Бомбей президенттігінің тарихы және географиясы

Кіріспе

18 ғасырға дейін Бомбей жеті аралдан тұрған, олардың арасы теңіздің саяз суларымен бөлінген. Бұл жеті арал Үндістанның батыс жағалауындағы Арабия теңізінде орналасқан, ірі архипелагтың бір бөлігі болды. Қаланың негізі қаланған күні нақты белгісіз – тарихшылар қалалық қоныстануды 17 ғасырдың соңына дейін, британдықтар португалдықтардан жеті аралды алып, аймақтағы қауіпсіз базаны құрғанға дейін жатқызады. Аралдар британдықтарға сауда үшін жақсы бекінілген порты мен құрлықтағы шабуылдар қаупін азайтатын, салыстырмалы түрде оқшауланған орналасқан жерді ұсынды. Келесі екі ғасыр бойы британдықтар аймаққа үстемдік етті, алдымен архипелагты португалдықтардан бағындырып, кейін маратхаларды жеңіп, ішкі аймақтарды қорғады. Бомбей президентігі Британдық Үндістанның үш президентігінің бірі болды, ал қалған екеуі Мадрас және Бенгал президенттіктері еді. Ол Арабия теңізіндегі Үнді субконтинентінің батысында орналасқан. Солтүстік-батысында, солтүстігінде және солтүстік-шығысында Балучистан, Пенджаб провинциялары және Раджпутана агенттігі, шығысында Орталық Үндістан агенттігі, Орталық провинциялар және Берар, сондай-ақ Хайдарабад мемлекетімен шектесетін. Оңтүстігінде Мадрас президентігі мен Майсур мемлекеті орналасқан. Президенттік 17 ғасырдың соңында құрылып, астанасы және оның үстінде салынған аралдың атымен аталады – Бомбей. 1906 жылға қарай Бомбей президентігінің құзыретіне кіретін аумақ оңтүстіктегі Солтүстік Канарадан солтүстіктегі Синдке дейін созылды, қазіргі Пәкістанның Синд провинциясы, қазіргі Гуджарат штатының бір бөлігі, Карнатака штатының солтүстік-батыс бөлігі, Йемендегі британдық Аден протектораты және қазіргі Махараштраның батыс екі бөлігінен үш бөлігі кірді. Британдық үкімдік кезеңінде губернатор Бомбейдің бас әкімшілік және саяси лауазымды тұлғасы болды. Президенттіктің атқарушы билігі губернатордың басқаруында болды. Ол Үндістанның генерал-губернаторымен бірдей өкілеттіктерге және құқықтарға ие болды, сондай-ақ олардың іс-қимылдарында бірдей тәртіп пен бағытты сақтады. Британдық тәж тағайындаған Бомбей және Мадрас президенттіктерінің губернаторлары вице-корольден кейінгі ең маңызды лауазымды тұлғалар болып есептелді. Бомбей бекінісі 1770 жылдарға дейін Бомбей губернаторының ресми резиденциясы болды, содан кейін ол Парелге көшірілді. Бір ғасырдан кейін, 1883 жылы ол Малабар төбесіне орналастырылды. 1662 жылы Абрахам Шипман Бомбейдің алғашқы корольдік губернаторы болып тағайындалды. 1668 жылдан бастап Карл II аралдарды Британдық Шығыс Үндістан компаниясына жалға берді, ал Джордж Оксден 1668 жылдың 23 қыркүйегінде Бомбейдің алғашқы компания губернаторы болып тағайындалды. 1687 жылы компания штаб-пәтерін Сураттан Бомбейге көшірді. 1858 жылы компания таратылғаннан кейін Британдық тәж аумақты ресми түрде қайтарып алды. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, территория Бомбей штаты болып қайта құрылды. Бомбей штатының аумағы кеңейді, өйткені бірнеше бұрынғы князьдық мемлекеттер Үндістан одағына қосылды. Раджа Махарадж Сингх тәуелсіздік алғаннан кейін Бомбейдің алғашқы үнді губернаторы болды. 1960 жылдың 1 мамырында Бомбей штаты тілдік принцип бойынша қайта құрылды. Гуджарати тілінде сөйлейтін аймақтар Гуджарат штатына бөлінді, ал Бомбей штатының, Орталық провинциялар мен Берардың және Хайдарабад штатының маратхи тілінде сөйлейтін аймақтары Махараштра штаты ретінде біріктірілді. "Бомбей губернаторы" атағын соңғы рет 1960 жылы Шри Пракаса атқарды.

