Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кения және Сомалидің саңыраулар тілі
Deaf sign language of Kenya and Somalia
Кенияның саңыраулар тілі (ағылшынша: KSL, суахилише: LAK) – Кения мен Сомалидегі саңыраулар қауымдастығы қолданатын қол тілі. Кениядағы шамамен 600 000 саңырау адамның жартысынан астамы осы тілді пайдаланады. Кисуму (Батыс Кения), Момбаса (Шығыс Кения) және Сомалиде диалектілік айырмашылықтар кездеседі. (Сомали қол тіліне қараңыз.)
Kenyan Sign Language (English: KSL, Swahili: LAK) is a sign language is used by the deaf community in Kenya and Somalia. It is used by over half of Kenya's estimated 600,000 deaf population. There are some dialect differences between Kisumu (western Kenya), Mombasa (eastern Kenya) and Somalia. (See Somali Sign Language.)
Тілдік жағдай
Кенияда кениялық ым тілінен басқа, бірнеше тілдер оқыту үшін қолданылған: бельгиялық ым тілі (тек бір мектепте), британдық ым тілі (тек бір мектепте), американдық ым тілі, КИЭ қолмен белгіленген ағылшын тілі және тіпті корей ым тілі. Дегенмен, осы мектептердегі оқушылардың кениялық ым тілінің (KSL) бір түрін қолдануы мүмкін. Қол әліпбиі негізінен американдық ым тілінің қол әліпбиінен құралған. Алайда, алғашқы жылдары британдық қол әліпбиі қолданылған.
As well as Kenyan Sign Language, a number of other languages have been used for instruction in Kenya: Belgian Sign Language (in one school only), British Sign Language (in one school only), American Sign Language, KIE Signed English, and even Korean Sign Language. It is probable that students in these schools use a form of KSL regardless. A manual alphabet exists mainly from the American Sign Language manual alphabet. However the British manual alphabet was used in the early years.
Статусы мен танылуы
Қазіргі уақытта Кенияның ым тілінің (КСЛ) заңды мәртебесі жоқ, бірақ елдің жаңа конституциясында Кенияның ым тілі (КСЛ) мен Брайль әліпбиі ағылшын және суахили тілдерімен қатар ұлттық және ресми тілдер ретінде танылуы керек деген ұсыныс бар. Аудармашылар көбінесе қол жетімсіз болады және оқыту бағдарламасы мен сертификаттау процесінің болмауына байланысты көбінесе "білікті емес" және сертификатталмаған болып табылады. Алайда, саңыралар қауымдастығының көптеген күш-жігерінің нәтижесінде КСЛ ағылшын және суахили тілдерімен қатар ұлттық тіл ретінде танылды.
KSL currently has no legal status, but there is a proposal that Kenyan Sign Language (KSL) and Braille should be recognized in the country's new constitution as national and official Languages alongside English and Swahili. Interpreters are rarely available, and usually 'unqualified' uncertified due to the lack of a training program/certification process. but due to many efforts putted along by the deaf associations ksl was recognized as a national language alongside English and kiswahili.
Кенияның ым тілінде аудармашылар қауымдастығы
Кенияның қол тілі аудармашылар қауымдастығы 20 жергілікті аудармашылар тобымен 2000 жылдың қыркүйек айында АҚШ-тың Бітім корпусының бірінші есімділер білімін дамыту еріктілері өткізген оқудан кейін құрылды. Осы оқуға дейін 1980-1990 жылдары KSLRP/KNAD тарапынан бірнеше қысқа мерзімді оқулар өткізілген. [KSLIA])
Kenya Sign Language Interpreters Association was set up by a group of 20 local interpreters after a training by the first Deaf Education US Peace Corps Volunteers in September 2000. Prior to this training there were several short term trainings conducted by KSLRP/KNAD dating back to 1980s and 1990s. [KSLIA])
2014 жылдан бері www.ksldictionary.com сайтында жаңа онлайн сөздік және мобильді қосымша жарияланды. ([KSL Dictionary])
A new online dictionary and mobile application have been published at www. ksldictionary. com since the year 2014. ([KSL Dictionary]
Кенияның 35 саңыра балаларға арналған пансиондық мектептерінде, олардың негізгі тілі болғанына қарамастан, KSL көбінесе қолданылмайды, ал саңыралар қауымдастығы арасында ағылшын және суахили тіліндегі сауаттылық деңгейі өте төмен делінеді. Алғашқы саңыралар мектебі 1960 жылдары құрылғаннан бері, 1990 жылдарға дейін үкіметтік бағдарламаға дейін (Кенияның саңыралар ұлттық қауымдастығының бастамасымен) оқытушылар құрамында саңыра адамдар сирек кездесетін (немесе тіпті болмаған), екі саңыра адам оқытушы ретінде оқытылып, жұмысқа орналастырылды. Алайда, қазіргі таңда бағдарламаны Никсон Какири төрағалық ететін Global Deaf Connection жалғастырып жатыр. Оның орталығы Мачакос мұғалімдер колледжінде орналасқан.
