Кіріспе

Караваджоның суреті

Эммаустағы кешкі ас – итальян бароккосының шебері Караваджо салған картина, 1601 жылы орындалып, қазір Лондонда сақталуда. Ол Евангелиядағы қайта тірілген Исаның Эммауста пайда болуы туралы оқиғаны бейнелейді. Бастапқыда бұл картинаны кардинал Жироламо Маттейдің інісі Чириако Маттей тапсырыс беріп, төлеген.

Сипаттама

Сурет Еммаус қалашығында қайта тірілген, бірақ кім екені жасырын Исаның екі шәкіртіне (Лұқа мен Клеопас деп есептеледі) өзін ашқан сәтін бейнелейді, бірақ ол көп ұзамай олардың көзінен жоғалып кетеді (Лұқа 24:30–31). Клеопас саяхатшының иыққа ілгіш қабығын тағып тұр. Екінші елшінің киімі жыртылған. Клеопас қолдарын перспективалық қиындықтармен сурет шеңберінен ішке және сыртқа созып, белгілі бір қозғалыс жасайды. Тұрған жігіттің маңдайы тегіс, беті қараңғы, ол оқиғадан хабарсыз көрінеді. Сурет өмірге жақын, толық мөлшердегі тұлғаларымен және қараңғы, бос фондық түсімен ерекшеленеді. Үстелде тағамдардан тұратын натюрморт қойылған, тағам себеті үстел жиегінен құлауға айналып тұр. Марк Ілхабарында (16:12) Иса оларға «басқа түрде» пайда болғаны айтылады, сондықтан ол мұнда сақалсыз бейнеленген болуы мүмкін, бұл Матайды шақырудағы сақалды Мәсіхке қарама-қарсы, онда отырған ақша санаушылардың тобы Мәсіхтің шақыруымен тоқтатылады. Сондай-ақ, Караваджоның суреттерінде күнделікті өмірге үлкен өзгеріс әкелетін нәрсені табу жиі кездеседі. Бұл көрініс үшін қарапайым адамгершілік лайықты, себебі адам Иса өзін шәкірттерінен жасырып, бірден оның адамдық екенін растап, одан да жоғары деңгейге көтерілді. Караваджо, мүмкін, Иса біздің күнделікті кездесулерімізге кіре алатынын көрсеткісі келгендей. Қара фон суретті қамтып тұр.

Христиандық символика

Алдыңғы жақтағы жеміс себетінің екі шашыраңқы тоқу тары екі жіптен тұрады, олар ерте христиандардың Мәсіхтің символы ретінде қолданған иктис нысанына ұқсайды. Жемістің үстел төсенішіне түскен көлеңкесі балықтың денесі мен балық құйрығын құрайды. Бұл ерекшелік, мүмкін, сол кездегі Караваджоның өмірінің жағдайларын көрсетеді (ол Рануччо Томассонидің өлімінен кейін Римнен заңнан тыс қашқан болатын), немесе, мүмкін, өнерінің үздіксіз дамуын мойындап, арадағы бес жылда ол сыңарлаудың маңыздылығын түсінген болуы мүмкін.