Америкалық ГУЛАГ құрбаны: Александр Долгунның өмірі
Alexander Dolgun
Александр Долгун: АҚШ азаматының кеңестік ГУЛАГтағы тәжірибесі. 1933 ж. Мәскеуге қоныс аударған отбасының тағдыры, елден шығуға тырысулар. ГУЛАГ, кеңес тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ГУЛАГтан аман қалған (1926–1986)
American Gulag survivor (1926–1986)
Александр Майкл Долгун (29 қыркүйек 1926 – 28 тамыз 1986) – Кеңес ГУЛАГында аман қалған американдық. Ол Кеңес Одағынан шығуға рұқсат алғаннан кейін 1975 жылы өзінің басынан өткендері туралы жазды.
Alexander Michael Dolgun (29 September 1926 – 28 August 1986) was an American survivor of the Soviet Gulag who wrote about his experiences in 1975 after being allowed to leave the Soviet Union.
ГУЛАГ-қа дейінгі жылдар
Александр Долгун 1926 жылғы 29 қыркүйекте Нью-Йорк штатының Бронкс қаласында Польшадан келген иммигрант Майкл Долгун мен оның әйелі Энни отбасында дүниеге келді. 1933 жылы Майкл Мәскеу автомобиль зауытына қысқа мерзімге техник ретінде жұмыс істеу үшін Кеңес Одағына барды. Мәскеуде бір жыл өткен соң, Михаил Кеңес Одағы оның отбасына келуге ақы төлейтін болса, тағы бір жылдық сапарға келісті. Бірақ Михаилдың екінші қызмет мерзімі аяқталғанда, Кеңес билігінің құрған бюрократиялық кедергілеріне байланысты ол елден шыға алмады, ал оның отбасы қамауға түсті. Александр Долгун мен оның үлкен әпкесі Стелла 1930 жылдардың соңындағы Ұлы тазалау және Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Мәскеуде өсті. 1943 жылы 16 жасар Александр АҚШ-тың Мәскеудегі елшілігінде жұмыс істеді.
Alexander Dolgun was born on 29 September 1926 in the Bronx, New York, to Michael Dolgun, an immigrant from Poland, and his wife, Annie. In 1933, Michael travelled to the Soviet Union as a short term technician at Moscow Automotive Works. After a year in Moscow, Michael consented to another one year tour on the condition that the Soviet Union pay for his family to come over. However, when Michael's second tour of duty was up, he was prevented from leaving by bureaucratic barriers erected by the Soviet authorities and his family was trapped. Alexander Dolgun and his older sister, Stella, grew up in Moscow during the Great Purge of the late 1930s and the Second World War. In 1943, the 16 year old Alexander took a job at the United States Embassy in Moscow.
ГУЛАГ
1948 жылғы 13 желтоқсанда, 1953 жылғы наурыз айында Сталиннің қайтысынан кейін Жезқазғандағы жағдай біртіндеп жақсара бастады. Долгун Кенгірде емес, оған жақын лагерьде қызмет еткен. Дегенмен, ол Кенгір көтерілісін куәгерлердің айтуынша өз өмірбаянында сипаттаған.
On 13 December 1948, Conditions at Dzhezkazgan gradually improved after Stalin's death in March 1953. Dolgun did not serve at Kengir, but at a camp nearby. He did, however, describe the Kengir uprising in his autobiography from witnesses' accounts.
Түрмеден кейін
1956 жылы түрмеден босаған соң Долгун Мәскеуге оралды. Бостандыққа шыққаннан кейін оған американдық билікпен байланыс жасауға рұқсат берілмеді. Долгун ата-анасы оны жалтақтау үшін қысым көрсетіліп, азапталғанын білді, бұл оның анасын ақылдан шығарып, 1954 жылы психиатриялық ауруханаға жатқызуына себеп болды. Әкесі 58.10-бап бойынша тұтқындалды (кеңес үкіметіне қарсы насихат: ол американдық машиналар кеңес машиналарын жақсырақ дейтінін айтқан), 10 жылға сотталды, Мордовия лагерьлерінде жазасын өтеді, 1955 жылы босатылды. Ол Кеңес денсаулық сақтау бюросы үшін медициналық журналдарды ағылшын тіліне аудару жұмысын бастады және Тэнно, Георгий Павлович және Александр Солженицын сияқты бірнеше танымал ГУЛАГтан аман қалғандармен дос болды. Солженицын Долгунның тәжірибелерінің бір бөлігін "ГУЛАГ архипелагы" еңбегіне енгізді. Долгун 1965 жылы Айринге үйленді және 1966 жылы Эндрю атты ұлдары дүниеге келді. 1967 жылы анасы, ал 1968 жылы әкесі қайтыс болды. 1971 жылы 1946 жылы Кеңес Одағынан қашқан әпкесі Стелла Крымм және елші Джон П. Хьюмстың көмегімен Долгун елден шығу визасын алып, Мэриленд штатының Роквилл қаласына көшіп кетті. Долгун Ұлттық денсаулық сақтау институтының Фогерти халықаралық орталығындағы кеңес-американ медицина бөлімінде жұмыс істеді. 1975 жылы ол Патрик Уотсонмен бірлесіп жазған "Александр Долгунның тарихы: ГУЛАГтағы америкалық" бестселлерін жариялады, онда ГУЛАГтағы тәжірибесі туралы егжей-тегжейлі айтылған.
After his release from prison in 1956, Dolgun returned to Moscow. Under his release conditions he was not allowed to contact American authorities. Dolgun discovered that both his mother and father had been tortured in an effort to pressure them to implicate him, driving his mother to insanity and she was placed into an asylum, released in 1954. His father was arrested according to Article 58.10 (anti Soviet propaganda: allegedly, he said that American cars are better than the Soviet ones), sentenced for 10 years, served in Mordovia camps, released in 1955. He took a job translating medical journals into English for the Soviet Health Bureau and befriended several notable Gulag survivors, including Тэнно, Георгий Павлович and Aleksandr Solzhenitsyn. Solzhenitsyn included some of Dolgun's experiences in his work The Gulag Archipelago. Dolgun married Irene in 1965 and they had a son, Andrew, in 1966. His mother died in 1967, and his father in 1968. In 1971, through the efforts of his sister, Stella Krymm, who escaped from the Soviet Union in 1946, and Ambassador John P. Humes, Dolgun managed to get an exit visa and relocated to Rockville, Maryland. Dolgun took a job at the Soviet American Medicine section of the Fogerty International Center at the National Institutes of Health. In 1975, he published the bestseller Alexander Dolgun's Story: An American in the Gulag, co written with Patrick Watson, which recounted his Gulag experience in detail.
Денсаулық және қайтыс болу
Долгунның денсаулығы оның басынан өткен оқиғалар салдарынан қатты зардап шекті және ол көптеген аурулардан қиналды. 1972 жылы ол 1949 жылдан 1956 жылға дейінгі қызмет мерзімі үшін АҚШ елшілігінен төленбеген жалақысын алды және оған берілген жалақы "мардымсыз" екенін айтып, кем дегенде жалақысына үстеме төлем алу керек еді деп шағымданды. Долгун 1986 жылғы 28 тамызда Мэриленд штатының Потомак қаласында 59 жасында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның әйелі мен ұлы күйіп қалды.
Dolgun's health was severely harmed by his experience and he suffered from numerous ailments. In 1972, he received back pay of from the U. S. Embassy for the period of service from 1949 to 1956 and complained that he was paid "peanuts" for his time and should have, at the least, received interest on his salary. Dolgun died on 28 August 1986, aged 59, in Potomac, Maryland, of kidney failure. He was survived by his wife and son.