Кіріспе

Ежелгі Фокис қаласы Даулис (Δαυλίς), кейіннен Даулия (Δαυλία) деп аталған, сондай-ақ Даулиум немесе Даулион (Δαύλιον) – Боетия шекарасына жақын, Орхомен мен Хаеронеядан Дельфиге қарай сауда жолындағы ежелгі Фокис қаласы.

Шолу

Оның аты ауданның ағашқа толы сипатынан шыққан деседі, себебі тұрғындар δαλός орнына δαυλός сөзін қолданған, ал басқалары атаудың төркінін мифтік нимфа Даулис, Кефис құдайының қызынан іздеген. Гомер «Илиададағы кемелер тізімінде» Даулисті Крисса және Панопей қалаларымен бірге Фокиялық қала ретінде еске алады. Бұл қала мифологияда Тракия патшасы Терейдің резиденциясы ретінде белгілі, ол ежелгі Афина патшасы Пандионның қызы Прокнеге үйленген. Содан кейін Прокне қарлығашқа, ал оның қарындасы Филомела түймедаққа айналған қорқынышты оқиғалар осы қалада болған. Сондықтан ақындар оны «Даулиялық құс» деп атаған. Оның жерін боеотиялықтар тонады, бірақ қалаға шабуыл жасауға тырысқандары сәтсіз аяқталды. Македониялық Филипп II бұл қаланы үшінші қасиетті соғыстың (б.з.д. 346 ж.) соңында екінші рет қиратты, бірақ ол кейіннен қайта салынды және кейінірек биік төбеде орналасқандықтан, қамалдауға төтеп бере алатын қала ретінде танылды. Б.з.д. 228-224 жылдары этолиялықтар Амбрис қаласы сияқты Даулис қаласына да шабуыл жасады. Б.з.д. 198 жылы римдіктер Даулисті қоршады, бірақ қала төбеде өте қуатты орналасқандықтан тікелей шабуылмен ала алмады, сондықтан оны алдау арқылы басып алуға мәжбүр болды. Паузаний Даулис тұрғындарының азаз болғанын, бірақ барлық фокиялықтардан бойы мен күшімен басып озғанын айтады. Қаладағы жалғыз ғимарат Афина храмы болды, бірақ оның жанында Тронис деп аталатын аудан болған, онда Архегет есімді батырдың (герой) кіші ғибадатханасы (героон) орналасқан. Даулис атауы қазіргі Давлея ауылының атында сақталған, ол тар шатқалда орналасқан, одан Кефис (Платания) өзенінің саласы ағып өтеді. Акрополь қабырғаларын қазіргі ауылдың қарсы жағындағы биіктіктің үстінде табуға болады, ол Парнас тауының етегімен тар мойынмен байланысқан. Қоршаудың ішінде Әулие Феодордің ежелгі шіркеуі орналасқан. Мұнда Афина Полиас және Сераписқа табыну туралы жазу табылды. Қазіргі ауылдағы шіркеудің алдында Адриан билігінде Хайронеяда Даулистегі белгілі бір мүлік туралы төрелік жазылған ұзын көне жазу бар. Бұл жазуда Паузаний айтқан батырдың кіші ғибадатханасына апаратын «Архагетке қарайтын жол» туралы айтылған. Жазудағы жер учаскелерінің бірі Платан деп аталады, осыдан Платания өзенінің аты шыққан болуы мүмкін.

Епископтық

Даулис, антикалық дәуірдің соңында епископтық орын болған. Ол, гректер славян шапқыншылығынан оңтүстікке қарай шегінген кезде, Елатеяны алмастыру мақсатымен кеш құрылды. Бұл епископтық Афина епископтығының қарауында болды. Рим-католик шіркеуінің тұрақты епискобы болмай, Даулис титулдық орын ретінде сақталды.