Кіріспе

Каир, Египеттегі көлік жүйелері

Каирдегі көлік жүйесіне қаланың 15,2 миллионнан астам тұрғыны үшін кең жол желісі, теміржол жүйесі, метро және теңіз көлігі қызметтері кіреді. Каир – Египеттің көлік желісінің негізгі торабы.

Жол жүйесі

Кең жол желісі Қайырды Мысырдың басқа қалаларымен және ауылдарымен байланыстырады. Қаланың шетін айналатын сақина тәрізді жол бар, одан қаланың барлық дерлік аудандарына шығуға болады. Бір жағынан екінші жағына жылдам және тиімді көлік қамтамасыз ету үшін алтыншы қазан күні көпірі сияқты көптеген эстакадалар мен көпірлер салынған; бірақ іс жүзінде, Қайырдың жол қозғалысы тығырылып, ауыр болып келеді, көлік кептелісінен саяхат уақыты теориялық жылдамдықтан әлдеқайда артық болады. 2014 және 2020 жылдар аралығында көптеген жолдар кеңейтіліп, жаңартылды, мысалы, Жаңа Қайырды Шығыс және Орталық Қайырдың басқа аудандарымен байланыстыратын Эль Мошир Тантауи трассасы және Қайырды Эль Рехаб, Мадинати, Эль Шорук, Бадр және Жаңа әкімшілік астанамен байланыстыратын Қайыр-Суэц жолы. 2020 жылдың қыркүйегінен бастап сақина тәрізді жол кеңейтілуде, мақсаты – жолақтар санын үш немесе төрт емес, жеті немесе сегізге жеткізу. Қайырдың көптеген аудандарында жоспарланбаған ғимараттар бар, бұл осы аудандарда халық тығыздығының артуына әкелді, сондықтан Хелиополис және Наср қаласы сияқты аудандарда көшелерде күнделікті және әрқашан тығырылу байқалады. 2019 жылдың соңында үкімет бұл мәселені шешу үшін осы аудандарда көптеген эстакадалар салуға шешім қабылдады, олар қиылыстар мен разворотерді жоюға мүмкіндік берді, осылар көлік кептелісіне себеп болатын. Хелиополисте 8-ден астам, ал Наср қаласында 12-ден астам эстакада салынды, олардың ішінде Наср қаласындағы маңызды трасса болып табылатын Мұстафа Эль Нахас көшесінде 4 эстакада бар. Бұл құрылымдар өз мақсатына жетті, яғни осы аймақтардағы көлік кептелісін жойды, бірақ олар көптеген себептермен сынға ұшырады, соның бірі – Хелиополистегі жасыл кеңістіктердің көп бөлігін алып тастауы және көшеден кесіп өтетін жаяу жүргіншілерге (жаяу жүріп өту) қауіп тудыруы.

Автобус жүйесі

Каирде екі түрлі автобус бар: Каир көлік басқармасы басқаратын және жеке компаниялар басқаратын. Жеке компаниялар көбінесе шағын микроавтобустарды пайдаланады. Автобус бағдарлары Үлкен Каир аймағының барлық жеріне тараған және көптеген каирліктер үшін басты көлік құралы болып саналады. Каир көлік басқармасының автобустарына билет бағасы автобустың түріне және кондиционердің болуына қарай әртүрлі, ал жеке компаниялардың автобустарына билет бағасы төмен болды. Бірақ 2016 жылы египет фунтының құны төмендегенімен және үкіметтің субсидияларды кезең-кезеңмен алып тастау шешімі (газ бағасына әсер еткендіктен) бағалар өсті. Соңғы жылдары Uber Bus, Careem bus және Swvl сияқты басқа автобус қызметтерінің танымалдылығы артты.

