Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
9К121 Вихрь (Вихрь,; НАТО-ның атауы: AT 16 Scallion) – советтік/ресейлік лазерлік сәулемен басқарылатын танкке қарсы зымыран. "9K121" – бұл зымырандық жүйенің GRAU тағайындамасы. Зымыранды әскери кемелерден, Ка-50 және Ка-52 тікұшақтарынан, сондай-ақ Су-25Т ұшақтарынан ұшыруға болады. Ол алғаш рет 1992 жылы Фарнборо әуе көрмесінде көпшілікке таныстырылды.
Soviet/Russian air to surface missile
The 9K121 Vikhr (Вихрь, ; NATO reporting name: AT 16 Scallion) is a Soviet laser beam riding anti tank missile. "9K121" is the GRAU designation for the missile system. The missile can be launched from warships, Ka 50 and Ka 52 helicopters, and Su 25T aircraft. It was first shown publicly at the 1992 Farnborough Airshow.
Сипаттама
Зымыран тік қанатты ұшақтан 8 км-ге дейін, ал ұшақтан 10 км-ге дейін қашықтықтағы маңызды құрлықтағы нысаналарды, соның ішінде орнатылған және қосымша жарылғыш реактивтік бронясы бар бронетранспортты нысаналарды жоюға арналған, сондай-ақ күндіз және түнде 5 км-ге дейін қашықтықтағы әуе нысаналарын, әуе қорғанысы күштерінің белсенділігі кезінде шабуылдауға арналған. "Вихрь-1" зымыраны "Вихрь М" жүйесінің құрамына кіреді, ол автоматты нысана табу құрылғысымен және төмендетілмелі ұшыру қондырғысымен жабдықталған. 1990 жылы қабылданып, 2021 жылы жаңартылған зымыран. Автоматты нысана табу құрылғысы нысананы табу және анықтау үшін теледидарлық және инфрақызыл каналдармен, зымыранды басқару үшін лазерлік сәулелік каналмен, лазерлік қашықтық өлшегішпен, автоматты нысананы қадағалау блогымен, цифрлық компьютермен және нысана табу және сәулелік каналдарды тұрақтандыру және бағыттау жүйесімен жабдықталған. Автоматты нысана табу құрылғысы күндіз де, түнде де нысананы анықтау мен тануды, автоматты нысананы қадағалауды және зымыранды басқаруды қамтамасыз етеді, сондай-ақ қару мен зымыранды ату үшін нақты ақпаратты ұсынады. Басқарылатын зымыран контактілік және жақындық фитилімен жабдықталған, HEAT (құрамында жарылғыш бөлшектер бар) оқ-дәрісінен, аэродинамикалық басқару механизмінен, басқару электроникасынан, қозғалтқыштан және лазерлік детектордан тұрады. Ол герметикалық ұшыру-тасымалдау контейнерінде сақталады. Көп мақсатты оқ-дәрі (екі сатылы HEAT және қосымша бөлшектеу қабығы) зымыранды бронетранспорттық құралдарға, әуе нысаналарына және кең аумақтық нысаналарға қарсы қолдануға мүмкіндік береді. Бұл 9М120 "Атака V" кешенінде қолданылатын үш түрлі зымыранға қарағанда артықшылық болып табылады. Жақындық фитилінің қолданылуы 5 метрге дейінгі қашықтықта нысанаға тиюге мүмкіндік береді және 500 м/с жылдамдықпен әуе нысанасын жоюға мүмкіндік береді. "Вихрь" зымыранының лазерлік сәулелік басқару жүйесі зымыранға ұшырылған кезде деректерді беру арқасында оның жоғары дәлдігін қамтамасыз етеді, бұл басқару жүйелерінде болмайды. Лазерлік басқару принципі 9М117 "Бастион" немесе 9М119 "Свирь" танкке қарсы зымырандарында қолданылатын принципке ұқсас. "Вихрь" зымыранды басқару жүйесінің кедергіге төзімділігі жоғары, өйткені оның қабылдағышы тасымалдаушыға қаратылған, осылайша көптеген кедергі сигналдарынан қорғайды. Автоматты нысананы қадағалау жүйесі және атыс кезінде тасымалдаушы мен нысананың параметрлеріндегі өзгерістерді ескеретін жоғары дәлдікті зымыранды басқару жүйесінің арқасында нысанаға тигізудің жоғары ықтималдығы (тұрақты нысаналарға қатысты 0,95 деп хабарланған) қамтамасыз етіледі. Зымырандар жеке немесе жұптап атылуы мүмкін (бір нысананы жою үшін). Ұшу жылдамдығының жоғары болуы нысананы жылдам жоюға мүмкіндік береді. "Вихрь" зымыранын қолданатын көптеген ұшақтар "Шхвал" нысана табу жүйесін пайдаланады және 30 секунд ішінде екі-төрт нысанаға қарсы "Вихрь" зымырандарын ұшыруға және 10 км қашықтықтан бастап оларды жоюға қабілетті, бұл оның бұрынғы жүйелерге қарағанда үш-төрт есе артық тиімділігін қамтамасыз етеді.
