Кіріспе

АҚШ-тың федералды заңнамасы

1909 жылғы Авторлық құқық туралы заң – Америка Құрама Штаттарының заңмен қорғалған авторлық құқық саласындағы маңызды заң. Ол 1909 жылдың 1 шілдесінде күшіне енді. 1909 жылғы заң 1976 жылғы Авторлық құқық туралы заңмен жойылды және 1978 жылдың 1 қаңтарында күшіне енген осы заңмен алмастырылды; алайда, 1909 жылғы заңның кейбір қағидалары 1978 жылға дейін жасалған авторлық құқықпен қорғалған туындыларға қатысты қолданыла береді. Ол туындылардың жарияланған күнінен бастап 28 жылға авторлық құқығымен қорғалуын қамтамасыз етті және жаңару мерзімін 14 жылдан (1831 жылғы Авторлық құқық туралы заң бойынша) 28 жылға ұзартты, ең жоғары мерзім 56 жылды құрады (бұрынғы 42 жылдың орнына).

Өмірбаян

1909 жылғы Заңға дейін АҚШ-тың авторлық құқық заңына соңғы маңызды өзгеріс 1870 жылғы Авторлық құқық туралы заң болды. 1790 жылы алғашқы Авторлық құқық заңы қабылданғаннан бері авторлық құқықпен қорғалатын туындыларды көбейту және дубликаттау әдістері едәуір артты. Президент Теодор Рузвельт авторлық құқық заңын толық қайта қарау қажеттігін айтты, түзетулерге қарсы шығып, 1905 жылдың желтоқсанында Конгреске жолдаған хатында: «Біздің авторлық құқық заңдарымыз шұғыл түрде қайта қаралуы керек. Олар анықтамасы бойынша жетілмеген, түсініктемесінде шатасқан және үйлесімсіз; олар қазіргі заманғы көбейту процестерінде қорғауға құқылы көптеген заттарды қамтымайды; олар авторлық құқық иелеріне қоғамды әділ қорғау үшін қажет емес қиындықтар тудырады; оларды соттарға түсіндіру қиын, ал Авторлық құқық кеңсесіне қоғамның қанағаттануымен басқару мүмкін емес» деді. 1909 жылғы Заң бойынша федералдық заңмен қорғалатын авторлық құқық тек қана туындылар 1) жарияланған және 2) авторлық құқық туралы хабарламасы қойылған жағдайда ғана туындады. Осылайша, жарияланбаған туындыларды қорғау мемлекеттік авторлық құқық заңымен реттелді, ал жарияланған туындылар, авторлық құқық туралы хабарламасы болсын болмасын, тек федералдық заңмен ғана реттелді. Егер туындыға авторлық құқық туралы хабарлама қойылмаса және туынды заңды мағынада «жарияланса», 1909 жылғы Заң авторлық құқықпен қорғамайды және туынды қоғамдық доменнің бір бөлігіне айналады. Палатаның патенттік комитеті ұсынған есепте авторлық құқық заңы «негізінен автордың емес, бастысы қоғамның мүддесі үшін» жасалғаны айтылды. 1976 жылғы Заң бұл нәтижені өзгертіп, авторлық құқық қорғауын жариялануға немесе хабарламаға қарамастан, түпнұсқалық және материалдық нысанда бекітілген туындыларға берді. Ол сондай-ақ (1(e) тармағында кодификацияланған) кез келген адамға авторлық құқық иесінің келісімісіз музыкалық шығарманы механикалық түрде көбейтуге (қазіргі кезде фонограмма деп аталады) рұқсат беретін алғашқы міндетті механикалық лицензияны құрды, егер ол лицензияның талаптарын орындаса. (Конгресс оны фортепиано рулондарын реттеу үшін көздеген.) Кейінгі тәжірибеде міндетті лицензия хит әннің кавер-версиясын жазуға және таратуға мүмкіндік берді, жазба шығарылғаннан кейін авторлық құқық иесіне түпнұсқамен тікелей бәсекелесетін пайдалану ниеті туралы хабарлама жіберілді. 24-бапқа сәйкес, заң қолданыстағы авторлық құқықпен қорғалған туындылар үшін авторлық құқық мерзімін ең көп дегенде 56 жылға ұзартты. Бұл 1881 жылдан бастап авторлық құқықпен қорғалған барлық туындыларға тағы 28 жылға авторлық құқықты жаңару мүмкіндігі берілді дегенді білдірді.

