Теріге тікелей тию арқылы туындайтын дерматит: себептері мен түрлері
Irritant contact dermatitis
Жыбырлы контактты дерматит – химиялық және физикалық тітіркендіргіштерден туындайтын тері қабынуы. Себептері, түрлері, теріге тигізетін зияны туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Іріктеуші контактты дерматит – химиялық тітіркендіргіштер және физикалық тітіркендіргіштерден туындайтын түрлерге бөлінетін контактты дерматиттің бір түрі.
Irritant contact dermatitis is a form of contact dermatitis that can be divided into forms caused by chemical irritants and those caused by physical irritants.
Химиялық
Химиялық тітіркендіргіш контактты дерматит жедел немесе созылмалы болуы мүмкін, әдетте ол күшті және әлсіз тітіркендіргіштермен байланысты. Матиас пен Майбах (1978) мынадай анықтама береді: Жуғыш заттар, беттік белсенді заттар, pH-тың шектен тыс жоғары немесе төменгі деңгейлері және органикалық еріткіштердің барлығы эпидермистің қорғау қасиеттеріне тікелей әсер етеді. Бұл әсерлерге майлы эмульсияны жою, дермалық липидтерді құрғату, эпителийге жасушалық зақым келтіру және мүйіз қабатының суды ұстау механизмдерін зақымдап, ДНК-ны зақымдау арқылы трансепідермалық су жоғалтуды арттыру жатады, бұл қабаттың жұқаруына әкеледі. Концентрацияланған тітіркендіргіштер жедел әсер етеді, бірақ бұл, кейіннен дозаланған кезде зиянды әсері жинақталатын, созылмалы әсерге қарағанда сирек кездеседі (ESCD 2006). Химиялық тітіркендіргіштер көбінесе ағындарды тазартатын заттарда және сілті қалдықтары бар сабындарда кездесетін күшті сілтілер болып табылады. Көптеген басқа химиялық қосылыстар да контактты дерматитті тудыруы мүмкін.
Chemical irritant contact dermatitis is either acute or chronic, which is usually associated with strong and weak irritants respectively. The following definition is provided by Mathias and Maibach (1978): The mechanism of action varies. Detergents, surfactants, extremes of pH, and organic solvents all directly affect the barrier properties of the epidermis. These effects include removing fat emulsion, defatting of dermal lipids, inflicting cellular damage on the epithelium, and increasing the transepidermal water loss by damaging the horny layer water binding mechanisms and damaging the DNA, which causes the layer to thin. Concentrated irritants have an acute effect, but this is not as common as the accumulative, chronic effect of irritants whose deleterious effects build up with subsequent doses (ESCD 2006). Chemical irritants are often strong alkalis as found in drain cleaners and soap with lye residues. Many other chemical compounds can also cause contact dermatitis.
Физикалық
Физикалық тітіркендіргіш контактты дерматит – әртүрлі әсер ету механизмдері мен оны диагностикалауға арналған тесттің болмауына байланысты, тітіркендіргіш контактты дерматиттің аз зерттелген түрі. Дұрыс диагноз қою үшін, әдетте, пациенттің толық анамнезі және аллергиялық жамбаш тесттерінің теріс нәтижелері қажет. Физикалық тітіркендіргіш контактты дерматиттің ең қарапайым түрі ұзақ уақыт үйкелістен туындайды, бірақ осыған себеп болатын тітіркендіргіш факторлардың спектрі әлдеқайда кең. Мысалдарға қағаздың үйкелісі, шыны талшық және қатал киімдер жатады.
Physical irritant contact dermatitis is a less researched form of irritant contact dermatitis due to its various mechanisms of action and a lack of a test for its diagnosis. A complete patient history combined with negative allergic patch testing is usually necessary to reach a correct diagnosis. The simplest form of physical irritant contact dermatitis results from prolonged rubbing, although the diversity of implicated irritants is far wider. Examples include paper friction, fiberglass, and scratchy clothing.
Төмен ылғалдылық
Ауа кондиционерінен туындаған ылғалдың төмендеуі физикалық тітіркендіргіш контактты дерматиттің ең көп кездесетін себебі болып табылды. Жүзімдік қабақ немесе ақ қабаққа контактты дерматит реакциясы қызғылт сары түсті және жарылған теріге, "тартылған", "қабақты" немесе "шикі" сезімге алып келуі мүмкін.
Low humidity from air conditioning was found to be the most common cause of physical irritant contact dermatitis. A contact dermatitis reaction to butternut or acorn squash may result in orange and cracked skin, a sensation of "tightness", "roughness" or "rawness".
Емдеу
Қыста (әсіресе үйді жылыту кезінде) және құрғақ маусымда үй ішіндегі ылғалдылықтың төмендеуіне жол бермеу үшін ылғалдандырғыш пайдалануға болады.
A humidifier can be used to prevent low indoor humidity during winter (especially with indoor heating), and dry season.