The missile is designed to engage vital ground targets, including armoured targets fitted out with built in and add on explosive reactive armor, at a range of up to 8 km when fired from a helicopter and 10 km when fired from a fixed wing aircraft in daytime and up to 5 km at night, as well as air targets in conditions of air defense assets activity. The Vikhr 1 missile is part of the Vikhr M system, which also includes an automatic sight and a depressible launcher. Adopted in 1990, the missile was upgraded in 2021. The automatic sight is provided with TV and IR channels for target sighting, a laser beam channel for missile control, a laser rangefinder, an automatic target tracking unit, a digital computer and a system for stabilization and aiming the sighting and beam channels. The automatic sight provides for target detection and identification both by day and night, automatic target tracking and missile guidance, and generates exact information for gun and rocket firing. The guided missile consists of a HEAT fragmentation warhead fitted with a contact and a proximity fuze, an air dynamic control actuator, control electronics, a motor and laser detector. It is kept in a sealed launching transporting container. The multi purpose warhead (two stage HEAT and an additional fragmentation sleeve) allows the missile to be used against armoured, airborne and area targets alike. This is an advantage compared to the three different missiles required in the 9M120 Ataka V complex. The use of the proximity fuze allows a near miss of up to 5 m and makes it possible to engage an air target at speeds of 500 m/s. The Vikhr missile laser beam control system provides for its precise guidance owing to data transmission to the missile in the course of its launch, which is excluded in homing systems. The laser guidance principle is identical to that used by 9M117 Bastion or 9M119 Svir antiarmor missiles. The Vikhr missile control system has low jamming susceptibility because its receiver faces the carrier, thereby protecting it from most jamming signals. The high pinpoint target hit probability (reported 0.95 against stationary targets) is provided by the automatic target tracking system and highly accurate missile control system that makes allowance for changes in the parameters of the carrier and the target in the course of firing. The missiles can be fired singly or in pairs (at the same target to increase lethality). The high flight speed allows it to engage targets rapidly. Most Vikhr carrying aircraft utilize the Skhval targeting system and are capable of launching Vikhr missiles against two to four targets during a 30 second period and starting at a range of 10 km, which increases its lethality to three to four times that of earlier systems.
Дизайн
9К121 "Вихрь" советтік әуеден жерге атуға арналған ракеталардың типік үлгісін ұстанады. Оның ұзын, цилиндр тәрізді корпусы, крест тәрізді құйрық қанаттары мен итеркіш қанаттары бар. Ракетаның алды конус тәрізді, кішкентай тесігімен, оның ерекше басқару жүйесі үшін қажетті ауа жылдамдығы туралы ақпаратты қамтамасыз етеді. Артқы жағында екі ракеталық қозғалтқыш орналасқан, ал ракетаның орта тұсына жуық жерде радиалды түрде бекітілген екі кішкентай ракеталық қозғалтқыш бар. Бұл екі қозғалтқыш ракетаның бойымен теңдей бағытталған, оны айналдырады. Бұл айналу ракетаның өзін-өзі басқару қабілетін қамтамасыз етеді. Әуеден әуеге қарсы ракеталардың ұшу кезінде жоғары жылдамдық пен тұрақтылыққа ие болуы үшін барлық төрт итеркіш қанатын қозғау қажет болса, 9К121 ракетасында тек бір қозғалатын итеркіш қанаты бар. Екі алдыңғы қозғалтқыштың әсерінен ракета траекториясы бойынша айналады. Егер лазерлік детекторы ракетаның басқарушы ұшақтың лазерлік сәулесінен ауытқуын анықтаса, ракетаның алдыңғы жағындағы жалғыз қозғалатын итеркіш қанаты бұрыштарды өзгертеді, бұл ракетаның алдыңғы бөлігінің артқы бөлігінен басқа айналу жылдамдығына ие болуына әкеледі. Бұл ракетаның айналуындағы тұрақсыздыққа соқтырады, оны дұрыс лақтырылмаған (американдық) футбол сияқты "тербеліске" түсіреді. Ракета қажетті күйде тербелгенде, итеркіш қанаты түзуленіп, айналуын тұрақтандырады, содан кейін ракета қажетті бағытта бағытталады. Бұл ракетаның өте дәл болғанына қарамастан, оның ұшу жолы болмашы.
The 9K121 Vikhr follows the typical design of Soviet air to ground missiles. It has a long, cylindrical body with a cruciform set of tail fins and canards. It has a conical tip, with a small hole, which provides airspeed information necessary for its unusual guidance system. There are two rocket engines on the aft end, and two small rocket engines mounted radially just forward of the midpoint of the missile. These two rocket engines are pointed equally away from the boresight of the missile, causing it to spin. This spin provides the ability for the missile to steer itself. Unlike air to air missiles which need all four canards to be able to move in order to be highly agile and stable in flight, the 9K121 has only one moving canard. The spin imparted by the two forward rocket motors cause the missile to spin along its trajectory. If the laser detector detects that the missile is veering off of the laser beam provided by the guiding aircraft, the sole moving canard in the front of the missile angles itself causing the front to try and have a different rate of roll than the back of the missile. This leads to instability in the missile's spin, making it 'wobble', similar to an improperly thrown (American) football. When the missile has a desirable attitude in its wobbling pattern, the canard straightens. This stabilizes the spin of the missile, now having it point in the desired direction. This results in an erratic flight pattern, although the missile itself is highly accurate.