Үндістанның Керала штатындағы дәстүрлі шеңгел ансамблі

Кіріспе

Перкуссиялық ансамбль

Панчари Мелам – Үндістанның Керала штатындағы храмдарда мерекелер кезінде орындалатын перкуссиялық ансамбль. Панчари Мелам (немесе жай ғана панчари) – Ченда Меламның (ұлттық барабан ансамблі) маңызды түрлерінің бірі және кшетрам вадьям (храмдық перкуссия) жанрында ең белгілісі және танымал. Ченда, Илатхалам, Комбу және Кужал сияқты аспаптардан құралған Панчари Мелам, Орталық Кераладағы көптеген храмдардағы мерекелерде ең дәстүрлі түрде орындалады. Панчари сонымен қатар, шағын аймақтық ерекшеліктермен, Солтүстік Кералада (Малабар) және Оңтүстік-Орталық Кералада (Кочи) дәстүрлі түрде орындалады. Соңғы кезде оның тартымдылығы Кераланың оңтүстігіндегі храмдарда да орындалуына себеп болды. Панчари – алты уақыттық талам (таал), Оңтүстік Үндістанның карнатик музыкасындағы Рупакам және Солтүстік Хиндустани классикасындағы Даадра сияқты эквиваленттері бар. Панчаридің маңыздылығы мен грамматикалық дұрыстығы жағынан оған жақын Ченда Мелам – Панди Мелам, ол әдетте храм аумағынан тыс орындалады. Басқа Ченда Меламдар, азырақ танымал болғанымен, Чемпата, Аданта, Анчатанта, Дхрувам, Чемпа, Навам, Калпам және Экадасам болып табылады. Панчари мен жоғарыда аталған Меламдардың (Пандиден басқа) арасында экспрессиялық айырмашылықтар болғанымен, біріншісінің сипаттамасы қалғандары үшін үлгі болып табылады. Панчари Мелам толыққанды түрінде (жылдық храм фестивальдері кезінде) немесе оның негізгі элементтерімен (күнделікті немесе апталық храм ритуалдарына сүйемелдеу үшін) орындалады. Ансамбль храмның ішкі бөлігіне кіретін басты кіреуіште басталып, ойнап тұрып, сағат тілі бойынша храмды айналып өтеді. Панчари Мелам бес кезеңнен тұрады, олардың әрқайсысы 96, 48, 24, 12 және 6 уақытқа негізделген. Панчари Меламның бірінші кезеңі, сонымен қатар "Патхикалам" деп аталады, перкуссия мен Кужал ноталарының ерекше үйлесімімен ерекшеленеді. Кресцендо әр кезеңде күшейеді және бесінші кезеңде 6 уақыттық циклмен аяқталады. Бесінші кезеңнің аяқталуы үшін Меламды сәтті аяқтауға арналған "Мури Панчари" деп аталатын үш уақыттық ерекше цикл қолданылады. Осылайша Мелам кең негізден басталып, пирамидалық құрылымды аяқтап, шыңымен аяқталады. Жартылай дөңгелек шеруде (үштен он бесқа дейін) безендірілген пілдер болады, оларды храмның ортасында еркек піл алып жүретін құдай жетекшілік етеді. (Ритуал бойынша мүсінді Намбудири діни қызметкері өзі алып жүреді). Құдай музыкалық ансамбльге және Меламды жақсы көретін жандарға қарап тұрады, соңғылары музыканттарды қоршап, Меламның барысын қадағалайды.

Panchari Melam is a percussion ensemble, performed during temple festivals in Kerala, India. Panchari Melam (or simply panchari), is one of the major forms of Chenda Melam (ethnic drum ensemble), and is the best known and most popular in the kshetram vadyam (temple percussion) genre. Panchari Melam, comprising instruments like Chenda, Ilathalam, Kombu and Kuzhal, is performed during many temple festivals in central Kerala, where it is presented in arguably the most classical manner. Panchari is also traditionally performed, albeit with a touch of subtle regional difference, in north Kerala (Malabar) and south central Kerala (Kochi). Of late, its charm has led to its performance even in temples in Kerala's deep south. Panchari is a six beat thaalam (taal) with equivalents like Roopakam in south Indian Carnatic music and Daadra in the northern Hindustani classical. Another Chenda Melam which comes close to Panchari in prominence and grammatical soundness, is Pandi Melam, performed outside temple precincts in general. Other Chenda Melams, though less popular, are Chempata, Adanta, Anchatanta, Dhruvam, Chempha, Navam, Kalpam and Ekadasam. Though there are expressional differences between the Panchari and the above mentioned Melams (other than Pandi), the description of the former is prototypical for the rest of them. Panchari Melam is performed either in its elaborate form (during annual temple festivals) or in its sketchy detail (to accompany the daily or weekly temple rituals). The ensemble starts at the main entrance to the inner part of the temple, slowly circling the shrine clockwise while playing. A panchari melam has five stages, each of them based on beats totalling 96, 48, 24, 12 and 6 respectively. The first phase of the Panchari Melam, also called the "Pathikaalam" stands out for its unique blend of percussion and notes from the Kuzhal. The crescendo rises higher with each phase, eventually culminating in the fifth phase with a 6 beat cycle. For the culmination of the fifth phase, a unique 3 beat cycle called "Muri Panchari" is also employed to take the Melam to an apt conclusion. The Melam thus starts with a broad base, and progresses completing the pyramid structure, culminating at the apex. The semi circular procession, with caparisoned elephants (totalling anywhere from three up to fifteen), is led by the deity of the temple carried by the male elephant in the centre. (Ritualistically the idol is carried by the Namboodiri priest himself). The deity is kept facing the musical ensemble and devotees/Melam buffs, with the latter surrounding the musicians and following the progress of the melam.

Негізгі орындар

Панчари мелам өзінің ұлы классикалық түрінде Триссур және Эрнакулам аудандары мен олардың маңындағы храмдардың мерекелерінде қойылады. Трипунитура Шри Пуорнатхрайеса храмының Врищиколсавам фестивалі Панчари меламның ең жақсы өткізілетін орындарының бірі саналады, онда Панчари меламның ең таңғажайып нұсқаларын көруге болады. Иринджалаккуда Кудалманикям храмының жылдық фестивалі де Панчари меламның танымал орны болып табылады. Перуванам Пурам, Араттупужа Пурам, Куттанеллур Пурам, Эдаккунни Утрам Вилакку, Кужур Шри Субрамания Свами храмының Экадаши фестивалі, Эранакулатаппан храмы, Эттуманур Махадевар храмы – Панчари меламның басқа да белгілі орындары.