Кіріспе

Ортағасырлық мұнара Швецияның Хельсинборг қаласындағы Kärnan (; Kernen, екеуі де сөзбе-сөз "Ядро") – Швецияның оңтүстігіндегі Сканния аймағында орналасқан ортағасырлық мұнара. Бұл, Каттегат пен Оресундты, сондай-ақ Балтық теңізіне оңтүстікке қарай апаратын жолды бақылаған, үлкен Дания бекінісінің жалғыз сақталған бөлігі. Оресундтың қарсы жағалауындағы Кронборг бекінісімен бірге бұл бекініс стратегиялық маңызға ие болған.

Тарих

Хельсинборг бекінісінің пайда болу тарихы даулы. Дания жырлары оның бастауын аңызға айналған Фроди патшаның тұсына жатқызады. Дегенмен, бұл жыр археологиялық дәлелдермен расталмаған. Дендрохронологиялық зерттеулер бекіністің негізгі бөлігі 1310 жылдары, Дания королі Эрик VI билік еткен кезде салынғанын көрсетті. Бұл бекініс Даниядағы ең маңызды қорғаныс ошағы саналды және Сканния мен Зеландия арасындағы бұғазды бақылауда ұстауға маңызды рөл атқарды. 1658 жылы Роскильде шарты аясында Сканландиямен бірге Швецияға өткізілді. 1676 жылы Скан соғысы кезінде Дания әскері бекіністі қайта басып алды, ал оның иеленуі Данияның үлкен туын көтеру арқылы тойландырылды. Бұл ту кейін швед әскерімен тартылып алынып, Стокгольмдегі Армия мұражайында (Армюзей) сақталуда. 1679 жылы Лунд шарты бойынша бекініс қайтадан шведтердің бақылауына көшті. Швеция королі Карл XI Даниядан күтпеген шабуылдар қаупінен сақтану үшін бекіністің көп бөлігін бұзуға бұйрық берді. Келешек ұрпаққа сақталған жалғыз нәрсе – ортағасырлық мұнараның ескі ядросы болды. Мұнара Эресунн бұғазы арқылы жүретін кемелерге бағдаршам қызметін атқара берді. 1741 жылы үкімет мұнараны Хельсинборг қаласына сыйға берді.

Қалпына келтіру

Қамал 1893–94 жылдары швед бизнесмені және инженеры Оскар Фердинанд Трапптың (1847–1916) тапсырмасымен қайта жаңартылды. Қайта жаңартудың архитекторы – Йозеф Альфред Хеллерстрём (1863–1931), ол 1903 жылдан 1928 жылға дейін Хельсингборг қаласының бас архитекторы болды. Қайта жаңартудың мақсаты – ең көне белгілі ортағасырлық суреттерге сүйене отырып, ғимараттың бұрынғы келбетін мүмкіндігінше қалпына келтіру еді. Ғимараттың тісті қабырғалары осы жөндеу кезінде салынды.

Танымал мәдениетте

Карнанға арналған "Карнанның серті" атты американдық тау-кен шоғыры Германияның Сиерксдорф қаласындағы, Шлезвиг-Гольштейндегі Ханза паркінде орналасқан.