None

Until the 18th century, Bombay consisted of seven islands separated by shallow sea. These seven islands were part of a larger archipelago in the Arabian sea, off the western coast of India. The date of city's founding is unclear—historians trace back urban settlement to the late 17th century after the British secured the seven islands from the Portuguese to establish a secure base in the region. The islands provided the British with a sheltered harbour for trade, in addition to a relatively sequestered location that reduced the chances of land based attacks. Over the next two centuries, the British dominated the region, first securing the archipelago from the Portuguese, and later defeating the Marathas to secure the hinterland. Bombay Presidency was one of the three Presidencies of British India; the other two being Madras Presidency, and Bengal Presidency. It was in the centre west of the Indian subcontinent on the Arabian Sea. It was bordered to the north west, north, and north east by Baluchistan province, Punjab province, and Rajputana Agency; to the east by Central India Agency, the Central Provinces and Berar and Hyderabad State; and to the south by Madras Presidency and Mysore State. The Presidency was established in the late 17th century and named after Bombay, the capital city and the island on which it was built. By 1906, the area under the jurisdiction of Bombay Presidency stretched from North Canara in the south to Sindh in the north, encompassing the now Pakistani province of Sindh, some parts of the present day state of Gujarat, northwestern part of Karnataka state, the British Aden protectorate in Yemen, and the western two thirds of modern day Maharashtra. During British rule, a Governor was the chief administrative and political officer of Bombay. The executive Government of the Presidency was administered by the Governor. He had the same power and right in the Presidency as the Governor General of India, and observed the same order and course in their proceedings. Governors of Bombay and Madras Presidencies, who were appointed by the British Crown, were the most important officials after the Viceroy. Bombay Castle was the official residence of the governor of Bombay until the 1770s, when it was moved to Parel; a century later, in 1883, it was moved to Malabar Hill. Abraham Shipman was appointed the first Royal Governor of Bombay in 1662. Beginning in 1668, Charles II leased the islands to the British East India Company—George Oxeden was appointed the first Company Governor of Bombay on 23 September 1668. In 1687, the Company relocated its headquarters from Surat to Bombay. In 1858, the British Crown took formal repossession of the territory after the company was disbanded. After India's independence in 1947, the territory was restructured into Bombay State. The area of Bombay State increased, after several erstwhile princely states that acceded to the Indian union were integrated into Bombay State. Raja Maharaj Singh was the first Indian Governor of Bombay after independence. On 1 May 1960, Bombay State was restructured on linguistic lines—Gujarati speaking areas were partitioned into the state of Gujarat, and Marathi speaking areas of Bombay State, Central Provinces and Berar, and Hyderabad State were integrated as the state of Maharashtra. The last person to hold the title of "Governor of Bombay" was Sri Prakasa in 1960.

Корольдік губернаторлар (18621948)

