Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Америка философы және теологы (1836–1903)
American philosopher and theologian (1836 1903)
Фрэнсис Эллингвуд Аббот (6 қараша 1836 – 23 қазан 1903) – теологияны ғылыми әдіспен сәйкестендіруге тырысқан американдық философ және теолог. Оның әйелі Кэтрин Феринг Лорингпен өмір бойы соққан махаббаты «If Ever Two Were One» атты хаттары мен күнделік жазбаларының жинағында баяндалған.
Francis Ellingwood Abbot (November 6, 1836 – October 23, 1903) was an American philosopher and theologian who sought to reconstruct theology in accordance with the scientific method. His lifelong romance with his wife, Katharine Fearing Loring, forms the subject of If Ever Two Were One, a collection of his correspondence and diary entries.
Өмірбаян
Эббот 1836 жылғы 6 қарашада Бостон қаласында (Массачусетс штаты) Джозеф Хейл Эббот пен Фанни Эллингвуд Ларкомның отбасында дүниеге келген. Ол 1859 жылғы 3 тамызда Нью-Гэмпшир штатының Нашуа қаласында Кэтрин Фейрингке үйленді. Олардың үш баласы болды: Эверетт Вергнис, Фанни Ларком және Эдвард Стэнли Эббот. "Еркін дін" идеологы ретінде ол Мәсіхтің билігіне негізделген христиан дінінің енді қабылдануы қиын екенін айтты. Ол барлық догмаларды, сондай-ақ Киелі кітаптарға немесе сенімдерге сүйенуді жобады, шындық әрбір адамға ашық екенін үйретті. Эббот Гарвард университеті мен Мидвилл теологиялық мектебін бітірген. Нью-Гэмпширдегі даудан кейін Эббот 1868 жылы дін қызметін тастап, жазу, редакциялау және оқытумен айналысты. Эбботтың теологиялық көзқарасы «Ғылыми теизм» (1885) және «Агностицизмнен шығу жолы» (1890) еңбектерінде баяндалған. Соңғы кітапта Джозия Ройс оны сынап, өте қатал мақала жазды, Эббот оны өзінің беделін жоюға бағытталған әділетсіз әрекет деп есептеді және кейіннен «Ройс мырзаның қаралануы» (1891 жылғы қазан) деген атпен жария түрде жауап берді, Ройс жұмыс істейтін Гарвард университетінен өтемалдау іздеді. Пікірталас «The Nation» журналының беттеріне көшкенде, Чарльз Сандерс Пирс Эбботтың жағын алды, ал Уильям Джеймс пен Джозеф Бангс Уорнер оған толық қолдау көрсетпеді. 1903 жылы Эбботтың некрологында Пирс оның философиялық еңбегі мен шындыққа деген құштарлығын жоғары бағалады және «Ғылыми теизм» кітабының кіріспесінде (Эббот номинализмді сынап, оны Кант және басқалар арқылы қарастырған жерде) Эбботтың «барлық қазіргі заманғы философияның бір үлкен қателігін анықтағанын» жазды. (Пікірталастың толық мәтіні мен некролог үшін төмендегі «Сыртқы сілтемелер» бөлімін қараңыз.) Эббот 1903 жылы Массачусетс штатының Беверли қаласындағы Орталық зиратта әйелінің қабірі басында ұйқы таблеткаларын ішіп, өз-өзіне қол жұмсады, оның қайтысының 10 жылдығы болған күні.
Abbot was born to Joseph Hale Abbot and Fanny Ellingwood Larcom on November 6, 1836 in Boston, Massachusetts. He married Katherine Fearing on August 3, 1859 in Nashua, New Hampshire. The couple had three children: Everett Vergnies, Fanny Larcom, and Edward Stanley Abbot. As a spokesman for "free religion", he asserted that Christianity, understood as based on the lordship of Christ, is no longer tenable. He rejected all dogma and reliance on Scriptures or creeds, teaching the truth is open to every individual. Abbot graduated from Harvard University and the Meadville Theological School. Following the controversy in New Hampshire, Abbot left the ministry in 1868 to write, edit, and teach. Abbot's theological position was stated in Scientific Theism (1885) and The Way Out of Agnosticism (1890). In the latter book, Josiah Royce wrote an article so scathing that Abbot took it as an unfair attempt to destroy his reputation, and eventually responded publicly with Mr. Royce's Libel (1891 October) in which he sought redress from Royce's employer Harvard University. The debate moved to the pages of The Nation, where Charles Sanders Peirce took Abbot's side; William James and Joseph Bangs Warner, less so. In his 1903 obituary of Abbot, Peirce praised Abbot's philosophical work and love of truth, and wrote that, in the introduction to Scientific Theism (wherein Abbot criticized nominalism and traced it through Kant among others), Abbot "put his finger unerringly [ ] upon the one great blunder of all modern philosophy." (For the full texts of the public controversy and the obituary, see "External links" below.) Abbot committed suicide in 1903 by taking sleeping pills at his wife's gravesite in Central Cemetery, Beverly, Massachusetts, on the 10th anniversary of her death.