KSL is not generally used in the classrooms of Kenya's 35 residential boarding schools for deaf students, despite it being their main language, and reportedly literacy in English and Swahili is very low among the deaf community. Since the first deaf schools were established in the 1960s, the teaching staff rarely (if ever) included a deaf person, until a government program in the 1990s (spearheaded by the Kenya National Association of the Deaf) saw two deaf individuals trained and employed as teachers. However, the program is now continued by Global Deaf Connection chaired by Nickson Kakiri. It is based at Machakos Teachers College.
Жаңғақ тілі ұйымдары
Кенияның саңыралар қауымдастығы (KNAD) – саңыра адамдар құрған және басқаратын ұлттық үкіметтік емес ұйым. Ол 1986 жылы құрылып, 1987 жылы «Қоғамдар туралы» заңға сәйкес тіркелген; KNAD сондай-ақ Дүниежүзілік саңыралар федерациясының қалыпты мүшесі болып табылады. Кениялық қол тілі аудармашылары қауымдастығы (KSLIA) – кениялық аудармашылар құрған және басқаратын ұлттық, үкіметтік емес қоғам. Ол Кенияда аудармашылық мамандығын дамыту және кениялық саңыраларға сапалы аудармашылық қызметтерін ұсыну мақсатымен құрылған. Ол 2000 жылдың қыркүйегінде құрылды. KSLIA Дүниежүзілік қол тілі аудармашылар қауымдастығы (WASLI) мүшелігіне қол жеткізу үшін жұмыс істеп жатыр.
The Kenya National Association of the Deaf (KNAD) is a national non governmental organisation formed and managed by Deaf people. It was established in 1986 and registered in 1987 under the Societies Act; KNAD is also an ordinary member of the World Federation of the Deaf. The Kenyan Sign Language Interpreters Association (KSLIA) is a national, non governmental, Society formed and managed by Kenyan Interpreters to promote the development of the Interpreting profession in Kenya and to provide quality Interpretation services for Deaf Kenyans. It was established in September 2000. KSLIA is working on becoming a member of WASLI World Association of Sign Language Interpreters.
Екі тілде оқытатын мектептер
Найробидегі "Кейірімді жүректер" мектебі, Кисидегі саңыраларға арналған мектеп және Оюгидегі "Кениялық христиандық саңыралар мектебі" оқу тілі ретінде КСЛ-ді пайдаланады. "Кейірімді жүректер" мектебі – КСЛ және ағылшын тілі тең дәрежеде оқытылатын Кениядағы алғашқы екі тілді мектеп. Керичо ауданындағы Кедова саңыралар мектебі де оқыту үшін КСЛ-ді қолданады және Кениядағы саңыралар мектептері арасында мұғалімдердің жартысынан астамының өзі саңыра болуымен ерекшеленеді.
Humble Hearts School in Nairobi, Kisii School for the Deaf and Kenya Christian School for the Deaf at Oyugis use KSL as the language of instruction. Humble Hearts School is Kenya's first sign bilingual school where KSL and English are taught on an equal par. Kedowa School for the Deaf in Kericho District also uses KSL for instruction, and is unique among Deaf schools in Kenya in that more than half of the teachers at the school are Deaf themselves.