол мұздатуға дейінгі соңғы күндерінің естеліктерін ғалымдарға айтып берген. Ол мұздату процесі үшін анестезияға ұшырағанда, оның санасы айналасындағы оқиғаларды жазып алғанын білмеді. Соңғы сәтте оның жары ғалым Кобанмен бетпе-бет кездесіп, оны өлтіріп, орнын басып алды. Ол өліп бара жатқан қанмен уланған адам шын мәнінде оның жары болды, өйткені ол кітаптың барлық бөлігінде оның денесін көрмеген, және ешкім дене оның екенін білмеді. Ол ғалымдар оған оның трагедиялық қатесін айта алмас бұрын, жары қайтыс болған сәтте өледі. Алдын ала білімнің барлық жазбалары мен мүсіндері жойылды немесе енді түсіндіруге болмайтын болып қалды, ал адамзат бұл білімді қайтадан жоғалтады. Роман доктор Саймонның Францияға қайтып оралуымен аяқталады, ол соғыстың дауысы мен жастардың наразылықтарына құлақ салмайды. "Олар осында! Олар біздікі! Олар әлемді қайтадан толтырды, және олар бұрынғыдай ақымақ, үйді қайтадан жарылуға дайын. Бұл жақсы емес пе? Бұл адам!"

Жарияланым

Бұл роман алғаш рет 1968 жылы "Les Presses de la Cité" баспасында жарық көрді. Оны С. Л. Маркхэм ағылшын тіліне аударған, ал 1970 жылдардың басында бірнеше компания "The Ice People" романын жариялаған. Ағылшын тіліндегі басылымда Баржавел фильмде бірге жұмыс істеген Андре Каяттке арналған, оны осы әңгіменің бастаушысы және шабыт көзі деп есептейді. Сондай-ақ, Рина Шейфлингер 1971 жылы оны африкаанс тіліне "Nag van die tyd" ("Уақыт түні") деп аударған.

Шабыт

Роман Генри Райдер Хаггардтың соңғы ең маңызды туындыларының бірі – «Әлем дірілдегенде» (1919) романынан шабыттанған сияқты. Екі роман арасында бірнеше ұқсастық бар: ер және әйел екеуі де ежелгі, жоғалған өркениеттердің өкілдері болып табылады, олардың технологиялық жетістіктері қазіргі әлемнен асып түседі және олар жанрлық анимацияда табылған. Эрл Кокстың 1925 жылғы «Үнсіздіктен тыс» романы да Баржавельге ықпал еткен болуы мүмкін. Кокстың әңгімесі де жоғалған, тарихқа дейінгі, жоғары дамыған технологияға ие өркениеттің білімін сақтайтын сфераның табылуымен айналысады, бір ер адам мен бір әйел уақытша анимацияда сақталады; әйел ғана оянады, бірақ әңгіменің соңында қайтыс болады; ежелгі өркениеттің білімі жоғалады. Роман су тасқынына дейінгі және қазіргі оқиғаларда жастардың / студенттердің маңызды наразылықтарын көрсетеді. Баржавель Франция жастарының арасындағы саяси тәртіпсіздік аясында жазды, бұл сол жылы романға ұқсас жаппай наразылықтарға әкелді, қараңыз: 1968 жылғы наразылықтар және Франциядағы 1968 жылғы мамыр. Роман сондай-ақ «Ұйқыдағы сұлу» және Тристан мен Изольда аңызындағыдай, өлімнен кейін де жалғасатын махаббат сияқты мифтерге сүйенеді.