Кіріспе

Архитектор және бақша дизайнері (1854–1933)

Гарольд Эйнсворт Пето ФРИБА (11 шілде 1854 – 16 сәуір 1933) – британдық архитектор, ландшафт архитектор және бақша дизайнері, Ұлыбританияда және Францияның Прованс аймағында жұмыс істеді. Оның ең танымал бақшаларының қатарында Уилтширдегі Ифорд Манор, Оксфордширдегі Бускот Парк, Суссекстегі Вест-Дин Хаус және Ирландияның Корк графтығындағы Илнакуллин жатыр.

Өмірбаян

Гарольд Эйнсворт Пето 1854 жылғы 11 шілдеде Лондонда дүниеге келген. Ол Сэмюэл Мортон Петоның және оның екінші әйелі Сара Эйнсворттың (туған тегі Келсалл) ұлы болды. Сэмюэл Мортон Пето – Саффолк графтығының Лоустофт қаласындағы Сомерлейтон Холлдың табысты құрылысшысы, инженері және теміржол мердігері еді. Гарольдтың төрт ағасы және он апа-сіңлісі болған. Гарольд балалық шағын өткізген Сомерлейтон Холл 1840 жылдары нео-ренессанс стилінде қайта салынды, онда Уильям Эндрюс Несфилд жобалаған үлкен қысқы бақша және партер орналасқан. 1855 жылы Гарольдтың әкесі баронет атағын алды, бірақ 1860 жылдары оның бизнесі қиындыққа тап болды. Сондықтан 1863 жылы ол Сомерлейтон Холлды сатты, ал 1866 жылы банкрот болды. Гарольд қысқа мерзімге Харроу мектебінде (1869–1871) оқыды, бірақ он жеті жасында мектепті тастап, жоғары білім алмады. Мектепті бітіргеннен кейін ол бір жылға жуық ағаш шеберлігіне шәкірт болып оқыды, содан кейін Лоустофт қаласындағы Дж. Клементс архитектуралық бюросына жұмысқа орналасты. Бір жылдан кейін ол Лондон архитекторлары Карслейк пен Мортимерске қосылды. 1876 жылы Пето сәулетші Эрнест Джорджпен серіктестік құрды, бұл серіктестік он алты жылға созылды. Олар Джорджпен бірге Кенсингтон мен Челсиде үйлерді, сондай-ақ ауылдық үйлерді жобалады. 1883 жылы Пето Британдық сәулетшілердің Корольдік институтының (RIBA) мүшесі болды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты Лондонды тастауға мәжбүр болды. Осы жылдары ол Италия, Америка, Испания және Грекияға жасаған сапарларын күнделіктерге жазып отырды. 1892 жылы Пето Эрнест Джорджпен серіктестігін тоқтатты және Кент графтығында (1892–1895) тұрақтады, кейіннен Солсбери маңындағы Лэндфорд лоджасына (1896–1899) көшті. Бұл жылдар да саяхаттармен өтті: ол Мысыр, Италия, Германия және Францияға барды, ал 1898 жылы Жапонияны қоса алғанда, әлемді аралап саяхаттады. 1899 жылы Пето батыс Уилтширдегі Ифорд Манорды сатып алып, сол жылы досы Генри Эври Типпингпен бірге барып көрген болатын. Ол Ифордты өзінің тұрақты мекені етіп, бақты қайта жобалап, кеңейтіп, жаңа идеяларды сынап, әлемді аралап саяхаттаған кезде жинаған заттарды пайдаланды. Ифордтағы бақ оның сәулет және бақ дизайнына қатысты өнер және қолөнерлік тәсілін көрсетеді. Петоның маңызды тапсырмаларының көпшілігі 1900 және 1914 жылдар аралығында орындалды. Оның жобаларына Эстон Лодж (Эссекс), Вест-Дин Хаус (Суссекс), Крикхел Хаус (Дорсет), Петвуд (Линкольншир), Хай Уолл (Оксфорд), Бускот Парк (Оксфордшир), Хартэм Парк (Уилтшир), Буртон Холл (Уорвикшир), Бридж Хаус (Суррей), Хил Хаус (Вудфорд, Уилтшир), Уэйфорд Манор Хаус (Сомерсет), Бартон Пинсент Хаус (Сомерсет) және Илнакуллин (Ирландия, Корк графтығы) кіреді. Ол Жерорта теңізіндегі Францияда, Канн қаласында Isola Bella және Cap Ferrat виллаларын (Sylvia, Maryland және Rosemary) да жобалады. Петоның бақ архитектурасының жақсы мысалы қазір Вест-Дин колледжі орналасқан Вест-Дин Хаусында (Суссекс) көрініс тапқан. Оның 91 метрлік (300 фут) перголасы бақтың ең танымал бөлігі болып табылады. Пето мен Эрнест Джордж Уильям Джеймс үшін (ақын Эдвард Джеймстің әкесі, сюрреалистік өнер қозғалысының демеушісі) үйдің кеңейтілуіне де басшылық етті. Олар Дуб бөлмесін, ескі асхананы және баспалдақты жасады, олардың барлығы әлі күнге дейін Вест-Дин колледжінде сақталған. Пето интерьер дизайнына да қызығушылық танытты және 1907 жылы Атлантикалық мұхитты басып өтетін "Мавритания" лайнеріндегі бірінші сыныпты жайларды жобалауға шақырылды. Гарольд Эйнсворт Пето 1933 жылғы 16 сәуірде (Пасха күні) Ифорд Манорде қайтыс болды.