1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін компания басқарудағы кемшіліктерге кінәланды, ал Бомбей британдық тәжге қайта оралды. 1858 жылдың 2 тамызында британ Парламенті компанияны таратуды бастады және Үндістанға толық, тікелей тәж билігін орнатып, бекітті. Тарату процесі баяу болды. Компания тарату мақсатымен 1874 жылға дейін ресми статусын сақтап тұрды. Британдық Үндістан үшін заңдарды заң шығарудың кең өкілеттігі бар вице-король басқаратын Заң шығару кеңесі арқылы қабылдады. Бұл кеңес британ Парламенті қабылдаған заңдармен тең деңгейдегі маңызды заңдарды қабылдауға құқылы болды. Заң шығару кеңесі вице-корольден басқа алты мүшеден тұрды. Губернатор барлық функцияларын орындауда (ұсақ немесе шұғыл мәселелерден басқа, немесе қоғамдық мүдде талап етпеген жағдайларда) Атқару кеңесімен кеңеседі. Конституция оған өз қалауынша немесе басқа адамның немесе органның кеңесімен немесе кеңесуден кейін әрекет етуге арнайы уәкілеттік берген жағдайларда кеңесуден босатылған. Губернатор, әдетте, Атқару кеңесінің кеңесіне сәйкес әрекет етеді, бірақ қоғамдық тәртіп, қоғамдық сенім немесе жақсы үкімет мүддесі үшін қажет деп санаған жағдайларда, мұндай кеңеске қарсы әрекет етуге құқылы болды; мұндай жағдайларда ол Үндістан мемлекеттік хатшысының келісімін алуға міндетті. Губернатор шұғыл қажеттілік болған жағдайда ғана, Үндістанның генерал-губернаторының келісімімен заңдарды қабылдауға немесе тоқтатуға құқылы болды. Ол генерал-губернатордың санкциясынсыз жаңа лауазым құруға, жалақы, сыйлық немесе жәрдемақы беруге құқылы емес еді. Губернаторлар генерал-губернаторға олардың дұрыс деп санайтын заң жобаларын, сондай-ақ олардың себептерін ұсына алады; және генерал-губернатор себептерін қарастырғаннан кейін, қаулыларды губернаторға жеткізді. Губернаторлар өз үкіметтерінің барлық бұйрықтары мен актілерінің нақты көшірмелерін, сондай-ақ генерал-губернаторға хабарлау қажет деп санайтын барлық мәселелер бойынша кеңестерді генерал-губернаторға жүйлі түрде жіберді. Генерал-губернатордың Президенттікке сапары кезінде Губернаторлардың өкілеттіктері тоқтатылмады. Губернатордың Еуропаға оралу ниетімен Үндістаннан кетуі оның лауазымынан кетуі деп есептелді. Басқаша айтқанда, губернатор жазбаша түрде отставкаға кету туралы мәлімдеме жасап, оны Президенттік мемлекеттік бөлімінің хатшысына тапсыру арқылы отставкаға кете алады. 1906 жылы Бомбей президентілігінде төрт комиссариат және жиырма алты аудан болды, ал Бомбей қаласы оның астанасы болды. Төрт комиссариат: солтүстік Гужарат провинциясы, орталық Декан провинциясы, оңтүстік Карнатик провинциясы және солтүстік-батыс Синд провинциясы. 26 аудан: Бомбей қаласы, Бомбей аралы, Ахмадабад, Баруч, Кайра, Панч-Махал, Сурат, Тана, Ахмаднагар, Шығыс Хандеш, Батыс Хандеш, Насик, Пуна, Сатара, Солапур, Белгаум, Бижапур, Дарвар, Солтүстік Канара, Колаба, Ратнагири, Карачи, Хайдарабад, Шикарпур, Тар және Паркар және Жоғарғы Синд шекарасы. Аден 1932 жылы Бомбей президентілігінен бөлінді.

Following the Indian Rebellion of 1857, the company was accused of mismanagement, and Bombay reverted to the British Crown. On 2 August 1858, the British Parliament began abolition of the company and asserted full, direct Crown authority over India. The execution was slow. The company for purposes of liquidation maintained its formal existence until 1874. Laws were made for British India by a Legislative Council under the Viceroy having wide powers of legislation. This council could pass laws as important as any Acts by the British Parliament. The Legislative Council was made of six members besides the Viceroy. The Governor would consult the Executive Council in the exercise of all his functions (except on trivial or urgent matters or where the public interest made it undesirable). He would not be required to consult in cases where he was specifically authorised by the Constitution to act in his discretion or on the advice of, or after consultation with, some other person or authority. He would in general act in accordance with the advice of the Executive Council but could act against such advice, where he considered it necessary in the interests of the public order, public faith or good government; in such cases he would be required to seek approval of the Secretary of State for India. The Governor didn't have the right to make or suspend any laws, unless in cases of urgent necessity, he could do it with the consent of the Governor General of India. He didn't have the power of creating a new office, or granting any salary, gratuity, or allowance, without the sanction of the Governor General of India. The Governors could propose to the Governor General drafts of any laws which they thought expedient, together with their reasons for the same; and the Governor General communicated the resolutions to the Governor, after considering the reasons. The Governors regularly transmitted to the Governor General true copies of all orders and acts of their governments, and also advice of all matters which they felt to be communicated to the Governor General. The powers of the Governors were not suspended when the Governor General visited the Presidency. The departure of the Governor from India with intent to return to Europe was deemed to be a resignation from his office. Alternately, the Governor could resign by declaring it in writing and delivering it to the secretary for the public department of the Presidency. In 1906, Bombay Presidency had four commissionerships and twenty six districts with Bombay City as its capital. The four commissionerships were the northern province of Gujarat, the central province of Deccan, the southern province of Carnatic, and the northwestern province of Sind. The 26 districts were Bombay City, Bombay Island, Ahmedabad, Bharuch, Kaira, Panch Mahal, Surat, Thana, Ahmednagar, East Khandesh, West Khandesh, Nasik, Poona, Satara, Solapur, Belgaum, Bijapur, Dharwar, North Canara, Kolaba, Ratnagiri, Karachi, Hyderabad, Shikarpur, Thar and Parkar and Upper Sind Frontier. Aden separated from Bombay Presidency in 1932,

