Кіріспе

Италиялық суретші (1925–2003)

Марио Мерц (1 қаңтар 1925 – 9 қараша 2003) – итальян суретшісі, Мариса Мерцтің күйеуі.

Өмір

Миланда туған Мерц Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, антифашистік "Giustizia e Libertà" тобындағы қызметі үшін түрмеге қамалғанда сурет салуды бастады. Ол қалам ұшын қағаздан көтермей, үздіксіз графикалық сызықпен тәжірибе жасады. Ол табиғат пен бейнеленген нысан арасындағы байланысты зерттеді, содан кейін 1950 жылдары Туриндегі қарбалас интеллектуалдық ортада алғашқы көрмелерін ұйымдастырды. Бұл мәдени ахуал Цезаре Павезе, Элио Витторини және Езра Паунд сияқты жазушылардың ықпалында болды. 1950 жылдары Туринде оқып жүргенде Мариса Мерцпен танысты. Олар "Arte Povera" бағытының дамуымен байланысты болды және бір-бірінің туындыларына әсер етті. Ол 2003 жылы Миланда қайтыс болды.

Жұмыс

Мерц абстрактіл экспрессионизмнің субъективтілігін сыртқы кеңістікке өнерді ашу ниетімен ұстады: желдегі тұқым немесе жапырақ оның кенептерінде әлемді бейнелейді. 1960 жылдардың ортасынан бастап оның суреттері органикалықтан органикалық емес нәрсеге энергияның таралуын зерттеуге деген құштарлығын көрсетті, осы қызығушылық оны күнделікті заттарға – мысалы, қолшатырға, шыныға, бөтелкеге немесе өзінің плащіне – неоновые шамдарды енгізуге итермеледі. Дайын заттарды "заттар" ретінде пайдаланбаса да (Франциядағы Nouveau Réalistes жасағандай), Мерц және оның әріптестері итальяндық өнердің жаңаруына бағыт-бағдар берді. Оның көптеген инсталляциялары неоновые сөздермен немесе сандармен безендірілген. Сандар Фибоначчи прогрессиясын – өсімнің үлгілерін көптеген тіршілік нысандарында, жапырақтарда, ұлулардың қабықтарында, қарағай конустарында және жорғалаушылардың терісінде кездесетін математикалық формуланы (итальяндық монах және математик Леонардо Фибоначчи ашқан) көрсетеді. Бұл үлгі сандар тізбегі ретінде анықталады, онда кез келген сан оған дейінгі екі санның қосындысына тең: 1, 1, 2, 3, 5, 8 және т.б., шексіздікке дейін. 1969 жылдан бастап Мерц өзінің мансабы бойында Фибоначчи тізбегін қойылымдар мен инсталляцияларда қолданып, жаратылыс пен өсудің әмбебап принциптерін бейнеледі: Нью-Йорктегі Гуггенхайм мұражайына шығу (1971), Туриннің ескерткіш мұнарасының шыңына көтерілу (1984) немесе Неапольдің Каподимонте галереясының ескі шеберлері арасында газеттер үймесіне орналасқан неоновые шамдар (1987). 1972 жылы ол Фибоначчи прогрессиясын фабрика жұмысшыларының асханасы мен тамақтанушылармен толы мейрамхананың фотосуреттері арқылы бейнеледі. 1973 жылы Нью-Йорктегі Джон Вебер галереясындағы көрмесі Фибоначчиді төменгі модульдік үстелдер сериясында көрсетті. 1970 жылдардың соңынан бастап мансабының соңына дейін Мерц өзінің буынындағы көптеген суретшілермен бірге дәстүрлі медиаға қайта оралып отырды. Le Foglie (Жапырақтар) (1983–84) картинасында алтын жапырақтар екі үлкен асимметриялық жапырақ пішіндес формалардың айналасына шашырап орналасқан. Ол кейде мәрмәрді де кесіп, 2002 жылы Каррарадағы Халықаралық мүсін биенналесіндегі ғимараттың терезелерінен бес мүсінді көрсетті. Мерц: «Кеңістік қисық, Жер қисық, Жердегі барлық нәрсе қисық» деді, содан кейін Гуггенхаймдағы сияқты үлкен қисық сызықты инсталляцияларды жасады. Бұл ретроспектива – суретшінің АҚШ-тағы алғашқы ірі музейлік көрмесі. Бұл соңғы жұмыстар формальды түрде жоғары және ерекше жеңіл. Оның археологиялық орындардағы арнайы жұмыстары туристік жалықтырудан бір неоновые сызықпен кеңістікті құтқарады, ол эстетикалық шабыттың көзі болып табылады. Оның бала сияқты тез және нақты сезімталдығы болды. Оның туындылары осы табиғатты, сонымен қатар ерекше әмбебаптық пен жан-жақтылықты қамтиды. 1996 жылы Мерц Jil Sander-мен бірге сәндік шоуда жұмыс істеді, онда желге қарсы ақ матадан жасалған туннель бұрмаланып, желге ұшыраған жапырақтармен толтырылды. Сол жылы Флоренциядағы бірінші биенналеде суретшілер мен модельерлердің тағы алты бірлескен жобасымен бірге Мерц пен Сандерге сәулетші Арата Изозаки жасаған жеке павильон берілді. Мерц пен Сандер өз павильонын, сыртқа ашық, диаметрі 3 метр болатын цилиндр пішіндес жел туннеліне айналдырды. Туннельдің бір жағында көзге арналған терезе орнатылған, ол арқылы көрермен желмен желбіреген жапырақтар мен гүлдердің бұрышына және ілінген мата конусының бойына қарай алады.

Көрмелер

Мерцтің алғашқы жеке көрмесі 1954 жылы Туриндегі «Ла Буссола» галереясында өтті; Марио Мерц сыйлығы 2015 жылы іске қосылды. 2022 жылы Fondazione Merz Палермодағы филиалын ашты.