Кіріспе
Surakarta – Индонезияның Суракарта, Орталық Ява қаласынан шыққан екі ойыншыға арналған абстрактілі стратегиялық үстел ойыны. Ойынның ерекшелігі – "мүмкін бірегей" және "басқа жазылған ешбір үстел ойынында кездеспейтін" қолға түсіру әдісі. Оның тарихы туралы көп мәлімет жоқ. Ойынның индонезия тіліндегі атауы – permainan, ол жай ғана "ойын" деп аударылады. Явада бұл ойын дам-даман деп те аталады. Ол алғаш рет 1970 жылы Францияда "Суракарта" деген атпен жарияланды. Сид Саксонның "Классикалық үстел ойындары кітабында" бұл ойын "Roundabouts" деп аталған.
Surakarta is an Indonesian abstract strategy board game for two players, named after Surakarta, Central Java. The game features an unusual method of capture which is "possibly unique" and "not known to exist in any other recorded board game". Little is known about its history. The name of the game in Indonesian is permainan, which simply translates as "the game". In Java, the game is also called dam daman. It was first published in France in 1970 as "Surakarta". The game is called "Roundabouts" in Sid Sackson's The Book of Classic Board Games.
Жабдық
Индонезияның дәстүрлі ойын жиынтығы – қабықшалар мен кесек тастар немесе тастар, ал ойын тақтасы құмға немесе жанартау күліне салынған. Бірақ, ең оңай ажыратылатын кез келген жиынтық қолданылуы мүмкін (мысалы, түсімен ерекшеленген, суретте көрсетілгендей). Әр ойыншы ойынды 12 таспен бастайды.
Ережелер
Ойыншылар бірінші кімнің қозғалатынын шешеді, содан кейін кезекпен қозғалыс жасайды. Ойынның мақсаты – қарсыластың барлық 12 фигурасын ұстау; немесе, егер одан әрі ұстау мүмкін болмаса, қарсыласынан көбірек фигураны сақтап қалу. Фигуралар әрқашан тақтаның тор сызықтарының қиылысқан жерлерінде орналасады. Кезек кезінде ойыншы өзінің бір фигурасын кез келген бағытта (алға, артқа, бүйірге немесе диагональ бойынша) бос тұрған нүктеге бір қадам жылжытады немесе Суракарта ережесі бойынша фигураны ұстау амалын жасайды.
Қозғалыс
Қаптау қозғалысы доңғалақтың сегіз бұрышының кем дегенде бірінен ішкі немесе сыртқы контурмен (диаграммада көк және жасыл, ал фотода қызыл және көк түспен көрсетілген) өтуден тұрады, содан кейін қарсыластың фигурасына қону. Қапталған фигуралар ойыннан алынып тасталады. Бұрыштық контурлар тек қана қаптау кезінде қолданылады. Қаптаушы фигура шеңберге жанасқан тор сызығы арқылы дөңгелек контурға кіріп, одан шығады. Контурды жүруге дейін немесе кейін кез келген бос нүктелерден өтуге болады. Қаптаушы фигураның жолында бос нүктелер бірнеше рет кезігуі мүмкін. Тек бос нүктелерден ғана өтуге рұқсат етіледі, фигуралардан секіруге болмайды. Қаптау әрқашан қалау бойынша жасалады (міндетті емес).
Ойынның соңы
Ойын, егер ойыншы қарсыласының барлық 12 фигурасын ұстаса, жеңіске жетеді. Егер екі тараптың да прогресс жасау мүмкіндігі болмаса, ойын өзара келісіммен аяқталады, ал жеңімпаз – алаңда көбірек фигурасы бар ойыншы болады.
Нәрселеу
Ойын бірнеше ойыннан тұрады. Ойыншылар жеңімпазды қалай анықтайтыны туралы алдын ала келіседі. Әдетте, екі әдіс қолданылады:
Белгілі бір саны ойын ойнау: Әр ойынның нәтижесі ойын аяқталғандағы тақтадағы фигуралардың саны бойынша есептеледі. Барлық ойындар аяқталғаннан кейін ең көп ұпай жинаған ойыншы жеңімпаз деп жарияланады. Белгілі бір ұпай санына дейін ойнау: Бір ойыншы жеңіске жеткен ұпай санына жеткенше немесе одан асып кеткенше жаңа ойындар ойналады.
Playing a fixed number of games: Each game is scored by the number of pieces in play at the end of the game. The winner is the player with higher total points after all games have finished. Playing to a fixed number of points: New games are played until one player reaches or exceeds the winning point total.
Стратегия
Жалпы, фигуралар тақтаның ортасына қарай күштірек болады, себебі олар бір немесе екі қатарда орналасады. Ал бұрыштағы фигураларды ұстау оңай, өйткені бұрышқа жақын қалған жайларға бірнеше бағыттан шабуыл жасау мүмкін.
Компьютерлік қарсыластар
Суракарта жыл сайынғы Компьютерлік Олимпиадада үнемі ойналатын ойындардың бірі.
Нұсқалар
Суракарта нұсқалары Қытай мен Кореяның ауылдық аймақтарында да таралған, бірақ ережелері мен тақталары шамалы өзгеше. Бұл нұсқаларда фигуралар тік бұрышпен жылжуға мүмкін емес, ал қарсыластың фигурасын басып алмастан сыртқы шеңбер бойымен жылғалай алады. Индонезияның Ява аймағындағы Йогьякартада әр ойыншыға 14 фигурадан болатын 7x7 торлы нұсқасы ойналады, ол Bas basan sepur деп аталады. Ал Суракарта ойыны 6x6 торлы және тек 12 фигурадан тұрады, бірақ екі ойынның да екі түрлі басып алу шеңбері (ішкі және сыртқы) бар және бірдей ережелер қолданылады. Бүгінде Bas basan sepur Йогьякартада сирек танымал, 2016 жылғы сауалнамаға сәйкес, қатысушылардың бар болғаны 5,6% осы ойынды біледі. 1980-ші жылдары бұл ойын Йогьякартаның кейбір аймақтарында, мысалы Имогири және Бантул аймақтарында жиі ойналатын.