No. (Number) Name Portrait Assumed office Left officeYears in office Remarks1Sir Bartle Frere24 April 18626 March 186752Sir William Vesey FitzGerald6 March 18676 May 187253Sir Philip Wodehouse6 May 187230 April 187754Sir Richard Temple, Bt.30 April 187713 March 188035Lionel Robert Ashburner13 March 188028 April 1880Acting6Sir James Fergusson, Bt.28 April 188027 March 188557James Braithwaite Peile27 March 188530 March 1885Acting8The Lord Reay30 March 188512 April 189059The Lord Harris27 March 189016 February 1895510Herbert Mills Birdwood16 February 189518 February 1895Acting11The Lord Sandhurst18 February 189517 February 1900512The Lord Northcote17 February 19005 September 1903313James Monteath5 September 190312 December 1903Acting14The Lord Lamington12 December 190327 July 1907415John William Muir Mackenzie27 July 190718 October 1907Acting16Sir George Sydenham Clarke18 October 19075 April 1913617The Lord Willingdon5 April 191316 December 1918518Sir George Lloyd16 December 19188 December 1923519Maurice Hayward8 December 192310 December 1923Acting20Sir Leslie Orme Wilson10 December 192320 March 1926321Sir Henry Staveley Lawrence20 March 19268 December 19282Acting22Sir Frederick Sykes9 December 19289 December 1933523John Ernest Buttery Hotson19311931Acting24The Lord Brabourne9 December 193330 May 1937425Robert Duncan Bell30 May 193718 September 1937Acting26The Earl of Scarbrough18 September 193724 March 1943627The Sir Girja Shankar Bajpai20 September 194020 March 19422A temporary appointment for the functioning of the MNGFTDA Trust as a Governorv of Bombay for Trust NGO) was made under the direction of the Earl of Scarbrough (governor of bombay) appointment.28Sir John Colville24 March 19435 January 19485
Sources: Oxford Dictionary of National Biography As a result of the States Reorganisation Act of 1956, the Kannada speaking districts of Belgaum (except Chandgad taluk), Bijapur, Dharwar, and North Canara were transferred from Bombay State to Mysore State. In Lok Sabha discussions in 1955, the Congress party demanded that the city be constituted as an autonomous city state. In 1956, the States Reorganisation Committee recommended a bilingual state for Maharashtra Gujarat with Bombay as its capital. In the 1957 elections, the Samyukta Maharashtra movement opposed these proposals, and insisted that Bombay be declared the capital of Maharashtra. Following protests by the movement in which 105 people were killed by police, Bombay State was reorganised on linguistic lines on 1 May 1960. Gujarati speaking areas of Bombay State were partitioned into the state of Gujarat. Maharashtra State with Bombay as its capital was formed with the merger of Marathi speaking areas of Bombay State, eight districts from Central Provinces and Berar, five districts from Hyderabad State, and numerous princely states enclosed between them. In 1960, the designation of the "Governor of Bombay" was transmuted as the Governor of Maharashtra. and Greater Bombay District Gazetteer

