Кіріспе
Филиппиндік коммунистік саясаткер және еңбек көшбасшысы Крисанто Абано Евангелиста (1 қараша 1888 жыл – 2 маусым 1942 жыл) – 20 ғасырдың бірінші жартысындағы филиппиндік коммунистік саясаткер және еңбек көшбасшысы. Ол Филиппин Коммунистік партиясының негізін қалаушылардың бірі саналады. Эвангелиста сол кезде Филиппиндегі ең ірі және маңызды сауда федерациясы болған Congreso Obrero de Filipinas ұйымының да ықпалды басшысы болды және бірнеше жыл бойы хатшы қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Филиппин баспагерлер одағының бас хатшысы болды. ПКП-ны құрудан бұрын Эвангелиста филиппиндік жұмысшылар партиясы Partido Obrero de Filipinas мүшесі болды, ол партияның радикализмге ұмтылысы күшейді. Эвангелиста Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтарға түсіп, атылды.
Crisanto Abaño Evangelista (November 1, 1888 – June 2, 1942) was a Filipino communist politician and labor leader of the first half of the 20th century. He is credited as being one of the founders of the Partido Komunista ng Pilipinas. Evangelista was also an influential head of the Congreso Obrero de Filipinas, at the time the foremost and largest trade federation in the Philippines, having served as secretary for multiple years. He also headed the Union de Impresores de Filipinas as its Secretary General. Prior to forming the PKP, Evangelista was a member of the Partido Obrero de Filipinas, a Filipino workers' party with increasingly radical leanings. Evangelista was eventually captured by the Japanese during the Second World War and executed.
Өмірбаян
1913 жылы 1 мамырда ол Герменгильдо Крузбен бірге жұмысшылардың негізгі құқықтарын қамтамасыз етуге және елдегі кәсіподақтарды біріктіруге тырысты. Ұлттық партиядан солшыл одақтастарымен бірге кеткеннен кейін, ол өте радикалды мақсаттары бар, жаңа кәсіподақ федерациясын құрды және Марксистік жұмысшы партиясының негізін қалаушылардың бірі, алғашқы басшыларының бірі болды, ол кейіннен Прогрессивтік жұмысшы партиясы болып өзгерді. Эвангелиста 1927 жылы құрылған, Қызыл кәсіподақтар интернационалының (РИЛУ, көбінесе Профинтерн деп аталады) Тынық мұхиты аймақтық бөлімшесі – Пан-Тынық мұхиты кәсіподақ хатшылығының алғашқы атқару комитетінің бес мүшесінің бірі болды. Ол сол жылдың 30 маусымында Филиппин жұмысшыларының конгресін (COF) осы ұйымға қосуға белсенді түрде атсалысты. 1930 жылы 7 қарашада, Октябрь революциясының 13 жылдығында, Эвангелиста өзінің тобын Partido Komunista ng Pilipinas деп қайта құрды және қысқа мерзімге оған жетекшілік етті, бірақ 1932 жылы 26 қазанда Филиппиннің Жоғарғы соты оны тыйым салғанға дейін басқарды. Онжылдықтың соңында түрмеге қамалған Эвангелиста президент Мануэль Л. Кесонмен бейресми келіссөздер жүргізіп, әлеуметтік келісімге келуге тырысты. 1942 жылы 25 қаңтарда Педро Абад Сантос және Гильермо Кападосиямен бірге, жаулап келген Жапон императорлық армиясының әскерлері оны тұтқындады, ал 1942 жылы 2 маусымда Хукбалахаппен келіссөздерде сауда құралы ретінде пайдалануға тырысқаннан кейін өлім жазасын орындады.