Ауа

Мысырдағы ең үлкен әуежай – Каир халықаралық әуежайы, Хелиополис ауданында орналасқан. Оған автомобиль, такси және автобуспен жетуге болады. 2012 жылы ашылған Каир метрополитенінің үшінші желісі бастапқыда әуежайға дейін созылуы жоспарланған, бірақ 2020 жылдың ортасында бұл жоспарлар Адли Мансур станциясынан әуежайға тікелей қатынайтын шаттл автобус жүйесінің пайдасына тоқтатылды. Дегенмен, кейбір карталарда әлі де бұл желінің жалғасқаны көрсетілген. Каир әуежайынан қалаға және кері сапарлар үшін Каир әуежайы шаттл автобусы да жұмыс істейді. Каир халықаралық әуежайы – Египеттегі ең қызығушылық танытатын әуежай және Star Alliance мүшесі, EgyptAir әуекомпаниясының негізгі транзиттік пункті. Әуежай қаланың солтүстік-шығысында, қаланың іскерлік аймағынан шамамен 15 км қашықтықта орналасқан. Әуежайды Египет әуежайлары және әуе навигациясы холдингі компаниясы (EHCAAN) басқарады. Ол төрт компанияны қамтиды: Каир әуежайы компаниясы, Египет әуежайлары компаниясы, Ұлттық әуе навигациясы қызметтері және авиациялық ақпараттық технологиялар, сондай-ақ Қаир әуежайы басқармасы (CAA) – реттеуші орган. Каир халықаралық әуежайы Африкадағы екінші ең жұмыс істейтін әуежай, Оңтүстік Африкадағы Йоханнесбург халықаралық әуежайынан кейін. Каир әуежайы күніне шамамен 3400 рейс, аптасына 12100-ден астам рейс және жылына 125000-ға жуық рейс қабылдайды. Әуежайда үш терминал бар, ал үшінші терминал (Terminal 3), 2009 жылдың сәуірінде ашылды, EgyptAir және оның Star Alliance серіктестеріне қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, үш ұшу-қону жолағы (2009 жылдың басында төртінші ұшу-қону жолағы ашылды) және бір жүк терминалы бар. 05L/23R ұшу-қону жолағының ұзындығы 3300 м, 05R/23L – 4000 м, ал 16/34 – 3180 м (барлық ұшу-қону жолақтарының ені 60 м). Қазіргі әуежайдың оңтүстігіндегі төртінші ұшу-қону жолағы 4000 м х 65 м өлшемдес және Airbus A380 ұшағына сәйкес келеді. EgyptAir компаниясы 2008 жылдың шілдесінде Star Alliance-ке қосылғаннан кейін, әуежай Африка, Таяу Шығыс және Еуропа арасындағы қолайлы орналасуымен (әсіресе A380 үшін жабдықтарымен) маңызды транзиттік пунктке айналуға мүмкіндік алды. 2008 жылы әуежай 14 360 175 жолаушыға қызмет көрсетті (+14,2% 2007 жылмен салыстырғанда) және 138 000-нан астам ұшақ қозғалысын тіркеді (+12,4% 2007 жылмен салыстырғанда). Халықаралық әуежайлар кеңесінің статистикасына сәйкес, әлемдегі 100 үздік әуежайдың ішінде CAI 2008 жылы ең жоғары өсу көрсеткішін тіркеді. Каирге жаңа әкімшілік орталықта жаңа әуежай да салынып жатыр, ол толықтай құрылысы аяқталған, бірақ әлі толыққанды іске қосылмаған.

Таксилер

Каирде 2010 жылдардың басында енгізілген "ақ таксилер" қызмет көрсетеді, оларды компания емес, жеке адамдар басқарады. Бұл таксилерге деген сұраныс азайды, себебі жүргізушілер көбінесе есептегішті қоспай, қызмет үшін әдеттегіден жоғары ақы талап етеді, сондай-ақ кондиционердің жоқ болуы сияқты мәселелер де бар. Дегенмен, басты себеп – Uber сияқты қосымшалардың пайда болуы, олар таксилердің орнына басты таңдауға айналды. Бұл такси жүргізушілерінің наразылығына ұласты, тіпті осы сервистерді тыйым салуға дейін талаптар қойылып отыр.

Қаһир метрополитені

Каир метрополитені – Мысырдағы Каирдің алғашқы жылдам транзиттік жүйесі және Африкадағы толыққанды екі метро жүйесінің біріншісі, ал араб әлемінде – төртіншісі. Ол 1987 жылы Хелваннан Рамсис алаңына дейінгі 1-ші желі ретінде 29 километрлік (18,0 миль) ұзындықта ашылды. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, Каир метросының 61 станциясы бар (көбінесе жер үстіндегі), оның ішінде үш станциясы – көшіру станциялары, жалпы ұзындығы 77,9 километрді (48,4 миль) құрайды. Жүйе 1-ден 3-ке дейін нөмірленген үш желіден тұрады. 2013 жылы метро күніне шамамен 4 миллион жолаушы тасымалдады. 2017 жылға дейін метроның бағасы бір теңге болды, содан кейін (әлі де үлкен субсидиямен) өсті. Каир метрополитенін Ұлттық туннельдер басқармасы басқарады. Желілер стандартты өлшемде (1435 мм (4 фут 8 1⁄2 дюйм)) пайдаланылады.