No. (Нөмір) Аты Портрет Лауазымға кірген Лауазымнан кеткен Қызмет еткен жылдар Ескертулер 1 Сэр Бартл Фрере 24 сәуір 1862 6 наурыз 1867 5 2 Сэр Уильям Веси Фицджеральд 6 наурыз 1867 6 мамыр 1872 5 3 Сэр Филипп Водхаус 6 мамыр 1872 30 сәуір 1877 5 4 Сэр Ричард Темпл, Bt. 30 сәуір 1877 13 наурыз 1880 3 5 Лионель Роберт Эшбернер 13 наурыз 1880 28 сәуір 1880 Актілік 6 Сэр Джеймс Фергюсон, Bt. 28 сәуір 1880 27 наурыз 1885 5 7 Джеймс Брейтуайт Пейл 27 наурыз 1885 30 наурыз 1885 Актілік 8 Лорд Рей 30 наурыз 1885 12 наурыз 1890 5 9 Лорд Харрис 27 наурыз 1890 16 ақпан 1895 5 10 Герберт Миллс Бердвуд 16 ақпан 1895 18 ақпан 1895 Актілік 11 Лорд Сандхурст 18 ақпан 1895 17 ақпан 1900 5 12 Лорд Норткотт 17 ақпан 1900 5 қыркүйек 1903 3 13 Джеймс Монтеат 5 қыркүйек 1903 12 желтоқсан 1903 Актілік 14 Лорд Ламингтон 12 желтоқсан 1903 27 шілде 1907 4 15 Джон Уильям Мюр Маккензи 27 шілде 1907 18 қазан 1907 Актілік 16 Сэр Джордж Сиденхэм Кларк 18 қазан 1907 5 сәуір 1913 6 17 Лорд Уиллингдон 5 сәуір 1913 16 желтоқсан 1918 5 18 Сэр Джордж Ллойд 16 желтоқсан 1918 8 желтоқсан 1923 5 19 Морис Хейуард 8 желтоқсан 1923 10 желтоқсан 1923 Актілік 20 Сэр Лесли Орм Уилсон 10 желтоқсан 1923 20 наурыз 1926 3 21 Сэр Генри Стейвли Лоуренс 20 наурыз 1926 8 желтоқсан 1928 2 Актілік 22 Сэр Фредерик Сайкс 9 желтоқсан 1928 9 желтоқсан 1933 5 23 Джон Эрнест Баттери Хотсон 1931 1931 Актілік 24 Лорд Брабурн 9 желтоқсан 1933 30 мамыр 1937 4 25 Роберт Дункан Белл 30 мамыр 1937 18 қыркүйек 1937 Актілік 26 Эрл оф Скарбро 18 қыркүйек 1937 24 наурыз 1943 6 27 Сэр Гиржа Шанкар Баджпаи 20 қыркүйек 1940 20 наурыз 1942 2 Уақытша тағайындама MNGFTDA қорына губернатор ретінде қызмет ету үшін жасалды (Үндістанның Бомбей губернаторының басшылығымен). 28 Сэр Джон Колвилл 24 наурыз 1943 5 қаңтар 1948 5

Дереккөздер: Oxford Dictionary of National Biography 1956 жылғы Штаттарды қайта ұйымдастыру заңының нәтижесінде, Белгаум (Чандгад ауданынан басқа), Бижапур, Дарвар және Солтүстік Канара аудандарының каннада тілінде сөйлейтін халқы Бомбей штатынан Майсур штатына ауыстырылды. 1955 жылы Лок Сабхадағы талқылауларда Конгресс партиясы қаланы автономиялы қалалық мемлекет ретінде құруды талап етті. 1956 жылы Штаттарды қайта ұйымдастыру комитеті Махараштра және Гужарат үшін екі тілді штатты, Бомбейді оның астанасы етіп ұсынды. 1957 жылғы сайлауларда Самукта Махараштра қозғалысы осы ұсыныстарға қарсы шығып, Бомбейдің Махараштраның астанасы деп жариялануын талап етті. Қозғалыс тарапынан ұйымдастырылған наразылықтарда полиция тарапынан 105 адам қаза тапқаннан кейін, Бомбей штаты 1 мамыр 1960 жылы тілдік принциптер бойынша қайта ұйымдастырылды. Бомбей штатының гуджарати тілінде сөйлейтін аудандары Гужарат штатына бөлінді. Бомбейді астанасы етіп алған Махараштра штаты Бомбей штатының маратхи тілінде сөйлейтін аудандарының, Орталық провинциялар мен Берардың сегіз ауданының, Хайдарабад штатының бес ауданының және олардың арасында орналасқан көптеген князьдық штаттардың бірігуінен құрылды. 1960 жылы "Бомбей губернаторы" лауазымы Махараштра губернаторы болып өзгертілді. және Үлкен Бомбей аудандық газеті.