Кіріспе

Көру жүйкесі қабықшасының менгиомасы (КЖҚМ) – көру жүйкесінің сирек кездесетін қатерсіз ісігі. Жайлардың 60–70% орта жастағы әйелдерде кездеседі және ересек жастағы адамдарда көбірек таралған (орташа жасы 44,7 жыл). Балаларда да кездеседі, бірақ бұл сирек. Ісік көру жүйкесін қоршап тұрған жасушалардан өседі, ал ісік өскен сайын көру жүйкесін қысымға ұшыратады. Бұл зардап шеккен көзге көру қабілетінің жоғалуына себеп болады. Сирек жағдайларда екі көзге бірдей әсер етуі мүмкін. Бұл әдетте баяу өсетін ісік, және оның өлімге әкеп соқтырған жағдайлары тіркелмеген. Дегенмен, ісік миға өсіп, басқа да неврологиялық зақымдануларға себеп болуы мүмкін деген алаңдаушылық бар. Кейбір науқастарда ісік соншалықты баяу өседі, емдеу қажет болмайды. Стандартты емдеу әдістері – бақылау, хирургиялық араласу, сәулелік терапия және жоғарыда аталғандардың комбинациясы.

Диагностика

Клиникалық тексеруде оптикалық диск патологиялық өзгерген, ісіңкі немесе атрофиялық болып көрінеді. Оптоцилиарлық шунт тамырлары байқалуы мүмкін; олардың прогрессивті көру қабілетінің төмендеуі және оптикалық диск атрофиясымен бірге кездесуі Хойт-Спенсер үштігі деп аталады. Көру өткірлігі көбінесе, бірақ әрқашан емес, төмендейді. ОНСМ күдіктенген жағдайда, мидың немесе орбитаның МРТ-сы жасалуы тиіс. Бұл әдетте ерекше белгілерді көрсетеді және диагнозды растайды.

Емдеу

Көптеген офтальмологтар көру қабілеті жоғалса және одан әрі нашарлап жатса ғана ем тағайындамайды. ОНСМ ауруы бар пациенттердің бірнеше жыл бойы көру қабілетінде өзгеріс болмауы жиі кездеседі. Егер көру қабілеті жоғалса, сәулелік терапия жағдайлардың шамамен ⅓-інде көруді жақсартады және шамамен ⅓-інде көруді сақтап қалады. Хирургиялық араласу дәстүрлі түрде көрудің жылдам нашарлауымен байланысты болған. Дегенмен, жаңа хирургиялық техникалар ОНСМ емдеуде тиімдірек болуы мүмкін.

Өрлеу

Барлық менингиомалардың шамамен 1-2% көру жүйкесі қабығының менингиомасы болып табылады. Менингиомалардың жиілігі жылына ~4.18/100,000 адамға жетеді. Осылайша, АҚШ-та жыл сайын ~10,000 менингиомаға диагноз қойылады, бұл АҚШ-та жыл сайын ~100 ОНСМ жағдайына сәйкес келеді. Менингиомалардың нақты саны одан да көп болуы мүмкін, себебі олар егде жастағы әйелдерде өте жиі кездеседі. ОНСМ орбитальді ісіктердің шамамен 2% және көру жүйкесі зақымдануларының шамамен 10% құрайды. II типті нейрофиброматоз (NF 2) ОНСМ-мен ауыратын пациенттердің шамамен 9% - ын қамтиды, ал жалпы халық арасында бұл көрсеткіш 0.03–0.05% шамасында. Осылайша, NF 2 ONSM даму қаупін арттыратын фактор болып саналады.