Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аллергиялық контактты дерматит (АКД) – затпен тікелей жанасу нәтижесінде туындаған аллергиялық реакцияның көрінісі болып табылатын контактты дерматиттің бір түрі, ал екінші түрі – тітіркендіргіш контактты дерматит (ТКД). ТКД-ге қарағанда сирек кездеседі, бірақ АКД адамдардағы иммунотоксикацияның ең көп таралған түрі деп есептеледі. Өзінің аллергиялық табиғатына байланысты, бұл дерматит түрі халық арасында сирек кездесетін жоғары сезімталдық реакциясы болып табылады. Бұл реакциялардың механизмдері күрделі және көп деңгейлі қатаң бақылауға ие. Олардың иммунологиясы иммунорегуляторлық цитокиндер мен Т лимфоциттерінің жеке субпопуляцияларының өзара әрекеттесуіне негізделген.
Allergic contact dermatitis (ACD) is a form of contact dermatitis that is the manifestation of an allergic response caused by contact with a substance; the other type being irritant contact dermatitis (ICD). Although less common than ICD, ACD is accepted to be the most prevalent form of immunotoxicity found in humans. By its allergic nature, this form of contact dermatitis is a hypersensitive reaction that is atypical within the population. The mechanisms by which these reactions occur are complex, with many levels of fine control. Their immunology centres on the interaction of immunoregulatory cytokines and discrete subpopulations of T lymphocytes.
Механизм
Аллергиялық контактты дерматит (АКД) екі қажетті кезеңнің нәтижесінде пайда болады: иммундық жүйені аллергиялық реакцияға дайындап, сезімтал ететін индукциялық кезең және осы реакцияны тудыратын эликцитациялық кезең. Бұл токсиннің қажетті цитокиндер мен хемокиндердің өндірісін қоздыру деңгейімен байланысты деп саналады. Сондай-ақ, аллергеннің теріге жету үшін қолданылатын орташа құрал эпидермисті сезімталдандыруға қатысуы мүмкін, себебі ол тері арқылы сіңуге көмектеседі және қандай да бір жарақатты тудырып, цитокиндерді жұмылдыруға себеп болады.
Allergic contact dermatitis (ACD) arises as a result of two essential stages: an induction phase, which primes and sensitizes the immune system for an allergic response, and an elicitation phase, in which this response is triggered. This is thought to be linked to the level at which the toxin induces the up regulation of the required mandatory cytokines and chemokines. It has also been proposed that the vehicle in which the allergen reaches the skin could take some responsibility in the sensitization of the epidermis by both assisting the percutaneous penetration and causing some form of trauma and mobilization of cytokines itself.
Жадының жауабы
Адам аллергенге сезімтал болғаннан кейін, аллергенмен болашақтағы кездесу бастапқы сезімталдық орнында реакцияны тудыруы мүмкін, бұл әдетте есте сақтау реакциясы деп аталады. Мысалы, егер адамның қабағында макияж қолдану салдарынан аллергиялық контактты дерматит болса, саусақтарымен аллергенге тию қабақта аллергиялық реакцияны тудыруы мүмкін. Бұл бастапқы сезімталдық орнында қалатын жергілікті тері естелік Т-жасушаларының болуына байланысты. Сол сияқты, цитотоксикалық Т-лимфоциттері терінің белгілі бір аймағын бақылайды және вирустардың (мысалы, "суық жара" вирусы) қайта белсендірілуін бақылауда және олардың қайта белсендірілген кезде көбеюін шектеуде маңызды рөл атқарады. Есте сақтау реакциясы немесе "қайта сынақ реактивтілігі" аллергенмен байланысқа түскеннен кейін әдетте 2-3 күнге созылады және 2-4 аптаға дейін сақталуы мүмкін.
Once an individual is sensitized to an allergen, future contacts with the allergen can trigger a reaction, commonly known as a memory response, in the original site of sensitization. So for example if a person has an allergic contact dermatitis on the eyelids, say from use of makeup, touching the contact allergen with the fingers can trigger an allergic reaction on the eyelids. This is due to local skin memory T cells, which remain in the original sensitization site. In a similar fashion, cytotoxic T lymphocytes patrol an area of skin and play an important role in controlling both the reactivation of viruses (such as the "cold sore" virus) and in limiting its replication when reactivated. Memory response, or "Retest Reactivity", usually takes 2 to 3 days after coming in contact with the allergen, and can persist for 2 to 4 weeks.