Трамвай

20 ғасырдың басында салынған Каир трамвай желісі 2014 жылға дейін заманауи Каирде, әсіресе Гелиополис, Наср қаласы сияқты жаңа аудандарда пайдаланыла берді. 1970 жылдары үкімет саясаты көліктерге көбірек орын беруге бағытталды, нәтижесінде 120 шақырымдық желінің жартысынан астамы жойылды. Трамвайлар Каирдің орталық бөлігінен толығымен алынып тасталды, бірақ Гелиополис және Хелван қалаларында қызметін жалғастырды. Дегенмен, 2015 жылы трамвай рельстері демонтаждалды, көшелер мен тротуарлар кеңейтілді. Қалалық кеңестің мәлімдемесіне сәйкес, себебі "соңғы он жылда оны көбінесе ешкім пайдаланбады, өйткені ол баяу қозғалатын және географиялық қамтуы шектеулі көлік түрі".

Лимузин қызметі

Бұл қызмет жолаушыларды әуежайдан немесе басқа да жерлерден түнгі орнына дейін шофермен басқарылатын сәнді седан көлігімен жеткізеді. Лимузин қызметтерінің түрлері бар, олардың ішіндегі бастысы – әуежай лимузині, ал екіншісі – Мысырдың қалалары арасында адамдарды тасымалдау.

Пойыз

Қайыр Мысырдың басқа қалалары мен ауылдарымен темір жол арқылы кеңінен байланысты. Қайырдың негізгі темір жол станциясы – Рамзес станциясы (Махаттат Рамзес) Мидан Рамзесте орналасқан. 2022 жылдың мамыр айында Мысырдың ұлттық туннельдер басқармасы (NAT) және Siemens Mobility компаниясы әлемдегі 2000 км ұзындықтағы алтыншы үлкен жоғары жылдамдықты темір жол жүйесін құру туралы келісімге қол қойды. Siemens Mobility-дің бірлескен келісімшарттағы үлесі 8,1 миллиард евроны құрайды, соның ішінде 2021 жылдың 1 қыркүйегінде қол қойылған бірінші желіге арналған 2,7 миллиард евролық бастапқы келісімшарт та бар. Жоғары жылдамдықты темір жол желісі елдің 60 қаласын байланыстырады, пойыздар сағатына 230 км жылдамдықпен жүреді. Египеттіктердің шамамен 90 пайызы осы темір жол жүйесіне қол жеткізе алады. 2022 жылдың маусым айында ашылған Каир жеңіл теміржол транзиті (LRT) Каирді Рамазанның 10-шы күні қаласына және Жаңа әкімшілік астанаға қосады, сондай-ақ Каирдің шығысындағы бірнеше басқа да елді мекендерге байланыс ұсынады. LRT-дің батыс терминалы Адли Мансур станциясында орналасқан, онда Каир метросының 3-жолына ауысуға болады.

Нил кемесі

Нил өзенінен өтетін теңіздік паромдық жүйе бар. Міне, 2005 жылғы "Нил автобусы" жүйесі туралы мақала. Сондай-ақ, 2014 жылы "Аль Ахрам" газетінде "Нил автобусы" жүйесі туралы қысқаша мақала жарияланған.

Монорельс

2015 жылы екі монорельстік жүйе салу жоспарлары жарияланды, біреуі 42 км қашықтықтағы Октябрь қаласын Гиза қаласының шеткі аймақтарымен, ал екіншісі Наср қаласын Жаңа Каирмен, 54 км қашықтықта байланыстырады. Бұл Мысырдың алғашқы монорельстік жүйелері болады. 2019 жылдың мамыр айында 70 төрт вагондық пойыз жасау келісімшарты Бомбардье Транспорт компаниясына берілді, құрастыру жұмыстары Англиядағы Дерби Литчерч-Лейн-Воркс зауытында жүргізіледі. Пойыздардың 2021-2024 жылдар аралығында жеткізілуі күтілуде. Желіні Ораском Құрылыс және Араб мердігерлері компаниялары салады.