Кіріспе

Сомешвара ғибадатханасы (Сомешвара немесе Сомесвара деп те жазылады), Үндістанның Карнатака штатындағы Колар қаласында орналасқан. Оны тамил патшалары Чола салған, бұл 14 ғасырдағы Виджаянагара дәуіріндегі дравид стиліндегі әсем құрылыс. Сомешвара – индуизмдегі Шива құдайының тағы бір аты, ол осы ғибадатхананың қасиетті құдайы болып табылады.

Ғибадатхананың жоспары

Өнер тарихшысы Джордж Мишельдің айтуынша, ғибадатхананың жалпы жоспары Бангалордағы Сомешвара ғибадатханасына ұқсас, бірақ бұл ғибадатхана безендірілуі мен егжей-тегжейі жағынан байрақ. Ғибадатхананың басты кіреберісінің (махадвара) үстіндегі биік құрылымы (гопурам) ерекше көзге түседі. Бұл құрылыс кірпіш пен штукатурдан тұрғызылған. Екі ғибадатханада да киелі орынға (гарбхагриха) апаратын үлкен ашық бағаналы мухамантапа (зал) бар, бірақ Колардағы ашық мантапаның ортаңғы залы көтеріңкі еденмен қоршалған. Көтеріңкі едендегі бірнеше сәнді бағаналар мантапа төбесін тіреп тұрады. Басты киелі орын дравида (оңтүстік үнді) стиліндегі мұнарамен (шихара) жабдықталған, ал вестибюль (суканаси) киелі орынды жабық зал – наварангаға (navaranga) қосады, ол үлкен бағаналы мукхамандапаға апарады. Ғибадатхананы орамдық қабырға (пракара) қоршап тұр. Залдың алғы жағында Ялилерде ("мифтік жандар") отырған аттыларды бейнелейтін төрт толық бойлы бағана орналасқан. Граниттен салынған, кешеннің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан сәнді Кальяна мантапа ("неке залы") бағаналарында рельефті әсем мүсіндер бар. Мичелл бұл ғибадатхананы шамамен 17 ғасырға жатқызады, ал Үндістанның археологиялық зерттеу институты ғибадатхананы 14 ғасырдың басындағы Виджаянагара империясының кезіне жатқызады. Ғибадатхананың сыртқы қабырғасының (адхиштана) негізі әсем қалыптардан тұрады, ал жоғарғы қалыптарында пілдер, ергежейлілер және арыстан бейнеленген фриздер бар. Ғибадатхананың сыртқы қабырғасында мұнаралары бар шағын сәндік пилястралар (кумбха) орналасқан.