Диагностика
Аллергиялық контактты дерматитті диагностикалау негізінен физикалық тексеру мен медициналық тарихқа сүйенеді. Кейде дәрігерлер науқастың белгілері мен бөртпелердің сыртқы түріне қарап дұрыс диагноз қоя алады. Егер аллергиялық контактты дерматиттің бір ғана жағдайы болса, осының өзі жеткілікті. Тарихы мен физикалық тексеру арқылы түсіндіру қиын созылмалы және/немесе қайталамалы бөртпелер көбінесе қосымша тексеруді қажет етеді. Пластырь сынағы (контактілік кешіктірілген гиперсезімталдық аллергия сынағы) – аллергиялық контактты дерматиттің нақты себебін анықтау үшін қолданылатын кең таралған зерттеу. Американдық аллергия, астма және иммунология академиясының мәлімдемесіне сәйкес, "пластырь сынағы – контактілік аллергенді анықтаудың алтын стандарты". Екі күннен кейін оларды алып тастайды және егер қолданылған заттардың біріне тері реакция берсе, жапсырманың астында көтеріңкі дөңгелек байқалады. Сынақтар қолданғаннан кейін 72 немесе 96 сағаттан соң қайтадан қаралады. Пластырь сынағы созылмалы, қайталамалы контактты дерматиті бар науқастарға тағайындалады. I типтегі аллергиядан (мысалы, шөпке қарсы аллергия) ерекшеленетін контактілік аллергия гистамин арқылы дамымайды, сондықтан әдеттегі аллергияға қарсы препараттар (антигистамин) тиімсіз, ал аллергиялық реакцияны емдеу үшін басқа препараттар қолдану қажет. Әдетте, ауыр жағдайлар жүйелік кортикостероидтармен емделеді, олардың дозасы біртіндеп төмендетілуі мүмкін. Дозалау схемалары 12-20 күнге дейін ауытқып, бөртпелердің қайталануын болдырмауға көмектеседі (аллерген теріде болғанда 3 аптаға дейін), сондай-ақ жергілікті кортикостероидтар қолданылады. Жергілікті антигистаминдерді қолдану ұсынылмайды, себебі лосьонның өзі екінші тері реакциясын (еммен байланысты контактты дерматит) тудыруы мүмкін. Аллергиялық контактты дерматиттің басқа белгілерін қышуды басу үшін салқын компреспен басуға болады. Емнің сәтті болуы үшін себебін анықтап, одан аулақ болу маңызды. Белгілерден туындаған дискомфортты тегіс мақта киім кию арқылы, терінің ыдырауына жол бермеу үшін немесе хош иісі мен бояғыштары бар сабындардан аулақ болу арқылы жеңілдетуге болады. Көбінесе белгілер емдеусіз 2-4 апта ішінде жоғалады, бірақ егер себебінен аулақ болса, арнайы препараттар жазылу процесін жеделдете алады. Сондай-ақ, аллерген анықталмаса және одан аулақ болмаса, жағдай созылмалы болуы мүмкін. Дерматиттің орналасуы аллергенді анықтауға көмектеседі. Қолдың аллергиялық дерматиті көбінесе сақтағыштармен, хош иістермен, металдармен, резеңкемен немесе жергілікті антибиотиктермен байланыс нәтижесінде пайда болады. Бір аллергенге сезімтал адамдар басқаларына сезімтал болу қаупі жоғары. Аллергиялық контактты дерматиті бар адамның отбасы мүшелерінің де осы ауруға шалдығу қаупі жоғары. Әйелдер ерлерге қарағанда аллергиялық контактты дерматитіне шалдығу қаупі жоғары.
Diagnosing allergic contact dermatitis is primarily based on physical exam and medical history. In some cases doctors can establish an accurate diagnosis based on the symptoms that the patient experiences and on the rash's appearance. In the case of a single episode of allergic contact dermatitis, this is all that is necessary. Chronic and/or intermittent rashes which are not readily explained by history and physical exam often will benefit from further testing. A patch test (contact delayed hypersensitivity allergy test) is a commonly used examination to determine the exact cause of an allergic contact dermatitis. According to the American Academy of Allergy, Asthma, and Immunology, "patch testing is the gold standard for contact allergen identification". After two days, they are removed and if a skin reaction occurred to one of the substances applied, a raised bump will be noticeable underneath the patch. The tests are again read at 72 or 96 hours after application. Patch testing is used for patients who have chronic, recurring contact dermatitis. Unlike the more common Type I allergies (e. g. hay fever), contact allergies are not mediated by histamine, making the use of normal allergy medication (antihistamine) medication ineffective and other drugs have to be used to treat the allergic reaction. Usually, severe cases are treated with systemic corticosteroids which may be tapered gradually, with various dosing schedules ranging from a total of 12 – 20 days to prevent the recurrence of the rash (while the chemical allergen is still in the skin, up to 3 weeks, as well as a topical corticosteroid. Topical antihistamines are not advised as there might be a second skin reaction (treatment associated contact dermatitis) from the lotion itself. The other symptoms caused by allergic contact dermatitis may be eased with cool compresses to stop the itching. It is vital for treatment success that the trigger be identified and avoided. The discomfort caused by the symptoms may be relieved by wearing smooth textured cotton clothing to avoid frictional skin irritation or by avoiding soaps with perfumes and dyes. Commonly, the symptoms may resolve without treatment in 2 to 4 weeks but specific medication may hasten the healing as long as the trigger is avoided. Also, the condition might become chronic if the allergen is not detected and avoided. Identification of the allergen can be aided by the site of the dermatitis. Allergic dermatitis of the hands is often due to contact with preservatives, fragrances, metals, rubber, or topical antibiotics. People sensitive to one allergen are at an increased risk of being sensitive to others. Family members of those with allergic contact dermatitis are at higher risk of developing it themselves. Women are at higher risk of developing allergic contact dermatitis than men.