Кіріспе
Сан-Игнасио лагунасы (Laguna San Ignacio) – Мексиканың Баха-Калифорния Оңтүстік штатының Мулеге муниципалитетінде, Сан-Игнасио қаласынан 59 шақырым (37 миль) және 1-ші тас жолдан қашықтықта орналасқан лагуна. Бұл – Тынық мұхитының шығыс бөлігінде қыстайтын сұр киттердің (Eschrichtius robustus) бірі.
San Ignacio Lagoon (Laguna San Ignacio) is a lagoon located in Mulegé Municipality of the Mexican state of Baja California Sur, 59 kilometers (37 mi) from San Ignacio, Mexico, and Highway 1. It is one of the winter sanctuaries of the eastern Pacific gray whale (Eschrichtius robustus).
Тарих
Баха-Калифорнияның жергілікті халқы 18-шы ғасырда аурудан құрып кеткеннен кейін, Сан-Игнасио лагунасын 19-шы ғасырда кит аулау капитаны Джаред Пул, кит аулау капитаны Чарльз Мелвилл Скаммонның жекжаттысы, қайта ашты. Скаммон 1860 жылы алты кит аулау кемесімен лагунаға келді, ал одан кейінгі кең аулау Тынық мұхитының сұр китінің дерлік жойылуына себеп болды. Бүгінде лагуна көшіп жүретін киттердің маңызды тоқтау орны және киттердің адамдардың бұзылысынсыз көбейіп, бала туа алатын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы. Бұл лагуна Біріккен Ұлттар Ұйымының биосфералық қорығы және көшпенді құстарға арналған қауіпсіздік орны болып табылады.
Сан-Игнасио лагунасы туралы мәліметтер
Жергілікті қоғамда 100-ден аз тұрғын бар, олар балық аулау және киттерді қадағалаудан түскен табысқа негізделген өмір сүреді. Лагуна шөлге қарай он алты шақырымға созылып, ең көп ені бес шақырымды құрайды. Лагуна үш бөлікке бөлінген. Жоғарғы лагуна ең шалқақ және жүкті киттер бала туатын орын. Ортаңғы лагуна – ана киттердің жаңа туған балаларын төменгі лагунаға жеткізетін дәліз. Төменгі лагунада көптеген киттер қоныстанады және әлеуметтік мінез-құлықтың көп бөлігі осы жерде жүзеге асады. Мұнда еркек және ұрғашы киттер жұптасу үшін жиналады, ал жаңа туған бұзаулар Арктикадағы жазғы жайылымдарына қарай ұзақ сапарға дайындалады.
Сан-Игнасио лагунасының әлемдік қоғамдастыққа маңызы
1988 жылы Мексика Латын Америкасының ең ірі жабайы табиғат резерваты болып табылатын Сан-Игнасио лагунасын қамту үшін Эль-Визкайно биосфералық қорығын құрды. Сан-Игнасио лагунасы – сұр киттердің қорығы ғана емес, сонымен қатар бүкіл әлемде Тынық мұхиты сұр китінің дамуы мен көбеюі үшін қолданылмаған екі орынның бірі. Екіншісі Магдалена шығанағында, 4 сағаттық қашықтықта орналасқан. Сан-Игнасио лагунасы Мексикада жоғалу қаупі төніп тұрған беррендо немесе pronghorn антилопасы үшін өте маңызды мекендейтін орта, сондай-ақ әлемдегі жеті түрдің төртеуі үшін маңызды тамақтану ортасы: былғары қабықты торналар, жұмбақ торналар, жасыл торналар және зәйтүн торналары (барлығы жоғалу қаупі төніп тұр). 1993 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Сан-Игнасио лагунасын әлемдік қауымдастық үшін маңыздылығын ескере отырып, Бүкіләлемдік мұра ретінде жариялады.