Кіріспе

"The Sixth Finger" – "The Outer Limits" телешоуының түпнұсқалық эпизоды. Ол алғаш рет 1963 жылдың 14 қазанында, бірінші маусымда көрсетілді.

Сюжет

Уэльстің шалқары, алыс кен қалашығында жұмыс істейтін ғалым, профессор Матерс, эволюциялық мутацияның жылдамдығына әсер ететін процесті жасайды. Матерс өзінің супер-жойғыш атом бомбасын жасаудағы рөлі үшін өкініш сезінеді және жаңа ашылуының адамзатты жақсартады деп үміттенеді. Наразы шахтер, Гвильм Гриффитс, профессорға жоғары дамыған ақыл-ой қабілеттеріне ие болған жаратылысты жасауға көмектесетін экспериментке ерікті болады. 20,000 жылдық эволюцияға жеткен адам ретінде, Гвильм жақын арада кеңейген ми қабығын және әр қолында алтыншы саусақты өсіре бастайды. Мутация процесі профессордың бақылауынан шығып кеткенде, Гвильм экспериментті өзіне алады. Қазір 1 миллион жылдық эволюция деңгейінде, телекинез сияқты зор құрылысқа қабілетті жоғары интеллект пен ақыл-ой күштерімен қаруланған Гвильм, өзі жек көретін кен қалашығынан кек алуды көздейді. Ол екі мотоциклде жүрген полиция қызметкерімен кездескенде: "Сендердің білмеушілігің мені ауыртыды және ашуландырады – сендердің қатыгездігің аяқталуы керек!" дейді. Бірақ, әрекет етуге асықпай, Гвильм өзін тоқтатады, өзінің қазір "нафраттан немесе кек алудан, тіпті билікке құштарлықтан асып кеткенін" түсінеді, және оның орнына "ақыл дене шектеулерінен арылып, таза ойға айналған, кеңістіктегі таза интеллект айнасы болған кездегі уақытты" сағынады. Гвильм өзінің эволюциясын одан да жылдамдату үшін машинаны басқаруға әйелі Кэти Эванстың көмегін шақырады. Бірақ, оған деген махаббатынан, Кэти соңғы сәтте процесті кері қайтарады, Гвильмді бұрынғы күйіне келтіреді. Алайда, бақылаусыз кері процеске Гвильм шыдамайды, және ол жағымсыз әсерлерге бірте-бірте бойын тапсырады, ал Кэти оны жұбатады.

Өндіріс

Эллис Сент-Джозефтің түпнұсқа сценарийі бойынша, ақша үнемдеу мақсатында бірқатар көріністер мен кейіпкерлер алынып тасталды немесе қысқартылды, оның ішінде бес сөйлейтін рөл – Брин Эванс, Нанның аяқтары жоқ, Киелі кітапты жақтап сөйлейтін күйеуі (Кэти Эванстың әкесі); Уилкс, жергілікті полиция констеблі; Роббарт пен Эмлин, екі көмір шахтер және семіз мырза Карадок, шахта иесі. Гвилм мен профессор Матерс арасындағы үшінші актінің соңындағы диалог, онда Гвилм ауылды жою ниетін білдіреді, бастапқыда сәл ұзағырақ болған. Сценарийдің осы қысқартылған нұсқасы бар болғаны 40 беттен тұрды (бір бет шамамен бір минут экран уақытына тең). Бұл олқылықты толтыру үшін Джозеф Стефано Гвилмнің музыканы ашуы туралы бес минуттық эпизодты жылдам жазды. Ол үшін Гленн Гулдтың Бах прелюдияларының жаңа жазбалары пайдаланылды, олар бұрын ешкім орындағаннан жылдамырақ болды. Сахнада үш түрлі прелюдия қолданылды. Бастапқыда Гвилм Прелюдия мен фуга №2 до минор орындайды. Матерспен әңгімелесудің көп бөлігі Прелюдия мен фуга №5 ре мажорды пайдаланады. "Мен жақын арада тоқтаймын" дегенде ол Прелюдия мен фуга №1 до мажорды бастайды. Төртінші актінің басы, Гвилмнің шахтаға қарсы кек алушылық шабуылын көрсетеді, алынып тасталды. Бастапқыда Гвилм Уилкс пен оның орынбасарларын өлтіріп, содан кейін шахтаға беттейді. Есік күзетшісі оны битумды сәулемен оранып келе жатқанын көреді. Мырза Карадок Гвилм оны күлге айналдырғанда апат дабылын қосады. Гвилм содан кейін шахта кіреберісіне динамит қорабын орналастырып, күйдіретін көзбен қозғалтады. Шахтада қамалған қорқынышты шахтерлердің бірі Эмлин оған балтамен шабуыл жасайды және кинетикалық күшпен құлап түседі. Гвилм кейін мөлдірленіп, кек алу қажеттілігінен асып, жанған фитильді тастап, Матерстің зертханасына қайта оралады. Роббарт, тағы бір шахтер, фитильді сөндіреді. Гвилм кейінірек Кэтиге оның әуеге ұқсайтын мөлдірлігі одан әрі эволюциясының дәлелі екенін айтады: "Мен қазір таза жарықтың фотосинтезі арқылы өмір сүре аламын". ABC цензурасы Дороти Браун "Алтыншы саусақтағы" дарвинизм мен эволюцияны насихаттауға қарсылық білдірді. Сценарийден ең ерте жойылғандардың бірі профессор Матерстің рекапитуляция теориясы туралы сөзі болды: "Тоғыз айдың қысқа мерзімінде әрбір адам эмбрионы өзінің бұрынғы эволюциясының миллион жылдық кезеңін басынан өткізеді, протоплазмадан балыққа, қосмекендіге, құйрығы бар маймылға және адамға дейін. Мен осы процесті бір өмір бойында жалғастырудың жолын іздеп жүрмін" – бұл диалог Эллис Сент-Джозеф Гвилм үшін Кэти Матерстің машинасының рычагын тартып, оның эволюциясын кері қайтарғаннан кейін дайындаған тағдырын болжайды. Бастапқыда жазылғандай, Гвилм медузаның протоплазмалық түріне айналады. Алайда, ABC басшылары оның тек ертедегі адамның сатыларына регрессия жасауына рұқсат берді, себебі эволюция теориясын қабылдамайтын діншіл көрермендердің наразылығына тап боламыз деп қорқады. Уэльс ауылы Метро Голдвин Майердің артқы алаңындағы ағылшын Таун көшесінде түсірілді. Эксперименттер жүргізілген Миссис Айвстің пансионы Виктория дәуіріндегі "Шарап ағашы" үйі деп аталатын, №2 алаңның артында орналасқан. Уэльс ауылының құрылысы туралы кадрлар "How Green Was My Valley" (1941) фильмінен алынған.