Кіріспе

Америкалық суфражист көшбасшысы (1822–1907)

Изабелла Бичер Хукер (22 ақпан 1822 – 25 қаңтар 1907) – американдық суфражист қозғалысының көшбасшысы, лекторы және әлеуметтік белсендісі болған.

Ерте өмір

Изабелла Холмс Бичер Коннектикут штатының Личфилд қаласында Харриет Портер мен пастор Лайман Бичердің бесінші баласы және екінші қызы болып дүниеге келді. Әкесі жаңа қауымдарға шақырылғандықтан, отбасы Бостонға, содан кейін Цинциннатиге көшті. Цинциннатиде ол жарты қарындасы Катариненің Батыс әйелдер институтына оқуға түсті. Батыс әйелдер институты 1837 жылғы экономикалық дағдарыс кезінде, Изабелланың анасы Харриет қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай жабылды. Содан кейін он бес жасында ол Коннектикутқа Хартфорд әйелдер семинариясында тағы бір жыл оқуға оралды, бұл оның қарындасы Кэтрин құрған, бірақ енді қатыспайтын алғашқы мектеп болды. Хартфордта оқып жүргенде, Изабелла Коннектикут штатының белгілі отбасынан шыққан жас заңгер Джон Хукермен танысты. Олар 1841 жылы үйленді, ал Изабелла келесі жиырма бес жылдың көп бөлігін үш баласын тәрбиелеумен өткізді. Джон некеге реформаторлық көзқараспен келді; олардың үйленуінен бұрын Джон өзінің құлдыққа қарсы көзқарасын білдірді. Изабелла күйеуінің ұстанымын бірден қабылдамады, бірақ ол біртіндеп құлдыққа қарсы күреске қосылды. 1850 жылдары Изабелла құлдыққа қарсы күрескерлерді қолдады, бірақ оның басты қызметі ана болу болды. Үй шаруасына бейімділігі, әрине, оның әпкесі Катеринаның философиясының әсерінен туды. Хукерлер отбасы 1853 жылы Хартфордқа көшіп, Франсис және Элизабет Гиллеттпен бірге жер сатып алды, бұл Nook Farm әдеби колониясының алғашқы үйлерін құрады.

Белсенділік

Азамат соғысынан кейін Изабелла «әйелдер саясаттың моральдық деңгейін көтеріп, үкімет істеріне аналық даналық әкеледі» деген идеяға негізделген, қол қоймаған «Қыздарына арналған ананың хаты» арқылы әйелдер қозғалысына сақтықпен қатысты. Изабелла Нью-Йорк пен Бостон қалаларында өткен әйелдер құқықтары жөніндегі бірнеше конвенцияға қатысып, Жаңа Англия әйелдерінің сайлау құқығын қолдау қауымдастығын құруға атсалысты. Содан кейін ол Хартфордтағы достары мен көршілеріне Коннектикут әйелдер қауымдастығы мен Саяси ғылымды зерттеу қоғамын құру арқылы ниеттерін білдірді. Изабелла Коннектикут штатының Бас Ассамблеясына петиция ұсынды. Әйелінің заңдық көмегімен ол тұрмысқа шыққан әйелдерге мүліктік құқықтарды беруді көздейтін заң жобасын жазып, ұсынды. Заң жобасы қабылданбады, бірақ ол 1877 жылы қабылданғанға дейін әр жыл сайын қайтадан ұсынды. 1870 жылға қарай Изабелла Бичер Хукер өзінің алғашқы саяхатында орталық батыс аймақтарын аралап, сайлау құқығын қолдау қозғалысының толық қарқынында болды. Изабелла жағдайды өзінің көзқарасымен сипаттап, күн тәртібін белгіледі: Конституция әйелдерге азаматтық береді және Конгресске осы фактіні мойындау ғана қажет еді. Бұл конвенция әйелдер қозғалысын Конгресс алдына жеткізді, ал Конгресс әйелдер белсенділеріне алғаш рет тыңдау ұсынды. Виктория Вудхалл Өкілдер палатасының сот комитеті алдында баяндама жасады, содан кейін Изабелла; екеуі де конвенцияның аргументтерін ұсынды. Изабелла 1870 жылдардың көп бөлігінде конституциялық аргументті сақтап, оны Өкілдер палатасының сот комитеті алдында көптеген рет сөйлегенде қолданды. Изабелла бұл аргументке ішінара сенді, өйткені конституциялық түзетуді қабылдау өте қиын болады деп ойлады. Алайда, көптеген конгрессмендер сайлау құқығын қолдаушылардың пікірлерін қабылдамады және Конгресс сайлаушылардың құқықтарына араласа алмайды деп мәлімдеді. Бірақ Изабелла әйелдер техникалық тұрғыдан дауыс бере алатынына сенгендіктен, ол және басқа әйелдер белсенділері 1872 жылғы сайлауда дауыс беруге тырысты. Сюзан Энтони сәттілікке жетіп, тұтқындалса, Изабелла сайлау учаскесінің қауіпсіздігін бұза алмады. 1880 жылдардың ортасында Изабелла әйелдердің дауыс беруі керек деген кең таралған пікірді қолдады, өйткені олар саясатқа жаңа деңгейде бедел әкеледі. Стратегиялық бағытының өзгеруімен қатар, Изабелла Хукер тек сайлау құқығына емес, жалпы әйелдер құқықтарын қорғаумен айналысты. 1887 жылы Изабелла әйелдердің қоғамдағы рөлін кеңейту қажеттігі туралы, соның ішінде әйел полицейлердің пайдасы туралы сөйледі. Ол Нью-Йорк қаласының полиция департаментін әйел басшымен толық қайта ұйымдастыруды көздейтін полиция реформасы науқанына қатысты; осы үшін оны «New York World» және «Chicago Tribune» газеттері қынжырлады. Изабелла Хукер Нью-Йорк пен Чикагода сынға ұшырағанымен, оның ұлттық беделі жеткілікті болды, сондықтан оның саяхаттары туралы хабарлар үнемі жарияланды. Сонымен қатар, ол Хартфордта құрметке ие болды, онда «The Hartford Courant» газеті оның ел бойынша жасаған лекцияларын және Конгресс алдындағы сөздерін жариялады. Ол саяхаттарын аяқтағанда, осы мүмкіндікті өз қозғалысын жалғастыру үшін пайдаланды. Ғасырдың басында ол сөйлеу үшін жиі саяхаттамады, бірақ хаттар жазып, Коннектикут штатының Бас Ассамблеясына жыл сайынғы дауыс беру туралы заң жобасын ұсыну арқылы белсенділігін сақтап қалды. Ол 1893 жылы Конгресс алдында соңғы рет сөйледі, онда бірнеше сенаторларды шектеулі сайлау құқығын қолдауға көндірді. Изабелланың Бас Ассамблея алдында дауыс беру туралы заң жобасын ұсыну үшін соңғы рет 1901 жылы болды.

Өлім

Изабелла Бичер Хукер 1896 жылы Хартфордтағы үйінде қайтыс болған кезде жарты қарындасы Харриет Бичер Стоудың қасында болды. 1907 жылдың 13 қаңтарында инсульттан соң Хукер мүгедек болып, он екі күннен кейін дүние салды. Ол он тоғызыншы түзету қабылданғаннан он жылдан астам бұрын қайтыс болса да, әйелдер қозғалысына қатысуы оны маргиналды топтан 1920 жылы табысқа жеткен беделді лоббиге айналдырды.