Калрос аббаттығы: Шотландия тарихы мен аңыздары

Кіріспе

Фифтегі монастырь, Шотландия, Ұлыбритания

Кулрос аббаттығы – Шотландияның Кулрос қаласындағы бұрынғы цистерциандық аббаттық, оны аббат немесе Кулрос командоры басқарған. Оның бір бөлігі Шотландия шіркеуінің жергілікті приход шіркеуі ретінде бүгінге дейін қолданылып келеді.

Тарих

Аббатхана 1217 жылы Малкольм I, Мормер немесе Файф графы тарапынан негізделді. Алғаш рет оны Кинлосс аббатханасының монахтары қоныстандырды. Кулрос аббатхана орнату үшін таңдалған болуы мүмкін, себебі бұл жерде Әулие Мунго дүниеге келген. Аббатхана бұрынғы пиктік шіркеудің үстіне салынғаны анық, оның куәсі – қираған цистерциан шіркеуіндегі ерте ортағасырлық мүсінді тастар және тоғызыншы ғасырға қатысты деректемеде Кулростағы (Cuileann Ros) Әулие Серф шіркеуіне сілтеме бар, бұл дерек әртүрлі әулиелердің аналарының тізімінде кездеседі. Түпнұсқа 13 ғасырлық аббатхана жоспары крест тәрізді, дәліздерсіз болған. 15 ғасырдың соңына қарай, монастырьға мүше болып табылатын мирян монахтар тоқтатылды, ал аббатхана қауымы тек 15 хор монахтарынан тұрды. Сондықтан монастырьдің батыс жартысы тасталып, шамамен 1500 жылы кеме бұзылды, бірақ реформация кезінде оны қайта салуға дайын болған болуы мүмкін. 1560 жылғы реформация парламенті Шотландиядағы монастырь өмірін заңсыз деп жариялады, бірақ монастырьға жалғастыруға рұқсат берілді, алайда соңғы монахтың қайтысымен табиғи түрде тоқтауы жоспарланды. 1580 жылдары жергілікті приход қауымы ескі монастырьдің шығыс бөлігінде құлшылық етуді бастады. 1613 жылы Эдвард Брюстің жүрегі, Эдвард Брюстің ұлы, 1-ші лорд Кинлостың ұлы, ол Кулрос Аббатхана үйін салған, Эдвард Саквиллмен болған жекпе-жектен кейін күміс лақетке салып шіркеу ауласына жерленді. 1633 жылы аббатхана шіркеуінің шығыс бөлігі заңды түрде және толығымен приход шіркеуі ретінде пайдалануға берілді, ал іргелес ғимараттар құлдырап кетті. 1642 жылы солтүстік трансепт Карноктың сэр Джордж Брюсі тарапынан қабір үйіне айналдырылды. Онда оның, әйелі және сегіз баласының алабастрдан жасалған мүсіндерін бүгінгі күнге дейін көруге болады. Аббатхана 1823 жылы қалпына келтірілді, бірақ көптеген бастапқы ерекшеліктер, соның ішінде трансепт шіркеулері алынып тасталды. 1905 жылы Глазго сәулетшісі Питер Макгрегор Чалмерс тағы бір қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді, ол шіркеулерді қалпына келтіріп, ғимараттарды бүгінгі күйінде қалдырды. Шіркеудің шығыс бөліктері әлі де құлшылық ету үшін пайдаланылады және көбінесе жұртшылыққа ашық. Аббатхананың астында Лей туннелі бар деген әңгіме бар, оның ішінде алтын креслода отырған адам оны табатын адамға құнды қазыналар сыйлауға дайын. Бір әңгіме бойынша, көп жыл бұрын соқыр сыбызғышы тырысып, Ньюгейтке итімен кіргеннен кейін іздеуге кірісіп, оның сыбызғысының үні Батыс шіркеуге дейін, шамамен үш шақырым қашықтыққа естілген. Ақырында ит күнге шықты, бірақ сыбызғышы ешқашан көрінбеді немесе естілмеді.

The abbey was founded in 1217 by Malcolm I, Mormaer or Earl of Fife, and was first colonised by monks from Kinloss Abbey. Culross may have been chosen to establish an abbey because this was the birthplace of Saint Mungo. It is evident that the abbey was built over the earlier Pictish church supposedly founded by Saint Serf in the 6th century, as witnessed by the presence in the ruined Cistercian church of early medieval carved stones and from a ninth century reference to a church of St Serf at Culross (Cuileann Ros) in a Gaelic list of the mothers of various saints. The original 13th century abbey was cruciform in plan, without aisles. By the late 15th century the lay brothers had ceased to be part of the monastery, and the abbey community consisted of only 15 choir monks. The western half of the monastic cloister range was therefore abandoned, and the nave was demolished around 1500, although it is possible that it was about to be rebuilt at the time of the reformation. The reformation parliament of 1560 outlawed monastic life in Scotland and the monastery was allowed to continue, but was planned to die out naturally with the death of the last monk. In the 1580s the local parish congregation began to worship in the old monastic east end. In 1613 the heart of Edward Bruce, a son of Edward Bruce, 1st Lord Kinloss who built Culross Abbey House, was buried in the kirkyard in a silver casket after he was killed in a duel with Edward Sackville. In 1633 the east end of the abbey church was legally and completely taken over for use as a parish church, while the adjoining buildings fell into decay. In 1642 the north transept was converted into a tomb house by Sir George Bruce of Carnock. Alabaster carved effigies of him, his wife, and eight children can still be viewed there today. The abbey was restored in 1823, although many original features were removed, including the transept chapels. Another restoration took place in 1905, by Glasgow architect Peter MacGregor Chalmers, which reinstated the chapels and left the buildings much as they can be seen today. The eastern parts of the church are still in use for worship, and are generally open to the public. A Ley tunnel is said to exist beneath the abbey, and within is said to sit a man in a golden chair waiting to give valuable treasures to anyone who succeeds in finding him. According to one story, many years ago a blind piper decided to try and upon entering at Newgate with his dog he proceeded to search and could be heard playing his pipes as far as the West Kirk, three quarters of a mile away. Eventually the dog emerged into the daylight, however the piper was never seen, or heard of, again.

Қазіргі қолданылуы

Аббатхананың қалған қираған жерлері қазір Historic Environment Scotland қамқорлығында. Аббатхананың сақталған бөлігі Шотландия шіркеуімен жергілікті приход шіркеуі ретінде пайдаланылады. Шіркеуде Ballantyne & Son компаниясының Эдинбургтегі басты шығыс терезесіндегі витраждар және бірнеше заманауи витраж терезелер орналасқан. Аббатханада көптеген мәдени шаралар өтті, оның ішінде Файф Операсының алғашқы концерті де өткізілді.