Альфонс де Кандоль: Швейцариялық ботаник және ғылыми мұрагерлік
Alphonse Pyramus de Candolle
Альфонс де Кандоль – швейцарский ботаник (1806-1893), сын О.П. де Кандоля. Автор законов ботанической номенклатуры, внес вклад в Prodromus и науку в целом.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швейцариялық ботаник (1806–1893)
Swiss botanist (1806–1893)
Альфонс Луи Пьер Пиррам (немесе Пирам) де Кандолл (28 қазан 1806 – 4 сәуір 1893) – француз-швейцариялық ботаник, швейцариялық ботаник Августин Пиррам де Кандоллдың ұлы.
Alphonse Louis Pierre Pyramus (or Pyrame) de Candolle (28 October 18064 April 1893) was a French Swiss botanist, the son of the Swiss botanist Augustin Pyramus de Candolle.
Өмірбаян
Де Кандолль, Августин Пирамус де Кандолльдің ұлы, бастапқыда құқық танымын зерттеуге берілді, бірақ біртіндеп ботаникаға ауысып, Женева университетінде әкесінің кафедрасын мұрагерлік етті. Ол ұлы Казимир де Кандолльмен бірлесіп, «Продромустың» жалғасын жариялаған бірнеше ботаникалық еңбектерді шығарды. Оның басқа да еңбегі – әкесінің «Продромус» үшін жасаған жұмысына негізделген, 1867 жылы Халықаралық ботаникалық конгресс қабылдаған және қазіргі ICN-нің прототипі болған Ботаникалық номенклатураның алғашқы заңдарын жасау. Ол 1859 жылы Швеция Корольдік Ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды және 1889 жылы Лондон Линнеев қоғамының Линнеев медалімен марапатталды. 1878 жылы Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Ол сонымен қатар ғылыми революция кезінде француз және британ ғылым академияларының шетелдік мүшелерінің діни байланыстарын зерттеуімен де танымал. Бұл зерттеу екі академияда да протестанттардың католиктерге қарағанда көптеп өкілдік еткенін көрсетті, бұл көрсеткіш аймақтың халқымен салыстырғанда байқалды. Бұл байқау бүгінге дейін қолданылуда (мысалы, Дэвид Ландестің 1999 жылғы «Халықтардың байлығы мен кедейлігі» еңбегінде, қараңыз, қайта қаралып жаңартылған қағаздық басылымы, 177 бет), протестанттардың ғылыми революция кезінде католиктерге қарағанда ғылыми қызметке бейім екенін дәлелдеу үшін пайдаланылады. 1855 жылы де Кандолль «Géographie botanique raisonnée» атты еңбегін жариялады. Бұл кітап сол кездегі экспедициялар жинаған мол деректерді алғаш рет біріктірді. Табиғат ғылымдары жоғары деңгейде маманданып үлгергенімен, бұл кітап оларды тірі организмдерді олардың ортасымен және өсімдіктердің геологиялық масштабта қалай таралуын түсіндіру үшін синтездеді. Бұл еңбек Гарвард ботанигі Аса Грейге елеулі әсер етті. Альфонс де Кандолль 1843 жылы басқарушы кеңеске жасаған ұзақ сөйлеуі арқылы Женева кантоны мен қаласында алдын ала төленетін пошта жүйесін енгізуге себепкер болды. Бұл олардың сол жылдың соңында Швейцарияның екінші пошта маркасын – әйгілі «Қос Женева» маркасын шығаруына әкеп соқты. (Швейцарияның пошта маркалары мен пошта тарихы туралы да қараңыз).
De Candolle, son of Augustin Pyramus de Candolle, first devoted himself to the study of law, but gradually drifted to botany and finally succeeded to his father's chair at the University of Geneva. He published a number of botanical works, including continuations of the Prodromus in collaboration with his son, Casimir de Candolle. Among his other contributions is the formulation, based on his father's work for the Prodromus, of the first Laws of Botanical Nomenclature, which was adopted by the International Botanical Congress in 1867, and was the prototype of the current ICN. He was elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences in 1859 and was awarded the Linnean Medal of the Linnean Society of London in 1889. He was elected a foreign member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences in 1878. He is also known for a study of the religious affiliations of foreign members of the French and British Academies of Science during the Scientific Revolution that demonstrated that in both academies Protestants were more heavily represented than Catholics by comparison with catchment populations. This observation continues to be used (for example in David Landes' 1999 Wealth and Poverty of Nations, cf. revised paperback edition, 177) as a demonstration that Protestants were more inclined to be scientifically active during the Scientific Revolution than Roman Catholics. In 1855 de Candolle published Géographie botanique raisonnée. This was a ground breaking book that for the first time brought together the large mass of data being collected by the expeditions of the time. The natural sciences had become highly specialized, yet this book synthesized them to explain living organisms within their environment, and why plants were distributed the way they were, all upon a geologic scale. This book had a significant impact upon Harvard botanist Asa Gray. Alphonse de Candolle also had the unexpected distinction of triggering the adoption of pre paid postage in the Canton and City of Geneva, by a long address which he gave to the governing council in 1843. This led to them issuing Switzerland's second postage stamp, the famous Double Geneva later in that year. (Also see Postage stamps and postal history of Switzerland).