Кіріспе

Ескерту: Төменде сілтеме келтірілген FAS130, АҚШ-та осы тақырып бойынша ең қазіргі бухгалтерлік әдебиет болып табылады. 1997 жылы АҚШ-тың қаржылық есеп стандарттары жөніндегі кеңесі «Жалпы кірісті есеп беру» деген тақырыптағы №130 қаржылық есеп стандарттары бойынша мәлімдеме жариялады. Бұл мәлімдемеде барлық кіріс есебінің элементтерін кіріс есебіндегі қалыпты элемент ретінде немесе басқа толық кіріс ретіндегі арнайы элемент ретінде көрсету талап етілді. Ол көбінесе FAS130 деп аталады. Халықаралық есеп стандарттары кеңесі терминологиясы шамалы өзгеше болғанымен, мағынасы тұжырымдамалық жағынан бірдей 1-халықаралық есеп стандартын жариялады.

Жалпы кіріс

Жалпы табыс (ЖС 1: "Жалпы табыс") – есепті кезеңдегі меншік иесі емес тұлғалардың меншік капиталындағы жалпы өзгеріс. Бұл өзгеріс иелермен жасалған мәмілелер мен иелерге таратылған үлестерден басқа, меншік капиталындағы барлық өзгерістерді қамтиды. Осы өзгерістердің көп бөлігі табыс есебінде көрсетіледі. Бірақ, кейбір ерекше табыстар мен шығындар табыс есебінде көрсетілмейді, олар баланстың акционерлік капитал бөлімінде жеке тармақтар ретінде көрсетіледі. Осы жалпы табыс тармақтары әр кезеңнің толыққан пайдасына есептелмейді, сондықтан акционерлік капитал тармақтары ретінде жинақталады және осылайша "Жинақталған басқа жалпы табыс" деп аталады, кейде "ЖБЖТ" деп те аталады. Жинақталған басқа жалпы табыс – "басқа жалпы табыс" жинақталатын (қосылатын немесе "бірге қосылатын") меншік капиталының бөлімшесі. ЖБЖТ-нің қалдығы Баланстың Меншік капиталы бөлімінде, сондай-ақ өткен және ағымдағы табыстарды, сондай-ақ өткен және ағымдағы дивидендтерді біріктіретін толыққан пайданың қалдығы ретінде ұсынылады.

Пайда немесе шығынға қайта жіктеу (P&L)

Бастапқыда басқа күтімге (OCI) енгізілген ағымдар, белгілі бір шарттар орындалған жағдайда, кіріске (пайдаға немесе зиянға) қайта жіктелуі мүмкін. Жоғарыда сипатталған OCI-дің бес түрі үшін қайта жіктеуге себеп болатын жағдайлар, OCI ағынын тудыратын есеп стандартында көрсетілген.

ОКИ анықтамасындағы өзгерістер

АҚШ-та осы OCI анықтамасы жаңа стандарт (соның ішінде бұрын шығарылған есеп беру стандартының қайта қаралуы) өлшенетін, қаржылық есептілікте өлшенуі тиіс, қор емес, "ағым" айнымалысын көрсететін және табыс есебінде табыс бөлігі ретінде ұсынылуы тиіс ағым айнымалысын көрсетпейтін элементті анықтағанда өзгереді. Есеп беруші ұйым AOCI-ге қосатын жоғарыда көрсетілген элементтер тізіміне өлшенетін және танылуы тиіс ағым айнымалысы қосылады. 2008 жылдың үшінші тоқсанында АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясына қаржы құралдарының шартты бағасының кейбір өзгерістерін AOCI-де тануға рұқсат беруге қатысты бірнеше ұсыныстар келіп түсті. Бұл ұсынысты банктік қауымдастықтың өкілдері бастапқыда жақсы қабылдады, олар осы шартты бағаның өзгеруін бір уақытта "2008 жылғы несие дағдарысы" кезінде табысқа танудың орынсыз екенін ойлады. Бұл ұсыныстың жалпы әсері банктердің табысынан және сақталған табысынан айтарлықтай шығындарды алып тастау және оларға нормативтік капиталын сақтауға көмектесу болар еді. АҚШ және әлемдегі банктердің нормативтік капиталына өз капиталы мен сақталған табыс кіреді, бірақ AOCI кірмейді, тіпті ол Баланстың Өз капиталы бөлімінде компонент ретінде көрсетілсе де. FASB 2016 жылдың 5 қаңтарында есеп беру стандарттарын жаңартты, ол OCI-де есептелген элементтерді өзгертті. Бұрын акциялық қағаздар сатуға қолжетімді деп жіктелетін, ал осы қағаздар бойынша танылмаған пайда мен зиян OCI-де көрсетілетін. Алайда, осы жаңартуға сәйкес, егер осы қағаздардың шартты бағасын оңай анықтау мүмкін болса, акциялық қағаздарды сатуға қолжетімді деп жіктеу енді қолданылмайды. Біріктірілмеген ұйымдардағы акциялық инвестициялардың шартты бағасының өзгеруі 2017 жылғы 15 желтоқсаннан кейін басталатын қаржы жылдары үшін табыс арқылы жүзеге асырылады.