Уайт-Смит музыка баспасы компаниясы Аполлон компаниясына қарсы

1908 жылдың ақпан айында Жоғарғы Сот пианола музыкалық түрмелерін өндірушілердің композиторларға авторлық төлемдер жасауға міндетті емес екенін қабылдады, себебі осы түрмелер авторлық құқық заңнамасы мағынасында музыкалық шығармалардың көшірмелері емес, олар "түсінікті нотацияда жазылған немесе басылған жазба" болған жоқ. Бұл ноталарға қатысты шешім Актпен күшін жойды.

Герберт Шэнли компаниясына қарсы

1917 жылғы 22 қаңтарда Жоғарғы Сот судьясы Оливер Холмс авторлық құқық иелерінің музыкалық шығарманы қоғамдық орындауда орындаған кезде, тіпті кіру ақысы алынбаса да, өтемақы алу құқығын бекітті. Бұл шешім Нью-Йорктегі Шанли мейрамханасын кешкі ас кезінде пианинода Виктор Герберттің әнін орындағаны үшін оған ақы төлеуге міндеттеді. Осы шешім ASCAP-ке «жалпы лицензия» деп аталатын авторлық төлемдер механизмін қабылдауға көмектесті, ол бүгінге дейін қолданылып келеді. Жалпы лицензия бойынша, мейрамханалар сияқты келісімге қол қойған кәсіпорындар ASCAP әртісінің кез келген шығармасын жылдық төлем жасау арқылы орындауға құқылы.

Ф. В. Вулворт Ко. қарсы Қазіргі заманғы өнер, Inc.

1952 жылы Жоғарғы Сот бұл заң сот судьяларына авторлық құқықтарды бұзуды болдырмау үшін заңдық шаралар қолдануда маңызды еркіндік берді деген шешім қабылдады. Осы шешімге сәйкес, судьялар авторлық құқықты бұзғандарды пайданы қайтаруға міндеттеу немесе келтірілген залапты өтеу арқылы жазалай алады. Залапты анықтау мүмкін болмаған жағдайда, судьялар заңмен белгіленген мөлшерде өтемақы алуға құқылы.

1912 жылғы Таунсенд түзетуі

Бұл түзету нәтижесінде кинофильмдер қорғалатын туындылар санатына нақты қосылды. Осы түзетуге дейін АҚШ-тың авторлық құқық заңы кинофильмдерді қорғамаған және тіркемеген. Оның орнына, көптеген кинооператорлар өздерінің туындыларын жекелеген фотосуреттер жинағы ретінде тіркейтін болған.

1914 жылғы 28 наурыздағы акт

Бұл түзету 1909 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 12-бабына өзгеріс енгізді, шетелдік авторларға өз еңбектері шет елде жарияланған жағдайда, әдеттегі екі дананың орнына ең жақсы басылымның бір данасын ғана тапсыруға рұқсат берді. Бұл шетелдік авторлар үшін талаптарды оңайлатты.

1941 жылғы 25 қыркүйектегі акт

Бұл 1909 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 8-тарауы төтенше жағдайларда, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде авторлардың құқықтарын сақтау ниетімен өзгертілді. Бұл түзетудің мақсаты соғыс кезінде авторлық құқық лицензияларын алуға болатын орындардың жұмысы тоқтап қалғандықтан авторлардың, авторлық құқық иелерінің немесе құқық иелерінің өздерінің туындылары үшін авторлық құқық қорғауын алу немесе сақтау мүмкіндігінен айырылып қалуына жол бермеу болды.