Кіріспе

Сатуға қолжетімді (AFS) – қаржылық активтерді жіктеуге қолданылатын есептік термин. AFS – АҚШ-тың жалпыға қабылданған есеп стандарты (US GAAP), атап айтқанда FAS 115 бойынша, сауда мақсатында ұсталып тұрған және мерзіміне дейін ұсталып тұрған активтермен қатарғы үш негізгі жіктелімнің бірі. Халықаралық қаржылық есеп стандарты (IFRS) жүйесінде қарыз және дебиторлық қарыздар деген төртінші жіктелім де қарастырылған.

АҚШ-тың GAAP-пен емдеу

АҚШ GAAP бойынша, AFS активтері стратегиялық емес, сауда мақсатында, мерзіміне дейін сақтауға немесе стратегиялық себептермен ұсталмайтын, сондай-ақ нарықта оңай сатуға болатын бағалы қағаздар мен басқа да қаржылық инвестицияларды білдіреді. Сондықтан, AFS инвестицияларын нарықтық бағаға қайта бағалаудан (әр кезеңде нарықтық бағаға / әділ құнға келтіруден) туындаған пайда мен залал Таза кіріске енгізілмейді (саудалық инвестициялармен байланысты пайда мен залалдан өзгеше), бірақ олар іске асырылғанға дейін (сатылғанға дейін) Басқа толық кірісқа (табыс есебі / ұсталған пайдаға) және Жинақталған Басқа толық кірісқа (балансқа) енгізіледі.

МСФО бойынша қарау

ХҚСС бойынша, АФС активтері – басқа жіктемелердің біріне жатпайтын барлық қаржылық активтер ретінде анықталады. Осыған байланысты, есептеу әдісі АҚШ Есеп стандартымен (GAAP) ұқсас. Активтің қайта бағалаудан түскен пайдасы немесе зияны акционерлік капиталдағы Басқа толық кіріс арқылы есептеледі, егер зиян тұрақты деп бағаланса және актив осылайша құнсызданса (ХҚСС 39-ның 58-тармағы бойынша), немесе актив сатылса немесе басқа жолмен иеліктен шығарылса. Егер актив құнсызданса, сатылса немесе басқа жолмен иеліктен шығарылса, мәміледе көрініс тапқан қайта бағалаудан түскен пайда немесе зиян кіріс немесе шығыс ретінде танылады. 2018 жылдан бастап бұл есептеу әдісі ХҚСС 9-мен алмастырылады, оған сәйкес, акциялық құралдар үшін қайта бағалаудан түскен пайда немесе зиян, ол қалыпты нарық құбылмаларына немесе құнсыздануға байланысты болсын, Басқа толық кіріс бойынша танылады. Бұдан әрі, акциялық құралдар бойынша Басқа толық кірістен түскен қайта бағалаудан түскен пайда немесе зиян ешбір жағдайда пайда мен зиянға қайта жіберілмейді.